Causative Usage
Grammar Rule in 30 Seconds
Use the causative suffix (-dir/-tir/-giz/-kiz) to show that someone is causing an action to happen.
- Add -dir/-tir after vowels or voiced consonants: 'oqi' (read) -> 'oqyt' (make read).
- Add -giz/-kiz after specific consonants: 'jaz' (write) -> 'jazdyr' (make write).
- The subject is the one causing the action, while the object is the one performing it.
Meanings
The causative form indicates that the subject causes another person or thing to perform an action.
Direct Causation
Forcing or instructing someone to do something.
“Ол маған хат жаздырды.”
“Мұғалім оқушыларға тапсырма орындатты.”
Permission/Letting
Allowing someone to perform an action.
“Ол маған сөйлеуге мүмкіндік берді.”
“Әкесі баласына далаға шығуға рұқсат етті.”
Causative Suffix Selection
| Verb Stem Ending | Suffix | Example | Meaning |
|---|---|---|---|
| Vowel | -dir/-tir | оқы -> оқыт | make read |
| Voiced Consonant | -dir/-tir | кел -> келтір | make come |
| Voiceless Consonant | -giz/-kiz | іш -> ішкіз | make drink |
| -r ending | -t | көтер -> көтерт | make lift |
| -l ending | -t | кел -> келт | make bring |
Reference Table
| Form | Structure | Example |
|---|---|---|
| Affirmative | Stem + Suffix + Tense | Ол жаздырды (He made write) |
| Negative | Stem + Suffix + Negative + Tense | Ол жаздырмады (He didn't make write) |
| Question | Stem + Suffix + Tense + Question | Ол жаздырды ма? (Did he make write?) |
| Permission | Verb + -уға + рұқсат беру | Кіруге рұқсат берді (Allowed to enter) |
| Passive Causative | Stem + Suffix + Passive | Ол жаздырылды (It was made to be written) |
औपचारिकता का स्तर
Ол оған кітапты оқытты. (General)
Ол оған кітапты оқытты. (General)
Ол оған кітапты оқытты. (General)
Ол оған оқытып тастады. (General)
Causative Agency Flow
Action
- жазу to write
Causative
- жаздыру to make write
Examples by Level
Мен баланы ойнаттым.
I made the child play.
Ол тамақ ішкізді.
He made (someone) drink/eat.
Мен хат жаздырдым.
I had a letter written.
Ол кітап оқытты.
He made (someone) read a book.
Мұғалім оқушыны сөйлетті.
The teacher made the student speak.
Мен үйді тазалаттым.
I had the house cleaned.
Ол маған су әкелгізді.
He made me bring water.
Олар бізге ән айтқызды.
They made us sing a song.
Директор қызметкерлерге есеп бергізді.
The director made the employees give a report.
Мен оған көлікті жөндеттім.
I had him repair the car.
Ол маған барлық шындықты айтқызды.
He made me tell the whole truth.
Анасы баласына дәрі ішкізді.
The mother made her child take medicine.
Ол өзінің жобасын барлығына мақұлатты.
He made everyone approve his project.
Біз оған жаңа ережелерді орындаттық.
We made him follow the new rules.
Ол маған өз ойымды өзгерткізді.
He made me change my mind.
Олар бізге құжаттарды толтыртты.
They made us fill out the documents.
Ол өзінің ықпалымен барлық шешімдерді өзгерткізді.
He had all decisions changed through his influence.
Ол оқиғаны баршаға мойындатты.
He made everyone acknowledge the event.
Ол өзінің қарсыластарын келісімге келтірді.
He made his opponents come to an agreement.
Ол өзінің сөздерімен жұртты жылатты.
He made the people cry with his words.
Ол тарихты өзіне ыңғайлы етіп жаздыртты.
He had history written to suit himself.
Ол өзінің билігін баршаға мойындатты.
He compelled everyone to recognize his authority.
Ол өнер туындысын баршаның назарына ілгізді.
He had the artwork displayed for all to see.
Ол өзінің қателіктерін түзеткізді.
He had his mistakes corrected.
Easily Confused
Both involve changes to the verb stem.
Learners often forget the causative suffix.
Sometimes permission is expressed with 'беру'.
सामान्य गलतियाँ
Мен оқыдырдым
Мен оқыттым
Ол жазды
Ол жаздырды
Мен оған іштірдім
Мен оған ішкіздім
Ол маған айтты
Ол маған айтқызды
Мен үйді тазаладым
Мен үйді тазалаттым
Ол маған су әкелдірді
Ол маған су әкелгізді
Мұғалім оқыды
Мұғалім оқытты
Мен оған көлікті жөндедім
Мен оған көлікті жөндеттім
Ол маған ойымды өзгертті
Ол маған ойымды өзгерткізді
Олар бізге құжаттарды толтырды
Олар бізге құжаттарды толтыртты
Ол тарихты жазды
Ол тарихты жаздыртты
Ол билікті мойындады
Ол билікті мойындатты
Ол қателіктерді түзетті
Ол қателіктерді түзеткізді
Sentence Patterns
Мен ___ ___ ___.
Ол маған ___ ___.
Мұғалім оқушыларға ___ ___.
Директор қызметкерлерге ___ ___.
Real World Usage
Тамақ алдырдым.
Есеп бергіздім.
Баланы ұйықтаттым.
Тапсырма орындаттым.
Билет алдырдым.
Видеоны көргіздім.
Check the last letter
Don't forget the object
Use with 'беру'
Be polite
Smart Tips
Use the causative form to describe tasks you delegated.
Use the causative to describe the learning process.
Use the causative to order food.
Use the causative to describe actions taken by others.
उच्चारण
Suffix stress
The stress usually moves to the syllable before the causative suffix.
Declarative
Ол маған жаз-ДЫР-ды.
Neutral statement of fact.
Memorize It
Mnemonic
Think of the suffix as a 'push' button. If you add -dir or -giz, you are pushing someone to act.
Visual Association
Imagine a puppet master pulling strings attached to a person. The strings are the suffixes -dir/-giz.
Rhyme
Add -dir or -giz to the end, make your friend your action's trend.
Story
I wanted to write a book. I couldn't do it alone. I hired a writer. I 'made' him write (жаздырдым). The book was finished.
Word Web
चैलेंज
Write 5 sentences using the causative form to describe things you had done for you today.
सांस्कृतिक नोट्स
Causative forms are often used in professional settings to show hierarchy.
Used frequently in agricultural contexts.
Used to describe research processes.
The causative suffix is an ancient Turkic morphological feature.
Conversation Starters
Сіз соңғы рет кімге не істеттіңіз?
Сіз үйді кімге тазалаттыңыз?
Мұғалім сізді қалай оқытты?
Сіз көлікті қайда жөндеттіңіз?
Journal Prompts
Test Yourself
Мен баланы кітап ___ (оқы).
Which sentence is correct?
Find and fix the mistake:
Ол маған су іштірді.
Ол жазды -> ?
А: Үйді кім тазалады? Б: Мен ___.
Мен / балама / кітап / оқыттым.
Which suffix for 'іш'?
Match each item on the left with its pair on the right:
Score: /8
अभ्यास प्रश्न
8 exercisesМен баланы кітап ___ (оқы).
Which sentence is correct?
Find and fix the mistake:
Ол маған су іштірді.
Ол жазды -> ?
А: Үйді кім тазалады? Б: Мен ___.
Мен / балама / кітап / оқыттым.
Which suffix for 'іш'?
оқы -> ?
Score: /8
अक्सर पूछे जाने वाले सवाल (8)
Follow the last letter of the verb stem. Vowels and voiced consonants take -dir/-tir, voiceless take -giz/-kiz.
Most verbs can be made causative, but some are already transitive.
Use 'рұқсат беру' (to give permission) instead of the causative suffix.
No, it changes based on vowel harmony and consonant assimilation.
Yes, in advanced Kazakh, you can have double causative forms.
Check your suffix choice and ensure the object is correctly marked.
Passive focuses on the action, causative focuses on the agent.
Yes, it is very common in professional and academic texts.
In Other Languages
Hacer + infinitive
Kazakh is synthetic (suffix), Spanish is analytic (auxiliary).
Faire + infinitive
Kazakh uses a suffix attached to the verb root.
Lassen + infinitive
Kazakh uses a suffix, German uses a modal-like auxiliary.
Saseru
Japanese suffixes are different, but the logic is very similar.
Form IV verbs (Af'ala)
Arabic changes the internal structure of the root, Kazakh adds a suffix.
让 (ràng)
Chinese is isolating, Kazakh is agglutinative.
