Polite Imperatives
Grammar Rule in 30 Seconds
Use the -ңыз/-ңіз suffix to turn a verb into a polite request or command for elders and strangers.
- Add -ңыз after consonants (e.g., кел -> келіңіз).
- Add -ңыз after vowels (e.g., оқы -> оқыңыз).
- Use the negative -маңыз/-меңіз for polite prohibitions (e.g., айтпаңыз).
Meanings
The polite imperative is used to give instructions, make requests, or offer invitations to people you do not know well or who are senior to you.
Polite Request
Asking someone to perform an action.
“Кіріңіз.”
“Су ішіңіз.”
Formal Invitation
Inviting someone to an event or location.
“Бізбен бірге жүріңіз.”
“Үйге келіңіз.”
Polite Prohibition
Asking someone politely not to do something.
“Асықпаңыз.”
“Мазаламаңыз.”
Polite Imperative Conjugation
| Verb Stem | Vowel Type | Suffix | Result |
|---|---|---|---|
| Оқы | Back | -ңыз | Оқыңыз |
| Кел | Front | -ңіз | Келіңіз |
| Жаз | Back | -ңыз | Жазыңыз |
| Бер | Front | -ңіз | Беріңіз |
| Айт | Back | -ңыз | Айтыңыз |
| Кір | Front | -ңіз | Кіріңіз |
Reference Table
| Form | Structure | Example |
|---|---|---|
| Affirmative | Stem + ңыз/ңіз | Келіңіз |
| Negative | Stem + ма/ме + ңыз/ңіз | Келмеңіз |
| Plural | Stem + ңыздар/ңіздер | Келіңіздер |
| Interrogative | Stem + ңыз ба/ңіз бе? | Келіңіз бе? |
| Polite Request | Stem + ңыз + шы | Келіңізші |
Formalitätsspektrum
Отырыңыз (Hospitality)
Отырыңыз (Hospitality)
Отыр (Hospitality)
Отыршы (Hospitality)
Polite Imperative Usage
Context
- Elders Respect
- Strangers Politeness
Functions
- Request Ask
- Invite Welcome
Examples by Level
Келіңіз.
Please come.
Отырыңыз.
Please sit.
Су ішіңіз.
Please drink water.
Айтыңыз.
Please tell me.
Асықпаңыз, уақыт бар.
Don't rush, there is time.
Бұл жерге жазыңыз.
Please write here.
Маған көмектесіңіз.
Please help me.
Есікті жаппаңыз.
Please don't close the door.
Келесі аялдамада түсіңіз.
Please get off at the next stop.
Құжаттарыңызды көрсетіңіз.
Please show your documents.
Бізбен бірге жүріңіз.
Please come with us.
Сұрағыңызды қойыңыз.
Please ask your question.
Бұл ұсынысты қарастырыңыз.
Please consider this proposal.
Кешірім сұрамаңыз, бәрі жақсы.
Please don't apologize, everything is fine.
Мәселені тез шешіңіз.
Please solve the problem quickly.
Пікіріңізді білдіріңіз.
Please express your opinion.
Осы мәселеге назар аударыңыз.
Please pay attention to this issue.
Талаптарды орындаңыз.
Please fulfill the requirements.
Келісімшартқа қол қойыңыз.
Please sign the contract.
Қателіктерді түзеңіз.
Please correct the mistakes.
Осы мәселе бойынша шешім қабылдаңыз.
Please make a decision regarding this matter.
Өтінішіңізді ресми түрде жолдаңыз.
Please submit your request formally.
Қауіпсіздік ережелерін сақтаңыз.
Please observe the safety regulations.
Түсіністікпен қараңыз.
Please view this with understanding.
Easily Confused
Learners often use the informal form with elders.
They look similar in some forms.
Using -ңіздер for one person.
Häufige Fehler
Кел!
Келіңіз!
Отырңыз
Отырыңыз
Жоқ, айтпа
Жоқ, айтпаңыз
Кел-ңыз
Келіңіз
Келіңдер
Келіңіздер
Айтмаңыз
Айтпаңыз
Кір
Кіріңіз
Келіңізші
Келіңіз
Оқыңыз ба?
Оқыңыз.
Келме
Келмеңіз
Келіңіздер
Келіңіз
Отырыңызшы
Отырыңыз
Айтпаңыз ба
Айтпаңыз
Sentence Patterns
Маған ___ беріңіз.
Бұл жерге ___.
___ асықпаңыз.
Өтінемін, ___.
Real World Usage
Мынаны көрсетіңіз.
Келіңізші.
Отырыңыз.
Билетті беріңіз.
Есікті ашыңыз.
Шай ішіңіз.
Vowel Harmony Check
Avoid Informal
Add -ші
Hospitality First
Smart Tips
Add -ші to the end to sound extra polite.
Don't forget the -дер suffix.
Always put the negative marker before the suffix.
Use the polite form even if you know them.
Aussprache
Vowel Harmony
Ensure the suffix vowels match the stem vowels.
Falling
Келіңіз↘
Standard polite command.
Memorize It
Mnemonic
Think of 'ңыз' as 'N-Z' for 'Nice and Zealous' respect.
Visual Association
Imagine bowing slightly while handing a gift to an elder. The suffix -ңыз is the verbal bow.
Rhyme
For elders and guests, add ңыз or ңіз, to make your request with perfect ease.
Story
A traveler arrives in a village. He meets an elder. He doesn't say 'Come here', he says 'Келіңіз' (Please come). The elder smiles because the traveler knows the rules of respect.
Word Web
Herausforderung
For the next 5 minutes, imagine you are a waiter. Practice saying 'Please eat', 'Please sit', and 'Please drink' using the polite form.
Kulturelle Hinweise
Hospitality is central. Using the polite imperative is a way to honor the guest.
Similar honorific systems exist in Kyrgyz and Uzbek.
In business, it is the standard for all communication.
The polite imperative evolved from the honorific system of Turkic languages.
Conversation Starters
Маған көмектесіңізші?
Бұл жерге отырыңыз.
Келесі аптада келіңіз.
Осы құжатты оқыңыз.
Journal Prompts
Test Yourself
Оқы___.
Which is polite?
Find and fix the mistake:
Келңыз.
Айт (informal) -> ?
Match each item on the left with its pair on the right:
Іш -> ?
Маған / беріңіз / су.
The polite imperative is used for friends.
Score: /8
Ubungsaufgaben
8 exercisesОқы___.
Which is polite?
Find and fix the mistake:
Келңыз.
Айт (informal) -> ?
Жаз -> ?
Іш -> ?
Маған / беріңіз / су.
The polite imperative is used for friends.
Score: /8
FAQ (8)
No, it sounds too formal.
Add -ма/-ме before the suffix.
Use -ңыздар/-ңіздер.
Yes, with elders.
No, it's gender-neutral.
Yes, it's standard.
-шы softens the request.
Yes, it's the standard.
In Other Languages
Usted command
Spanish changes the verb ending; Kazakh adds a suffix.
Vous imperative
French uses a pronoun; Kazakh uses a suffix.
Sie imperative
German relies on the pronoun 'Sie'.
Te-form + kudasai
Japanese uses a separate word; Kazakh is agglutinative.
Formal imperative
Arabic is inflectional; Kazakh is agglutinative.
Qing + verb
Chinese is analytic; Kazakh is agglutinative.
