kim

“Kim” kelimesi, Türkçede soru sorma işlevinin en temel unsurlarından biridir. İngilizcedeki “who” kelimesinin tam karşılığıdır. Bu kelime, konuşmacının bir eylemi yapanı veya bir durumun öznesi olan kişiyi tanımadığı durumlarda bilgi almak amacıyla kullanılır. Türkçede soru ekleri ve hal ekleri ile birleşerek çok çeşitli anlamlar kazanabilir.

Türkçenin sondan eklemeli yapısı sayesinde “kim” kelimesi ismin tüm hallerini alabilir. Yalın hali “Kim?” (Who?) iken; “Kimi?” (Whom? - belirtme), “Kime?” (To whom? - yönelme), “Kimde?” (Who has it? - bulunma), “Kimden?” (From whom? - ayrılma) ve “Kimin?” (Whose? - tamlayan) halleriyle kullanılır. Ayrıca, cevapta birden fazla kişi bekleniyorsa “Kimler?” şeklinde çoğul yapılabilir. Cümle sonunda ek-fiil alarak “Bu gelen kimdir?” şeklinde daha resmi bir yapıya bürünebilir.

Günlük hayatta en sık “Kim o?” (Who is it?) sorusuyla kapı çalındığında veya telefonda karşılaşılır. Bir mülkiyet sorulurken “Bu kalem kimin?” (Whose pen is this?) yapısı kullanılır. Ayrıca “Kimse” (anyone/no one) kelimesinin kökenini oluşturur ve olumsuz cümlelerde “Hiç kimse gelmedi” (Nobody came) şeklinde sıkça kullanılır.

“Kim” ve “Ne” kelimeleri sıkça karşılaştırılır. Temel fark, “kim” kelimesinin sadece insanlar için, “ne” kelimesinin ise nesneler ve hayvanlar için kullanılmasıdır. Örneğin, bir kedi için “O kim?” denmez, “O ne?” veya “Hangi kedi?” denir. “Hangi” kelimesi ise bir grup içinden seçim yapmayı gerektirirken, “kim” genel bir kimlik sorgulamasıdır.