үлкен en 30 segundos
- The Kazakh word 'үлкен' means 'big' or 'large'.
- It's a fundamental adjective used for size, scale, and sometimes importance.
- Commonly used for objects, places, and abstract concepts.
- Example: 'үлкен үй' (big house).
The Kazakh word үлкен (pronounced roughly as 'ool-ken') is a fundamental adjective that translates directly to 'big' or 'large' in English. It's one of the most common descriptive words you'll encounter and is used to describe the size of almost anything.
- Basic Meaning
- Refers to a greater than average size, scale, or extent.
- Common Usage
- Used for physical objects, living beings, abstract concepts, and even emotions or events. For instance, you can talk about a big house (үлкен үй), a big dog (үлкен ит), a big problem (үлкен мәселе), or a big celebration (үлкен той).
- Contextual Nuance
- While 'big' is the primary meaning, context can sometimes imply importance or significance. A 'үлкен кісі' can mean a 'big person' in terms of physical size, but it can also refer to an important or elder person, similar to how 'great person' is used in English.
Бұл үлкен үй. (This is a big house.)
You'll hear үлкен constantly in everyday conversations. It's a versatile word that forms the basis for many comparisons and descriptions. Whether you're discussing the weather ('үлкен бұлт' - big cloud), food ('үлкен кесе' - big bowl), or travel ('үлкен қала' - big city), үлкен will be there.
Мен үлкен алма алдым. (I bought a big apple.)
- Abstract Use
- Beyond physical size, үлкен can describe abstract concepts. For example, 'үлкен ауыртпалық' means 'a big burden' or 'a great hardship'. Similarly, 'үлкен жетістік' translates to 'a big achievement' or 'a great success'. This shows the word's flexibility in conveying magnitude.
- Comparisons
- Үлкен is often used in comparisons. You might hear 'бұл кішкентай, ал мынау үлкен' (this is small, and this one is big). This direct contrast helps learners understand its meaning effectively.
Using үлкен in a sentence is straightforward, as it functions as a standard adjective in Kazakh. It typically precedes the noun it modifies.
- Basic Sentence Structure
- The most common structure is үлкен + Noun. For example, үлкен кітап (big book), үлкен көлік (big car), үлкен бөлме (big room).
- With Verbs
- You can use үлкен with verbs like 'to be' (in Kazakh, often implied or using 'бар'/'жоқ' for existence) or 'to see'. For instance, 'Мен үлкен үйді көрдім' (I saw a big house). If describing a state, 'Ол үлкен' (He/She/It is big).
- Describing People
- When referring to people, үлкен can describe physical size: 'үлкен адам' (big person). However, it's more commonly used to denote age or respect: 'үлкен әпке' (elder sister), 'үлкен аға' (elder brother), 'үлкен кісі' (elderly person, important person).
- In Questions
- Questions can also incorporate үлкен. For example, 'Бұл үлкен кітап па?' (Is this a big book?) or 'Сіздің үйіңіз үлкен бе?' (Is your house big?).
Бұл үлкен қала. (This is a big city.)
Consider the grammatical case of the noun when forming sentences. While үлкен itself doesn't change form, the noun it modifies will take different endings depending on its role in the sentence (e.g., subject, object, location).
- With Demonstratives
- You can combine үлкен with demonstrative pronouns like 'бұл' (this) or 'сол' (that). 'Бұл үлкен алма' (This big apple) or 'Сол үлкен ағаш' (That big tree).
- Describing Quantity/Importance
- 'Үлкен' can also imply a large quantity or significant importance. For example, 'үлкен той' (a big wedding/celebration) or 'үлкен жетістік' (a big achievement). This usage extends beyond mere physical dimensions.
- Possessive Forms
- In possessive constructions, 'үлкен' might appear in different cases. For example, 'Менің үлкен үйім' (My big house). Here, 'үйім' is 'my house', and 'үлкен' describes it.
Бұл үлкен мәселе. (This is a big problem.)
Мен үлкен кітап оқып жатырмын. (I am reading a big book.)
You'll encounter the word үлкен in virtually every aspect of daily life and conversation in Kazakhstan. Its ubiquity makes it an essential word for any learner.
- Markets and Shopping
- When buying produce, clothing, or household items, size is often a key descriptor. You might hear: 'Маған үлкен алма беріңіз' (Give me a big apple) or 'Бұл көйлек үлкен екен' (This dress seems big).
- Family and Social Gatherings
- Discussions about family members, especially elders, frequently use үлкен. 'Үлкен әжем' (my elder grandmother), 'үлкен інім' (my elder younger brother - implying seniority within younger siblings). Celebrations like weddings and birthdays are often referred to as 'үлкен той' (big party/celebration).
- Urban and Rural Descriptions
- When describing places, үлкен is very common. 'Алматы - үлкен қала' (Almaty is a big city). Conversely, 'Ауыл кішкентай, бірақ жақсы' (The village is small, but nice). You might also hear about 'үлкен жол' (big road/highway).
- Discussions about Objects and Possessions
- Whether it's a car, a house, or a piece of furniture, size is often relevant. 'Біздің үйіміз үлкен' (Our house is big). 'Мен үлкен диван сатып алдым' (I bought a big sofa).
Бұл үлкен кітапхана. (This is a big library.)
You'll hear үлкен in news reports, documentaries, and even casual conversations about the weather ('үлкен дауыл' - big storm) or natural phenomena.
- Abstract Concepts
- Beyond the literal, үлкен is used for significant events or issues. 'Үлкен жаңалық' (big news), 'үлкен мәселе' (big problem), 'үлкен жоба' (big project). This demonstrates its versatility in conveying importance.
- Travel and Geography
- When discussing travel destinations or geographical features, үлкен is common. 'Тянь-Шань - үлкен тау сілемі' (The Tian Shan is a big mountain range). 'Біз үлкен көлдің жанында тұрамыз' (We live near a big lake).
- Education
- Students might refer to 'үлкен аудитория' (a big lecture hall) or 'үлкен кітап' (a large textbook). Teachers might discuss 'үлкен аудитория' meaning a large audience.
Ол үлкен компанияда жұмыс істейді. (He works at a big company.)
While үлкен is a common word, learners can make a few typical errors, especially regarding its nuances and comparisons.
- Confusing with 'Large Quantity'
- Mistake: Using үлкен to mean 'many' or 'a lot' when a different word is needed. For example, saying 'үлкен адамдар' (big people) when you mean 'many people'.
- Correct Usage
- For 'many people', you would use 'көп адамдар'. Үлкен primarily refers to physical size or abstract magnitude, not quantity of discrete items.
- Misinterpreting 'Elder' or 'Important'
- Mistake: Always assuming үлкен refers only to physical size, even when context suggests importance or age. For example, referring to an elder as just 'big' without acknowledging the respect implied.
- Correct Usage
- Understand that 'үлкен кісі' means an elder or respected person, not just a physically large one. Similarly, 'үлкен аға' implies an elder brother, not just a physically large one.
- Incorrect Comparisons
- Mistake: Using үлкен in comparative structures without the necessary particles or comparative adjectives. For instance, trying to say 'bigger than' using just үлкен.
- Correct Usage
- To say 'bigger than', Kazakh uses structures involving 'қарағанда' (compared to) or specific comparative forms. For example, 'Бұл кітап сол кітаптан үлкен' (This book is bigger than that book). The adjective үлкен itself doesn't change for comparison in this basic form.
Incorrect: Мен үлкен кітапты көрдім. (I saw big book - missing article/case marker for object)
Correct: Мен үлкен кітапты көрдім. (I saw the big book.)
Another common pitfall is not considering the grammatical case of the noun that үлкен modifies, which can lead to awkward or incorrect sentence structures.
- Overuse in Abstract Contexts
- Mistake: Using үлкен for every kind of abstract 'greatness' when other, more specific words might be more appropriate for nuance.
- Correct Usage
- While үлкен is versatile, for specific abstract qualities like 'wise', 'important', or 'difficult', other adjectives might be better. For example, 'маңызды' (important) or 'қиын' (difficult) might be more precise than 'үлкен'.
- Ignoring Plural Forms of Nouns
- Mistake: Applying үлкен to a singular noun when the context requires a plural. For instance, saying 'үлкен кітап' when referring to multiple big books.
- Correct Usage
- If you are talking about multiple big books, you would say 'үлкен кітаптар'. The adjective үлкен does not change for number; it's the noun that takes the plural marker (-лар/-лер).
Incorrect: Ол үлкен бала. (He is big child - potentially ambiguous)
Correct: Ол үлкен ұл. (He is a big boy/elder son.) or Ол кішкентай бала. (He is a small child.)
While үлкен is the most common word for 'big', Kazakh has other words that can be used to describe size or magnitude, offering different nuances.
- Кішкентай (Adjective)
- Meaning: Small, little. This is the direct antonym of үлкен.
- Usage Comparison
- Үлкен describes something larger than average, while кішкентай describes something smaller than average. They are used in direct opposition: 'үлкен алма' (big apple) vs. 'кішкентай алма' (small apple).
- Аса (Adverb)
- Meaning: Very, greatly, extremely. This word intensifies other adjectives, including үлкен.
- Usage Comparison
- You can use аса to emphasize the size: 'аса үлкен үй' (a very big house). It amplifies the adjective rather than being a size descriptor itself.
- Зор (Adjective)
- Meaning: Huge, immense, enormous. Зор implies a size significantly larger than what үлкен typically denotes.
- Usage Comparison
- While 'үлкен' is general 'big', 'зор' is for something exceptionally large. 'Зор тау' (huge mountain) vs. 'үлкен тау' (big mountain). Зор can also be used metaphorically for great importance or power.
- Ірі (Adjective)
- Meaning: Large, major, significant. Often used for abstract concepts, businesses, or important entities.
- Usage Comparison
- Ірі is more formal and often used for significant scale or importance. 'Ірі компания' (large company), 'ірі жоба' (major project). It's less about physical dimensions and more about scale or impact than үлкен.
- Көлемді (Adjective)
- Meaning: Voluminous, substantial, large in volume or extent.
- Usage Comparison
- Көлемді specifically refers to something having a large volume or being substantial in size or content. 'Көлемді кітап' (voluminous book), 'көлемді жұмыс' (substantial work). It's more specific than the general үлкен.
Үлкен vs. Зор: 'Үлкен үй' (big house) is common. 'Зор үй' implies a mansion or an exceptionally massive house.
Choosing the right word depends on the specific nuance you want to convey. Үлкен is the go-to for general 'big', while other words offer more specific descriptions of size, intensity, or importance.
- Қалың (Adjective)
- Meaning: Thick (for books, layers, clothing).
- Usage Comparison
- While a book might be үлкен (big), if its thickness is notable, it's 'қалың кітап' (thick book). This is a specific dimension of size.
- Ұзын (Adjective)
- Meaning: Long.
- Usage Comparison
- Ұзын describes length, whereas үлкен describes general size. 'Ұзын көше' (long street) vs. 'үлкен көше' (big street - might imply width or importance as well as length).
Үлкен vs. Ірі: 'Үлкен базар' (big market - general size). 'Ірі базар' (major market - implying importance and scale).
Ejemplos por nivel
Бұл үлкен кітап.
This is a big book.
Basic adjective-noun structure.
Үлкен үй.
Big house.
Noun phrase.
Мен үлкен алма алдым.
I bought a big apple.
Verb 'to buy' (алдым) with object 'big apple'.
Үлкен ит.
Big dog.
Noun phrase.
Бұл үлкен қала.
This is a big city.
Demonstrative 'бұл' + adjective + noun.
Үлкен той.
Big celebration.
Noun phrase, often implying importance.
Ол үлкен кісі.
He/She is an elder/important person.
Context-dependent: physical size or age/importance.
Үлкен бөлме.
Big room.
Noun phrase.
Біздің үйіміз өте үлкен.
Our house is very big.
'Өте' (very) intensifies 'үлкен'.
Мен үлкен машина көрдім.
I saw a big car.
Past tense verb 'көрдім' (saw) with object 'big car'.
Бұл үлкен мәселе екен.
This seems to be a big problem.
'Үлкен' used for abstract concepts like problems.
Үлкен аға, сәлеметсіз бе?
Hello, elder brother.
'Үлкен аға' implies respect/age, not just physical size.
Ол үлкен компанияда жұмыс істейді.
He works at a big company.
'Үлкен' describes the scale of an organization.
Біз үлкен базарға бардық.
We went to a big market.
Past tense verb 'бардық' (went) with destination 'big market'.
Маған үлкен кітап керек.
I need a big book.
'Керек' (need) used with 'big book'.
Бұл үлкен жетістік.
This is a big achievement.
'Үлкен' used to describe abstract accomplishments.
Қазіргі таңда бұл өте үлкен мәселе болып отыр.
Currently, this is proving to be a very big problem.
More complex sentence structure, 'болып отыр' (is proving to be).
Оның үлкен ақылды үйі бар.
He has a big, intelligent house.
Multiple adjectives describing the noun.
Бұл үлкен жобаны аяқтау оңай емес.
Completing this big project is not easy.
'Үлкен' used with abstract noun 'жоба' (project).
Мен үлкен ағама көмектесуге тырыстым.
I tried to help my elder brother.
'Үлкен аға' implies seniority and possibly a request for help.
Олар үлкен той жасады.
They held a big celebration.
'Жасады' (made/held) used with 'үлкен той'.
Бұл кітап өте қалың және үлкен.
This book is very thick and big.
Combining 'қалың' (thick) with 'үлкен' (big).
Қаланың орталығында үлкен алаң бар.
There is a big square in the center of the city.
'Бар' (there is) used to indicate existence.
Ол үлкен ойыншылардың бірі.
He is one of the big players.
'Үлкен' used metaphorically for importance in a group.
Бұл мәселенің салдары өте үлкен болуы мүмкін.
The consequences of this issue could be very significant.
'Салдары' (consequences), 'болуы мүмкін' (could be).
Ол өзінің үлкен инвестицияларының арқасында байыды.
He became rich thanks to his large investments.
'Инвестиция' (investment), 'арқасында' (thanks to).
Бұл жаңалық біздің компания үшін үлкен серпіліс болды.
This news was a big breakthrough for our company.
'Серпіліс' (breakthrough), 'болды' (was).
Ежелгі қаланың орнында үлкен археологиялық қазбалар жүргізілуде.
Large archaeological excavations are being conducted at the site of the ancient city.
Passive voice 'жүргізілуде' (are being conducted), 'археологиялық қазбалар' (archaeological excavations).
Оның үлкен кітапханасы сан алуан кітаптармен толтырылған.
His large library is filled with diverse books.
'Сан алуан' (diverse), 'толтырылған' (is filled).
Бұл тарихи оқиға ел үшін үлкен маңызға ие болды.
This historical event held great importance for the country.
'Маңызға ие болды' (held importance).
Ол үлкен көлемді еңбектерді оқуға әдеттенген.
He is accustomed to reading voluminous works.
'Көлемді' (voluminous), 'әдеттенген' (is accustomed).
Бұл үлкен әлеуметтік өзгерістерге әкелуі мүмкін.
This could lead to big social changes.
'Әлеуметтік өзгерістер' (social changes), 'әкелуі мүмкін' (could lead to).
Бұл мәселенің шешімі, әрине, оңай емес, бірақ оның салдары өте үлкен болады.
The solution to this problem is, of course, not easy, but its consequences will be very significant.
Complex sentence structure with conjunctions and modal verbs.
Ол өзінің үлкен ақыл-ойын және стратегиялық ойлау қабілетін пайдаланып, компанияны дағдарыстан шығарды.
He led the company out of the crisis using his great intellect and strategic thinking ability.
'Ақыл-ой' (intellect), 'стратегиялық ойлау' (strategic thinking), 'пайдаланып' (using).
Бұл жаңалық біздің ғылыми қауымдастық үшін үлкен серпіліс болып табылады, өйткені ол жаңа зерттеулерге жол ашады.
This news represents a big breakthrough for our scientific community, as it paves the way for new research.
'Болып табылады' (represents), 'өйткені' (as/because).
Ежелгі қаланың орнында жүргізілген үлкен археологиялық қазбалар арқылы біз сол дәуірдің тыныс-тіршілігі туралы құнды мәліметтер алдық.
Through the large archaeological excavations conducted at the site of the ancient city, we obtained valuable information about the life of that era.
Complex noun phrases, participial constructions.
Оның жеке кітапханасы, әлемдік деңгейдегі сирек кездесетін басылымдармен толы, шынымен де үлкен құндылыққа ие.
His private library, filled with rare publications of world-class standards, truly possesses great value.
Appositives, more sophisticated vocabulary.
Бұл тарихи оқиғаның ел тағдырына тигізген ықпалы үлкен болды және оның сарқыншақтары әлі күнге дейін сезілуде.
The impact of this historical event on the fate of the country was immense, and its repercussions are still felt to this day.
'Тағдырына тигізген ықпалы' (impact on the fate), 'сарқыншақтары' (repercussions).
Ол әдеттегідей, көлемді ғылыми еңбектерді оқып, олардың негізгі идеяларын тереңірек түсінуге тырысады.
As usual, he reads voluminous scientific works and tries to understand their core ideas more deeply.
'Ғылыми еңбектер' (scientific works), 'тереңірек түсінуге' (to understand more deeply).
Бұл үлкен әлеуметтік өзгерістерге әкеліп соқты, бұрын-соңды болмағандай жаңалықтар әкелді.
This led to big social changes, bringing unprecedented innovations.
'Әкеліп соқты' (led to), 'бұрын-соңды болмағандай' (unprecedented).
Бұл күрделі мәселенің шешімі, әрине, бұлжытпас дәлелдерге сүйенуді талап етеді, бірақ оның қоғамға тигізетін пайдасы өте үлкен болады.
The solution to this complex issue, of course, requires reliance on irrefutable evidence, but its benefit to society will be immense.
Highly sophisticated vocabulary and sentence structure.
Ол өзінің ақыл-парасаты мен стратегиялық ойлау қабілетін шеберлікпен ұштастыра отырып, компанияны жаңа даму кезеңіне бастап шықты, бұл оның үлкен жетістігі болды.
Masterfully combining his intellect and strategic thinking ability, he led the company into a new era of development, which was his great achievement.
'Ақыл-парасат' (wisdom/intellect), 'шеберлікпен ұштастыра отырып' (masterfully combining).
Бұл жаңалық біздің ғылыми қауымдастықтың мойнына жүктелген үлкен міндетті орындауға мүмкіндік берді, бұл жаһандық ғылымның дамуына айтарлықтай үлес қосты.
This discovery enabled the fulfillment of a great task placed upon our scientific community, making a significant contribution to the development of global science.
'Мойнына жүктелген' (placed upon the shoulders), 'айтарлықтай үлес қосты' (made a significant contribution).
Ежелгі қаланың орнында жүргізілген ауқымды археологиялық зерттеулер арқылы, біз сол дәуірдің мәдени және әлеуметтік құрылымы туралы бұрын-соңды болмаған тереңдіктегі түсінікке ие болдық.
Through extensive archaeological research conducted at the site of the ancient city, we gained an unprecedented depth of understanding about the cultural and social structure of that era.
'Ауқымды' (extensive/vast), 'мәдени және әлеуметтік құрылымы' (cultural and social structure).
Оның жеке кітапханасы, әлемдік маңызы бар сирек кездесетін басылымдармен толтырылған, тек білім ордасы ғана емес, сонымен қатар рухани байлықтың үлкен көзі болып табылады.
His private library, filled with rare publications of global significance, is not just a center of knowledge but also a great source of spiritual wealth.
'Білім ордасы' (center of knowledge), 'рухани байлықтың үлкен көзі' (great source of spiritual wealth).
Бұл тарихи оқиғаның ұлт тағдырына тигізген әсері ауқымды болды, оның ұзақ мерзімді салдары әлі күнге дейін қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуында айқын сезілуде.
The impact of this historical event on the nation's destiny was vast, its long-term consequences are still clearly felt in the socio-economic development of society.
'Ұлт тағдырына' (on the nation's destiny), 'әлеуметтік-экономикалық дамуында' (in socio-economic development).
Ол әдеттегідей, көлемді ғылыми трактаттарды зерттеп, олардың ішіндегі күрделі философиялық концепцияларды тереңірек пайымдауға тырысады, бұл оның интеллектуалдық дамуына зор ықпал етеді.
As usual, he studies voluminous scientific treatises and strives to comprehend the complex philosophical concepts within them more deeply, which greatly influences his intellectual development.
'Трактаттар' (treatises), 'философиялық концепциялар' (philosophical concepts), 'пайымдауға' (to comprehend/deduce).
Бұл үлкен әлеуметтік трансформацияларға әкеліп соқты, бұрын-соңды болмағандай жаңа парадигмалар мен әлеуметтік құрылымдардың қалыптасуына жол ашты.
This led to major social transformations, paving the way for the formation of unprecedented new paradigms and social structures.
'Трансформациялар' (transformations), 'парадигмалар' (paradigms), 'қалыптасуына жол ашты' (paved the way for the formation).
Summary
The Kazakh adjective 'үлкен' is a versatile word meaning 'big' or 'large'. It is used to describe the physical size of objects, places, and living beings, as well as abstract concepts like problems or achievements. Context is key, as it can also imply importance or seniority, particularly when referring to people. For instance, 'үлкен кісі' can mean an elder or a respected individual.
- The Kazakh word 'үлкен' means 'big' or 'large'.
- It's a fundamental adjective used for size, scale, and sometimes importance.
- Commonly used for objects, places, and abstract concepts.
- Example: 'үлкен үй' (big house).
Contenido relacionado
Frases relacionadas
Más palabras de general
адам
A1Person; human
аз
A1Little; few
ай
A1Month; moon
аласа
A1Low; short
апта
A1Week
ашу
A1Abrir una puerta o un libro.
аяқтау
A1Él terminó su discurso con un agradecimiento. (He finished his speech with a thank you.)
ақ
A1White
ақылды
A1Smart; intelligent
бастау
A1Empezar o comenzar una actividad. 'Empiezo el juego' se traduce como 'Мен ойынды бастаймын'.
