A1 noun Neutre 1 min de lecture

درجه

darajeh dæɾɒˈdʒe
Practice it

Daraje is a versatile Persian word measuring temperature, angles, and levels of rank or importance.

Mot en 30 secondes

  • Unit of measurement for temperature and angles.
  • Indicates rank, level, or position.
  • Used in academic, professional, and daily contexts.
  • Versatile word with multiple meanings.

Overview

«درجه» واژه‌ای پرکاربرد در زبان فارسی است که معانی متعددی را در بر می‌گیرد. درک این معانی و کاربردهای گوناگون آن برای تسلط بر زبان فارسی ضروری است.

۱. overview (کلیات، ظرافت‌ها و بار معنایی):

واژه «درجه» در اصل به معنای واحدی برای سنجش است. این سنجش می‌تواند در دو حوزه اصلی باشد: دما و زاویه. در مورد دما، «درجه» واحدی است که با علائم اختصاری مانند «°C» (درجه سانتی‌گراد) یا «°F» (درجه فارنهایت) نشان داده می‌شود. مثلاً «دمای هوا امروز به ۳۰ درجه رسید.» یا «آب در دمای ۱۰۰ درجه به جوش می‌آید.» در هندسه و ریاضیات، «درجه» واحد اندازه‌گیری زاویه است؛ مثلاً «یک مثلث متساوی‌الاضلاع، سه زاویه ۶۰ درجه دارد.»

اما کاربرد «درجه» به اینجا ختم نمی‌شود. این واژه بار معنایی گسترده‌تری نیز دارد و به معنای «مرتبه»، «مقام»، «رتبه» یا «سطح» به کار می‌رود. این کاربرد بیشتر در زمینه‌هایی مانند سلسله‌مراتب اجتماعی، شغلی، تحصیلی یا حتی در شدت و ضعف یک وضعیت نمود پیدا می‌کند. برای مثال، در ارتش، افراد دارای درجات مختلفی مانند «سروان» یا «سرهنگ» هستند که نشان‌دهنده مقام آن‌هاست. در علم، «درجه» می‌تواند به سطح تحصیلات اشاره کند؛ مثلاً «او دارای درجه دکترا است.» در یک موقعیت، «درجه اهمیت» موضوع مطرح می‌شود که نشان‌دهنده سطح اولویت یا فوریت آن است. همچنین می‌تواند برای بیان شدت یک احساس یا وضعیت به کار رود، مانند «از شدت خوشحالی در پوست خود نمی‌گنجید» که در اینجا «درجه» به معنای «شدت» است، هرچند این کاربرد کمتر رایج است و بیشتر در ترکیباتی مانند «به درجه‌ای رسید که...» دیده می‌شود.

۲. Usage Patterns (الگوهای کاربرد):

  • رسمی در مقابل غیررسمی: «درجه» واژه‌ای است که هم در گفتار روزمره و هم در نوشتار رسمی کاربرد دارد. در مکالمات عادی، معمولاً برای صحبت درباره آب‌وهوا یا اندازه‌گیری‌های ساده به کار می‌رود. در متون علمی، فنی، گزارش‌های رسمی و مکاتبات اداری، استفاده از «درجه» برای بیان دما، زاویه یا مراتب شغلی و تحصیلی کاملاً رایج و مناسب است.
  • نوشتاری در مقابل گفتاری: در نوشتار، به‌ویژه در متون علمی و فنی، «درجه» با نماد «°» همراه می‌شود. در گفتار، این نماد معمولاً تلفظ نمی‌شود، بلکه خود کلمه «درجه» به کار می‌رود. مثلاً در نوشتار می‌نویسیم «۳۰°C»، اما در گفتار می‌گوییم «سی درجه سانتی‌گراد».
  • تنوع منطقه‌ای: در ایران، تفاوت چشمگیری در کاربرد این واژه در مناطق مختلف وجود ندارد، اما ممکن است در گویش‌های محلی، در ترکیب با کلمات دیگر، تغییرات جزئی شنیده شود.

۳. Common Contexts (زمینه‌های رایج کاربرد):

  • کار و شغل: در محیط‌های کاری، «درجه» برای اشاره به سمت شغلی (مانند «درجه‌دار» در نیروهای مسلح)، سطح مهارت یا تخصص (مثلاً «درجه یک» برای اشاره به کیفیت بالا) یا شرایط محیطی (مانند دمای اتاق سرور) به کار می‌رود.
  • مدرسه و تحصیل: در نظام آموزشی، «درجه» به مدارک تحصیلی اشاره دارد (مانند «درجه کارشناسی»، «درجه دکتری»). همچنین در دروس علوم پایه مانند فیزیک و ریاضی برای اندازه‌گیری دما و زاویه استفاده می‌شود.
  • زندگی روزمره: رایج‌ترین کاربرد در زندگی روزمره، اشاره به دمای هوا، دمای غذا یا نوشیدنی‌ها (مثلاً «چای داغ با چند درجه؟») و اندازه‌گیری زاویه‌ها در کارهای فنی یا هنری است.
  • رسانه و ادبیات: در اخبار، به‌ویژه در گزارش‌های هواشناسی، «درجه» بسیار زیاد استفاده می‌شود. در ادبیات، بسته به متن، می‌تواند برای اشاره به مقام، مرتبه اجتماعی یا حتی شدت عواطف به کار رود، هرچند کاربردهای ادبی آن ممکن است ظریف‌تر و استعاری‌تر باشد.

۴. Comparison with Similar Words (مقایسه با کلمات مشابه):

  • رتبه: «رتبه» بیشتر به جایگاه در یک سلسله‌مراتب یا فهرست اشاره دارد (مانند رتبه کنکور، رتبه ورزشی). «درجه» می‌تواند شامل «رتبه» باشد اما محدود به آن نیست. مثلاً «درجه» دما، رتبه ندارد.
  • مقام: «مقام» بیشتر به جایگاه رسمی یا اجتماعی اشاره دارد (مانند مقام معظم رهبری، مقام استادی). «درجه» می‌تواند به «مقام» اشاره کند (مانند درجات نظامی)، اما «مقام» بار معنایی احترام و اعتبار بیشتری دارد.
  • سطح: «سطح» به ارتفاع، لایه یا مرتبه کلی اشاره دارد (مانند سطح دریا، سطح تحصیلات). «درجه» می‌تواند به «سطح» اشاره کند (مانند درجه تحصیلات)، اما «سطح» کلی‌تر است.

۵. Register & Tone (سبک و لحن):

«درجه» کلمه‌ای نسبتاً خنثی است و در اکثر موقعیت‌ها قابل استفاده است. در مکالمات روزمره، لحن آن عادی و دوستانه است. در متون علمی و رسمی، لحن آن فنی و دقیق است. استفاده از آن در موقعیت‌های بسیار خودمانی یا با لحن طنزآمیز خاص، به ترکیب یا بافت جمله بستگی دارد.

۶. Common Collocations (ترکیبات رایج):

  • درجه حرارت: ترکیب بسیار رایج برای اشاره به دمای هوا یا اشیاء.
  • درجه سانتی‌گراد/فارنهایت: واحدهای مشخص اندازه‌گیری دما.
  • درجه اول/دوم/سوم: برای طبقه‌بندی کیفیت یا اهمیت.
  • درجه نظامی: اشاره به رتبه‌های ارتش و نیروهای نظامی.
  • درجه دکتری/کارشناسی: اشاره به مدارک دانشگاهی.
  • به درجه‌ای رسیدن: به مرحله یا وضعیتی خاص رسیدن.

در نهایت، «درجه» کلمه‌ای چندوجهی است که بسته به بافت، معانی متفاوتی را منتقل می‌کند. درک این معانی و کاربردهای مختلف، به ویژه تمایز بین معانی کمی (دما، زاویه) و کیفی (مرتبه، سطح)، به روان‌تر شدن زبان فارسی کمک شایانی خواهد کرد.

Exemples

1

دمای هوای تهران امروز ۳۰ درجه سانتی‌گراد است.

everyday

The temperature in Tehran today is 30 degrees Celsius.

2

این مثلث، زاویه‌هایی با درجه‌های ۶۰، ۶۰ و ۶۰ درجه دارد.

academic

This triangle has angles of 60, 60, and 60 degrees.

3

او به درجه بالایی از تخصص در رشته خود رسیده است.

formal

He has reached a high level of expertise in his field.

4

درجه‌داران ارتش در مراسم رژه حضور داشتند.

formal

The military officers (NCOs and above) were present at the parade.

5

لطفاً چای را با درجه حرارت مناسب بیاورید.

informal

Please bring the tea at a suitable temperature.

6

این پارچه درجه یک است و کیفیت بسیار خوبی دارد.

business

This fabric is top-grade and has excellent quality.

7

در قرون وسطی، طبقات اجتماعی دارای درجات مشخصی بودند.

literary

In the Middle Ages, social classes had distinct ranks.

8

ماشین لباسشویی برنامه‌های مختلفی با درجه حرارت‌های متفاوت دارد.

everyday

The washing machine has different programs with varying temperatures.

Collocations courantes

درجه حرارت temperature
درجه سانتی‌گراد degree Celsius
درجه فارنهایت degree Fahrenheit
درجه اول first grade / top quality
درجه نظامی military rank
درجه علمی academic degree
به درجه رسیدن to reach a point/level
درجه اهمیت degree of importance

Phrases Courantes

درجه یک

Top quality / Grade A

درجه حرارت

Temperature

به درجه‌ای رسیدن

To reach a certain point or state

چند درجه؟

How many degrees? (referring to temperature)

Souvent confondu avec

درجه vs رتبه (Rotbeh)

'Rotbeh' refers to a position in a sequence, ranking, or competition (e.g., exam rank). 'Darajeh' can include rank but also quality level (darajeh yek) or military/academic position.

درجه vs سطح (Sat'h)

'Sat'h' is a more general term for level, surface, or plane (e.g., sea level, education level). 'Darajeh' is more specific when referring to temperature, angles, or hierarchical positions.

درجه vs مقدار (Meghdar)

'Meghdar' means amount or quantity. While 'darajeh' can quantify temperature or angles, 'meghdar' is used for general amounts (e.g., amount of sugar, number of items).

Modèles grammaticaux

X درجه Y است (مثال: دمای هوا ۲۰ درجه سانتی‌گراد است) X درجه Y دارد (مثال: این اتاق درجه حرارت مناسبی دارد) به درجه X رسیدن (مثال: به درجه‌ای رسید که دیگر نگران نبود) درجه X (مثال: درجه یک، درجه دکتری، درجه نظامی) X درجه Y (مثال: زاویه ۱۰ درجه) با درجه X (مثال: با درجه حرارت بالا پخته شده)

How to Use It

📝

Notes d'usage

The word 'darajeh' is highly versatile. In spoken Persian, it's common for temperature and angles. When referring to ranks or quality, pay attention to context. Avoid using it for abstract quantities unless specifically related to measurement (like 'darajeh ahamiyat' - degree of importance). In scientific contexts, ensure the correct unit (Celsius/Fahrenheit) is specified.

⚠️

Erreurs courantes

Learners might overuse 'darajeh' for general levels or amounts where 'sat'h' or 'meghdar' would be more appropriate. For example, saying 'darajeh-ye sohbat' (level of conversation) is less natural than 'sat'h-e sohbat'. Also, confusing Celsius and Fahrenheit units is common.

Tips

⚠️

Confusing Units

Be aware of Celsius (°C) and Fahrenheit (°F). While 'daraje' is the general term, the specific unit matters for understanding temperature measurements.

🌍

Academic and Military Ranks

In Iran, 'daraje' is commonly used for academic degrees (like 'darajeh dotea' for PhD) and military ranks, reflecting a structured hierarchy in these fields.

🎓

Figurative Usage

Advanced learners might encounter 'daraje' used figuratively, like 'be darajeh-i resid ke...' (reached a point where...), indicating a state or condition.

📖

Origine du mot

The word 'darajeh' originates from Arabic 'darajah' (درجة), meaning 'step', 'degree', or 'grade'. It entered Persian and expanded its meaning to include units of measurement and hierarchical positions.

🌍

Contexte culturel

In Iranian culture, academic and military ranks denoted by 'darajeh' carry significant social weight and respect. The concept of 'darajeh' also subtly reflects a hierarchical understanding present in various aspects of society, from family structures to professional environments.

🧠

Astuce mémo

Imagine a thermometer ('darajeh' for temperature) and a military general ('darajeh' for rank) standing on a protractor ('darajeh' for angles) – all measuring different kinds of 'levels'.

Questions fréquentes

8 questions

معمولاً بافت جمله مشخص می‌کند. اگر درباره هوا، آب، یا اندازه‌گیری صحبت می‌شود، منظور دما یا زاویه است. اگر درباره شغل، تحصیلات یا سلسله‌مراتب است، منظور مقام یا مرتبه است.

در مورد دما و زاویه، معمولاً با واحدی مثل سانتی‌گراد، فارنهایت یا علامت درجه (°) همراه است. اما در مورد مقام یا سطح، معمولاً به تنهایی یا با کلماتی مانند «اول»، «دوم» و غیره به کار می‌رود.

بیشتر برای صحبت در مورد آب‌و‌هوا (مثلاً دمای هوا)، دمای غذا یا نوشیدنی‌ها و گاهی برای اندازه‌گیری در کارهای فنی یا هنری استفاده می‌شود.

خود کلمه «درجه» در هر دو سبک استفاده می‌شود، اما نحوه بیان واحدها (مثلاً استفاده از نماد ° در نوشتار رسمی) و ترکیب کلمات ممکن است متفاوت باشد.

با تمرین جمله‌سازی در مورد دما (مثلاً «هوای تهران امروز ۲۰ درجه است.») و در مورد مراتب (مثلاً «او درجه استادی دارد.») می‌توانید کاربرد آن را یاد بگیرید.

این عبارت به معنای رسیدن به مرحله یا وضعیتی خاص است، معمولاً وضعیتی که قابل توجه یا تأمل است. مثلاً «به درجه‌ای رسید که دیگر حرف نمی‌زد.»

به طور مستقیم کمتر استفاده می‌شود، اما در ترکیباتی مانند «به درجه‌ای از خوشحالی رسید» یا «از شدت (درجه) درد...» می‌تواند به شدت اشاره کند، هرچند کلماتی مانند «شدت» رایج‌تر هستند.

«رتبه» بیشتر به جایگاه در یک لیست یا رقابت اشاره دارد (مثل رتبه اول)، در حالی که «درجه» می‌تواند به مقام (مثل درجه نظامی) یا سطح کیفی (مثل درجه یک) هم اشاره کند.

Teste-toi

fill blank

جای خالی را با کلمه مناسب پر کنید.

دمای بدن او به ۴۰ ______ رسید.

✓ Correct ! ✗ Pas tout à fait. Rponse correcte : درجه

کلمه «درجه» واحد اندازه‌گیری دما است.

multiple choice

معنی درست کلمه «درجه» را در این جمله انتخاب کنید.

فرمانده با درجه سرگرد وارد اتاق شد.

✓ Correct ! ✗ Pas tout à fait. Rponse correcte : مرتبه یا مقام نظامی

در این جمله، «درجه» به مقام و رتبه نظامی اشاره دارد.

sentence building

کلمات زیر را به ترتیب درست بچینید تا یک جمله کامل بسازید.

نیاز / دارد / درجه / بالاتر / به / رسیدگی

✓ Correct ! ✗ Pas tout à fait. Rponse correcte : این موضوع به رسیدگی درجه بالاتر نیاز دارد.

ترتیب درست برای بیان نیاز به توجه از سوی مقام بالاتر.

error correction

جمله زیر را تصحیح کنید.

دمای هوا در زمستان به زیر صفر درجه می‌رود.

✓ Correct ! ✗ Pas tout à fait. Rponse correcte : دمای هوا در زمستان به زیر صفر درجه می‌رود.

جمله صحیح است و نیازی به تصحیح ندارد. (این تمرین برای اطمینان از درک صحیح کاربرد کلمه طراحی شده است.)

🎉 Score : /4

Related Content

Grammaire lie

پایانه‌های فعل مضارع فارسی: انجام می‌دهم، انجام می‌دهی (-am, -i, -ad) A1
بازه‌ها در فارسی: از... تا... (az... tā...) A2
Explorer le réseau du mot (10)

Vocabulaire associé

رتبه

Rank, grade, position.

 سطح

The outside part or uppermost layer of something; surface or...

 مقام

An official or high-ranking position, status, or authority.

 دما

The degree or intensity of heat or cold present in a substan...

 واحد

A single thing or person; a distinct part of a larger whole.

 زاویه

Angle, corner.

Plus de mots sur general

عادت‌وار

C1

As a matter of habit; habitually.

عادی

A1

Conforming to the usual or standard type; normal or ordinary.

عافیت

B2

Well-being; the state of being comfortable, healthy, or happy.

عاجل

B2

Requiring immediate attention or action; urgent.

عاقبت

C1

The outcome or result of an action or event.

عاقل

A1

Having or showing experience, knowledge, and good judgment; wise.

عالمگیر

C1

Universal, worldwide, or affecting all parts of the world.

عالی

A1

Excellent; extremely good or outstanding.

عام

B1

General, common, public.

اعم از

B2

Including; whether (used to introduce options).

C'tait utile ?

Commentaires (0)

Connectez-vous pour Commenter
Pas encore de commentaires. Soyez le premier à partager vos idées !