फारसी मुहावरेदार क्रियाएं 'Khordan' के साथ (प्राप्त करना/खाना)
خوردन का मतलब सिर्फ खाना नहीं है! इसे उन एहसासों या घटनाओं के लिए यूज़ करो जो तुम्हारे साथ होती हैं, जैसे «زمین خوردن» (गिरना) या «غصه خوردن» (दुखी होना)।
Grammar Rule in 30 Seconds
In Persian, 'Khordan' (to eat) is used to describe receiving physical impacts, emotions, or social experiences, not just food.
- Use 'Khordan' for physical impacts: 'Zamin khordan' (to fall/hit the ground).
- Use 'Khordan' for emotional states: 'Gham khordan' (to grieve/worry).
- Use 'Khordan' for social reception: 'Fosh khordan' (to be insulted/receive insults).
Overview
خوردن). देखो, फारसी में خوردن का शाब्दिक अर्थ है 'खाना' या 'पीना'। लेकिन जैसे हिंदी में हम कहते हैं 'धोखा खाना', 'ठोकर खाना', या 'मार खाना', वैसे ही फारसी में भी خوردن का इस्तेमाल सिर्फ भोजन के लिए नहीं होता। यह एक 'Light Verb' के रूप में काम करता है।خوردن का उपयोग एक 'Light Verb' के रूप में करते हैं, तो यह वाक्य के कर्ता (Subject) को 'अनुभव करने वाला' (Experiencer) बना देता है। हिंदी व्याकरण में इसे 'कर्मवाच्य' (Passive Voice) के कुछ पहलुओं से जोड़कर देखा जा सकता है, जहाँ कर्ता स्वयं क्रिया नहीं करता, बल्कि क्रिया का प्रभाव झेलता है।زمین خوردن (za-min xor-dan) का मतलब है 'गिरना' (to fall)। यहाँ कर्ता ने 'जमीन' को नहीं खाया, बल्कि जमीन के साथ उसका संपर्क (impact) हुआ। हिंदी में हम कहते हैं 'मुँह की खाना' या 'मार खाना'। फारसी में خوردن का प्रयोग अक्सर तब होता है जब कोई बाहरी प्रभाव (external impact) व्यक्ति पर पड़ता है।سرما خوردن | ठंड खाना | सर्दी लगना | सर्दी लगना |فریب خوردن | धोखा खाना | धोखा खाना | धोखा खाना |ضربه خوردن | चोट/ضربة खाना | चोट खाना/मार खाना | मार खाना |خوردن यहाँ एक 'सहयोगी क्रिया' है जो संज्ञा को क्रिया में बदल देती है।خوردن।- Pattern: Noun +
خوردن(Conjugated)
خوردن का होगा, संज्ञा स्थिर रहेगी।سرما خوردن (सर्दी लगना) का रूप |سرما میخورم (मुझे सर्दी लग रही है) |سرما خوردم (मुझे सर्दी लग गई) |سرما خواهم خورد (मुझे सर्दी लग जाएगी) |خور):میخورم | نمیخورم |میخوری | نمیخوری |میخورد | نمیخورد |میخوره (mi-xo-re)।- 1शारीरिक अवस्था: जैसे
سرما خوردن(सर्दी लगना)। - 2भावनात्मक स्थिति: जैसे
غصه خوردن(दुखी होना/चिंता करना)। हिंदी में 'गम खाना' भी इसी तरह का मुहावरा है। - 3बाहरी प्रभाव: जैसे
تکان خوردن(हिलना - जैसे गाड़ी का हिलना)।
فشار میخورم (मैं दबाव महसूस कर रहा हूँ)। यह एकदम नेचुरल लगेगा। बस इतना याद रखना, यह क्रिया 'सकारात्मक' चीजों के लिए कम और 'झेलने' वाली चीजों के लिए ज्यादा इस्तेमाल होती है।- 1Literal Translation (शाब्दिक अनुवाद): हिंदी भाषी अक्सर सोचते हैं कि हर जगह
خوردنका मतलब 'खाना' है। अगर आप कहेंمن یک سرما خوردم(मैंने एक सर्दी खाई), तो फारसी सुनने वाला हँसेगा। यह वैसा ही है जैसे कोई कहे 'I ate a cold'। - 2Confusion with
کردن: कई बार छात्र 'धोखा देना' (deceive) और 'धोखा खाना' (be deceived) में उलझ जाते हैं। 'धोखा देना'فریب دادنहै, लेकिन 'धोखा खाना'فریب خوردنहै। हिंदी में 'देना' और 'खाना' का अंतर यहाँ भी लागू होता है। - 3Wrong Noun Collocation: छात्र अपनी मर्जी से कोई भी संज्ञा लगाकर
خوردنजोड़ देते हैं। जैसे 'खुशी खाना' (जो फारसी में नहीं होता)। मुहावरे फिक्स होते हैं, उन्हें वैसे ही रटना पड़ता है।
خوردن (Impact) | खाना (मुहावरेदार) | यह 'झेलने' के लिए है। |شدن (Passive) | होना/जाना | شدن सामान्य पैसिव है, خوردن अनुभव वाला है। |کردن (Active) | करना | کردن कर्ता की सक्रियता दिखाता है। |- 1क्या मैं 'पानी' के लिए
خوردنइस्तेमाल कर सकता हूँ?
آب خوردن कहना बहुत आम और नेचुरल है।- 1क्या
خوردنहमेशा बुरा अनुभव ही दिखाता है?
غذای خوب خوردن (अच्छा खाना खाना) में यह सकारात्मक भी हो सकता है।- 1क्या मैं इसे किसी भी संज्ञा के साथ जोड़ सकता हूँ?
خوردن का यह जादू समझ आ गया होगा! बस इसे रटो मत, इसे हिंदी के मुहावरों से जोड़कर देखो, सब आसान लगेगा।Conjugation of 'Zamin Khordan' (To Fall)
| Person | Present | Past | Future |
|---|---|---|---|
|
I
|
زمین میخورم
|
زمین خوردم
|
زمین خواهم خورد
|
|
You (sg)
|
زمین میخوری
|
زمین خوردی
|
زمین خواهی خورد
|
|
He/She
|
زمین میخورد
|
زمین خورد
|
زمین خواهد خورد
|
|
We
|
زمین میخوریم
|
زمین خوردیم
|
زمین خواهیم خورد
|
|
You (pl)
|
زمین میخورید
|
زمین خوردید
|
زمین خواهید خورد
|
|
They
|
زمین میخورند
|
زمین خوردند
|
زمین خواهند خورد
|
Meanings
The verb 'Khordan' acts as a light verb in compound constructions to indicate the reception of an action, impact, or state.
Physical Impact
Receiving a blow or hitting something.
“مشت خورد. (He got punched.)”
“سرم به دیوار خورد. (My head hit the wall.)”
Social/Emotional Reception
Experiencing an external social or emotional force.
“فحش خورد. (He was insulted.)”
“غم خوردن فایده ندارد. (Worrying is useless.)”
Spatial/Positional
To fit or align with something.
“این کلید به در نمیخورد. (This key doesn't fit the door.)”
“این رنگ به لباست میخورد. (This color matches your clothes.)”
Reference Table
| कंपाउंड वर्ब | शाब्दिक अर्थ | असली मतलब | कब इस्तेमाल करें |
|---|---|---|---|
|
`زمین خوردن`
|
ज़मीन खाना
|
गिर जाना
|
फिजिकल एक्सीडेंट
|
|
`غصه خوردن`
|
गम/दुःख खाना
|
शोक करना / चिंता करना
|
भावनात्मक परेशानी
|
|
`سرما خوردن`
|
ठंड खाना
|
सर्दी-जुकाम होना
|
सेहत / बीमारी
|
|
`تکان خوردن`
|
झटका खाना
|
हिलना / कांपना
|
मूवमेंट या हलचल
|
|
`فریب خوردن`
|
धोखा खाना
|
धोखा खा जाना
|
सामाजिक धोखाधड़ी
|
|
`کتک خوردن`
|
पिटाई खाना
|
पिटना
|
शारीरिक लड़ाई
|
|
`قسم خوردن`
|
कसम खाना
|
कसम खाना / वादा करना
|
गंभीर वादे
|
|
`حرص خوردن`
|
लालच/गर्मी खाना
|
चिड़चिड़ाना / परेशान होना
|
रोज़ाना की फ्रस्ट्रेशन
|
औपचारिकता का स्तर
من زمین خوردم. (Accident)
زمین خوردم. (Accident)
زمین خوردم. (Accident)
پخش زمین شدم. (Accident)
'Khordan' के अलग-अलग रूप
शारीरिक दुर्घटनाएं
- زمین خوردن गिर जाना
- ضربه خوردن चोट लगना
भावनाएं
- غصه خوردن शोक/चिंता करना
- حسرت خوردن पछतावा करना
सेहत और समाज
- سرما خوردن सर्दी लगना
- فریب خوردن धोखा खाना
खुद करना बनाम असर होना
क्या यह सचमुच खाना है?
क्या वो चीज़ खाने या पीने की है?
क्या यह कोई चोट, भावना या एक्सीडेंट है?
Khordan के संदर्भ
सेहत
- • سرما خوردن
सामाजिक दर्द
- • فریب خوردن
- • کتک خوردن
रोज़मर्रा की ज़िंदगी
- • زمین خوردن
- • تکان خوردن
स्तर के अनुसार उदाहरण
من ناهار خوردم.
I ate lunch.
او زمین خورد.
He fell down.
سیب خوردم.
I ate an apple.
آب خوردم.
I drank water.
سرم به در خورد.
My head hit the door.
او کتک خورد.
He got beaten up.
این رنگ به لباست میخورد.
This color matches your clothes.
او زمین نخورد.
He didn't fall.
فحش خوردن کار بدی است.
Being insulted is a bad thing.
غم خوردن فایده ندارد.
Worrying is useless.
این کلید به قفل نمیخورد.
This key doesn't fit the lock.
او چوبِ کارش را خورد.
He suffered the consequences of his actions.
او از دوستش رودست خورد.
He was tricked by his friend.
او ضربه سختی خورد.
He took a hard hit.
این برنامه به وقت من نمیخورد.
This schedule doesn't fit my time.
او از این معامله ضرر خورد.
He took a loss from this deal.
او از بیتوجهیِ مدیرش ضربه خورد.
He suffered from his manager's neglect.
این دو طرح به هم نمیخورند.
These two designs are incompatible.
او از اعتمادش ضربه خورد.
He was hurt by his trust.
او در این رقابت شکست خورد.
He was defeated in this competition.
او از این ماجرا درس عبرت خورد.
He learned a lesson from this event.
او از پشت خنجر خورد.
He was stabbed in the back.
این حرف به دلم نشست و به جانم خورد.
This word touched my heart and hit my soul.
او از این سیاست ضربه سنگینی خورد.
He suffered a heavy blow from this policy.
आसानी से भ्रमित होने वाले
Both are light verbs. Kardan is active, Khordan is passive.
Both mean to drink/eat.
Gereftan means to receive/take.
सामान्य गलतियाँ
زمین کردم
زمین خوردم
من سیب را خوردم زمین
من زمین خوردم
او زمینها خورد
او زمین خورد
او خورد زمین
او زمین خورد
فحش کردم
فحش خوردم
سرم به دیوار کرد
سرم به دیوار خورد
این کلید به در نمیکند
این کلید به در نمیخورد
غم کردم
غم خوردم
او چوبِ کارش را کرد
او چوبِ کارش را خورد
ضربه کردم
ضربه خوردم
شکست کردم
شکست خوردم
ضرر کردم
ضرر خوردم
رودست کردم
رودست خوردم
वाक्य संरचनाएँ
من ___ خوردم.
این ___ به آن نمیخورد.
او از ___ ضربه خورد.
اگر این کار را کنی، ___ میخوری.
Real World Usage
امروز فحش خوردم!
زمین خوردم، دیر میرسم.
شکست خوردن بخشی از کار است.
سرم به در خورد.
غذا خوردم.
ضرر خوردیم.
इसे 'सोखने' जैसा समझो
خوردن को मुहावरे की तरह यूज़ करो, तो सोचो कि तुम्हारा शरीर या दिमाग उस अनुभव को 'सोख' रहा है। जैसे: «من سرما خوردم» यानी तुमने सर्दी को सोख लिया!गिरने के लिए 'कर्डन' मत कहना
کردن वर्ब का इस्तेमाल मत करना। ईरानी लोग अपनी परेशानियों को 'खाते' हैं, उन्हें 'करते' नहीं हैं: «من زمین خوردم»।इमोशन्स की गहराई
غصه خوردن कहना यह दिखाता है कि तुम उस दुःख को गहराई से महसूस कर रहे हो। जैसे: «خیلی غصه خوردم»।Smart Tips
Use 'khordan' to sound natural.
Use 'fosh khordan'.
Use 'be ham khordan'.
Use 'zarar khordan'.
उच्चारण
Khordan
The 'kh' is a voiceless uvular fricative, like the 'ch' in Scottish 'loch'.
Statement
زمین خوردم ↓
Falling intonation for facts.
याद करें
स्मृति सहायक
Think of 'Khordan' as a vacuum cleaner: it sucks in the experience (good or bad) and makes it part of you.
दृश्य संबंध
Imagine a person standing in the rain. They are 'eating' the rain (receiving it).
Rhyme
If you hit the ground, you 'zamin' eat, Persian verbs are quite a treat!
Story
Ali was walking. He tripped (zamin khord). He felt sad (gham khord). Then he got insulted (fosh khord). Ali had a bad day of 'eating'!
Word Web
चैलेंज
Write 3 sentences today using 'khordan' for things that happened to you.
सांस्कृतिक नोट्स
Persians use 'khordan' for almost anything negative that happens to them. It's a way of externalizing bad luck.
From Middle Persian 'xwardan'.
बातचीत की शुरुआत
امروز زمین خوردی؟
آیا این رنگ به لباست میخورد؟
تا حالا فحش خوردی؟
به نظرت این دو نفر به هم میخورند؟
डायरी विषय
सामान्य गलतियाँ
Test Yourself
Score: /3
अभ्यास प्रश्न
8 exercisesاو زمین ___.
Which means 'to be insulted'?
Find and fix the mistake:
او زمینها خورد.
من / زمین / خوردم
Match 'zamin khordan' to English.
Which means 'to fit'?
او از این معامله ضرر ___.
Find and fix the mistake:
سرم به دیوار کرد.
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesScore: /10
अक्सर पूछे जाने वाले सवाल (8)
No, only for things you receive or experience.
Mostly, but not always (e.g., 'fitting' is neutral).
Because it carries the grammar, not the meaning.
Only if you want to sound like a non-native speaker.
Listen to how natives use it in context.
Yes, but be careful with slang idioms.
Yes, it follows standard past conjugation.
Some dialects might use different verbs, but 'khordan' is standard.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Recibir
Persian uses a food verb for abstract concepts.
Prendre
Persian is more idiomatic.
Bekommen
Persian is more metaphorical.
Ukeru
Persian is more colloquial.
Akala
Persian extended the meaning.
Chi
Persian is more widespread.
Learning Path
Prerequisites
संबंधित वीडियो
Related Grammar Rules
फ़ारसी मिश्रित क्रियाएँ: 'Zadan' (मारना) का जादू
Overview क्या आपने कभी सोचा है कि फ़ारसी लोग बोलने के लिए शब्द को "मारते" (hit) क्यों हैं, या कॉल करने के लिए टेलीफ़ोन क...
पैसिव वॉइस: 'Shodan' (شدن) का जादू
### Overview नमस्ते! आज हम फारसी व्याकरण के एक बहुत ही महत्वपूर्ण हिस्से पर चर्चा करेंगे: 'Passive Voice' यानी 'कर्मवाच्...
फ़ारسی संयुक्त क्रियाएं: बनना और अवस्था बदलना (-shodan)
### Overview नमस्ते! आज हम फारसी (Persian) भाषा के एक बहुत ही महत्वपूर्ण और दिलचस्प विषय पर बात करेंगे: `shodan` (شدن)...
फ़ारसी 'करना' क्रियाएँ: लगभग किसी भी क्रिया को कैसे बनाएं (`kardan`)
### Overview नमस्ते! फारसी (Persian) सीखने के इस सफर में आपका स्वागत है। आज हम एक बहुत ही महत्वपूर्ण विषय पर बात करेंगे...
फ़ारसी संयुक्त क्रियाएं: 'काम करना' और 'बात करना' का पैटर्न (kār kardan)
Overview क्या आपने कभी गौर किया है कि कितने फ़ारसी क्रियाएं ऐसी लगती हैं जैसे उन्हें आपस में चिपका दिया गया हो?... How T...
