B2 adjective Neutral 1 min read

چیره دست

chireh dast /t͡ʃiːɾe dæst/

Chireh-dast describes someone with exceptional skill and mastery in their domain.

Word in 30 Seconds

  • Highly skilled and expert in a craft or field.
  • Implies mastery and exceptional ability.
  • Used to praise outstanding practical skills.

Overview

واژه «چیره‌دست» در زبان فارسی به فردی اطلاق می‌شود که در انجام کاری، مهارت و استادی فوق‌العاده‌ای دارد. این صفت معمولاً برای توصیف کسانی به کار می‌رود که سال‌ها تجربه، تمرین و دانش عمیق در یک زمینه خاص را کسب کرده‌اند و می‌توانند کارهایی را با دقت، سرعت و کیفیت بالا انجام دهند که از عهده افراد عادی برنمی‌آید. چیره‌دستی فقط به معنای داشتن مهارت فنی نیست، بلکه شامل خلاقیت، توانایی حل مسئله و درک عمیق از ظرافت‌های کار نیز می‌شود.

«چیره‌دست» معمولاً به صورت توصیفی و برای ستایش مهارت فرد به کار می‌رود. این واژه می‌تواند به دنبال اسم یا قبل از آن بیاید، اما بیشتر به صورت صفت فاعلی برای توصیف یک شخص یا گروهی از افراد استفاده می‌شود. همچنین می‌تواند برای توصیف ابزار یا روشی که با مهارت بالا به کار گرفته شده است نیز به کار رود.

این واژه در زمینه‌های مختلفی کاربرد دارد، از جمله: هنرهای دستی (مانند نجار چیره‌دست، خیاط چیره‌دست)، ورزش (مانند ورزشکار چیره‌دست)، مشاغل فنی (مانند مکانیک چیره‌دست، پزشک چیره‌دست)، و حتی فعالیت‌های فکری و هنری (مانند نویسنده چیره‌دست، موسیقیدان چیره‌دست). در هر زمینه‌ای که نیاز به مهارت و تخصص بالا باشد، می‌توان از این واژه استفاده کرد.

«ماهر» و «استاد» نیز واژه‌هایی هستند که به مهارت اشاره دارند. «ماهر» کلی‌تر است و به معنای داشتن مهارت کافی است، در حالی که «چیره‌دست» بر سطح بالاتری از مهارت، یعنی استادی و توانایی غلبه بر چالش‌ها تأکید دارد. «استاد» نیز به کسی گفته می‌شود که دانش و مهارت خود را به دیگران منتقل می‌کند و معمولاً در سطوح دانشگاهی یا آموزشی به کار می‌رود، اما «چیره‌دست» بیشتر بر توانایی عملی و اجرای بی‌نقص تمرکز دارد.

Examples

1

این نجار سال‌هاست که در کار خود چیره‌دست شده و بهترین مبلمان را می‌سازد.

everyday

This carpenter has become highly skilled in his work over the years and makes the best furniture.

2

تحقیقات او در زمینه هوش مصنوعی نشان‌دهنده یک ذهن چیره‌دست و خلاق است.

academic

His research in artificial intelligence demonstrates a masterful and creative mind.

3

آن آشپز چنان چیره‌دست بود که با هر ماده اولیه‌ای غذای خوشمزه‌ای درست می‌کرد.

informal

That chef was so adept that he could make delicious food with any ingredient.

4

کتابخانه ملی ایران، آثار خطاطان چیره‌دست دوران قاجار را در خود جای داده است.

formal

The National Library of Iran houses the works of masterful calligraphers from the Qajar era.

Common Collocations

نجار چیره‌دست Master carpenter
پزشک چیره‌دست Expert physician
نویسنده چیره‌دست Skilled writer
ورزشکار چیره‌دست Master athlete

Common Phrases

در کاری چیره‌دست بودن

To be masterful in a field

یک چیره‌دست واقعی

A true master

Often Confused With

چیره دست vs ماهر

'Mahir' means skilled, but 'chireh-dast' implies a higher level of expertise and mastery, often involving overcoming challenges.

چیره دست vs استاد

'Ostad' often refers to a teacher or someone with profound knowledge, while 'chireh-dast' emphasizes practical execution and performance ability.

Grammar Patterns

اسم + چیره‌دست (مانند: نجار چیره‌دست) چیره‌دست + اسم (مانند: چیره‌دست نقاش) فعل + چیره‌دست (مانند: در کارش چیره‌دست شده است)

How to Use It

Usage Notes

The term 'chireh-dast' is generally positive and complimentary. It is used to denote a high level of proficiency and expertise, often earned through long practice and dedication. It can be applied to both manual crafts and intellectual or artistic pursuits.


Common Mistakes

Avoid using 'chireh-dast' for someone with only basic or intermediate skills. It implies a level of mastery that is truly exceptional. Ensure the context truly warrants such high praise.

Tips

💡

Focus on Practice and Mastery

To become 'chireh-dast', consistent practice and deep understanding are crucial. Aim for excellence in execution.

⚠️

Avoid Overusing the Term

While 'chireh-dast' denotes high skill, use it appropriately for truly exceptional individuals to maintain its impact.

🌍

Respect for Craftsmanship

In Persian culture, deep respect is given to those who are 'chireh-dast' in their craft, valuing their dedication and expertise.

Word Origin

The word is composed of 'chireh' (meaning overcoming or conquering) and 'dast' (meaning hand). Thus, it literally implies someone whose hand has 'conquered' or mastered a skill.

Cultural Context

In many Persian-speaking cultures, there is a deep appreciation for skilled artisans and professionals. Being called 'chireh-dast' is a significant compliment, reflecting admiration for one's dedication, talent, and hard work.

Memory Tip

Imagine someone 'chireh' (overcoming) 'dast' (hand/difficulty) – they are so skilled they can conquer any challenge with their hands.

Frequently Asked Questions

4 questions

«ماهر» به معنای داشتن مهارت کافی در کاری است، اما «چیره‌دست» نشان‌دهنده سطح بسیار بالاتری از مهارت، استادی و توانایی اجرای بی‌نقص است. چیره‌دست کسی است که از مهارت خود به خوبی برمی‌آید و در کارش خبره است.

خیر، «چیره‌دست» می‌تواند برای توصیف مهارت در هر زمینه‌ای، از جمله مشاغل فکری، هنری، ورزشی و فنی به کار رود. مهم، سطح بالای مهارت و تخصص فرد است.

چیره‌دست شدن نیازمند سال‌ها تمرین مداوم، یادگیری عمیق، کسب تجربه، و تلاش برای درک ظرافت‌های کار است. همچنین، علاقه و اشتیاق به یادگیری و بهبود مستمر نقش مهمی دارد.

بله، «چیره‌دست» واژه‌ای با بار معنایی مثبت است و برای ستایش و تحسین مهارت و استادی فرد به کار می‌رود.

Test Yourself

fill blank

او در تعمیر موتورهای قدیمی یک مکانیک ____ است.

Correct! Not quite. Correct answer: چیره‌دست

کلمه «چیره‌دست» به معنای ماهر و خبره بودن است و با توجه به متن جمله، بهترین گزینه محسوب می‌شود.

multiple choice

کدام گزینه بهترین مترادف برای «چیره‌دست» است؟

Correct! Not quite. Correct answer: استادکار

«استادکار» به فردی اطلاق می‌شود که در حرفه خود مهارت و استادی بالایی دارد، که همان معنای «چیره‌دست» است.

sentence building

کلمات: هنرمند، نقاشی، چیره‌دست، خلق کرد، اثر، زیبا

Correct! Not quite. Correct answer: این هنرمند چیره‌دست، اثری زیبا در نقاشی خلق کرد.

این جمله به درستی از صفت «چیره‌دست» برای توصیف هنرمند و مهارت او در نقاشی استفاده می‌کند.

Score: /3

Was this helpful?

Comments (0)

Login to Comment
No comments yet. Be the first to share your thoughts!