A2 noun Formal #4,000 most common 1 min read

نام خانوادگی

/nɒːme xɒːnevɒːdeɡiː/

Your surname is your hereditary legal identifier shared with your family members.

Word in 30 Seconds

  • Refers to the hereditary surname shared by family members.
  • Used in official documents for identification purposes.
  • Commonly called 'Famili' in everyday spoken Persian.

مرور کلی

نام خانوادگی (Surname) که در زبان فارسی به صورت عامیانه «فامیلی» نیز خوانده می‌شود، عنصری کلیدی در هویت اجتماعی هر فرد است. این نام در جوامع مدرن برای شناسایی دقیق افراد در سیستم‌های ثبت احوال، مدارس، بانک‌ها و ادارات دولتی استفاده می‌شود. برخلاف نام کوچک (First Name) که انتخابی است، نام خانوادگی معمولاً موروثی است و پیوند فرد را با اجداد و اعضای خانواده‌اش نشان می‌دهد.

الگوهای کاربردی

در ایران، نام خانوادگی معمولاً پس از نام کوچک می‌آید. در فرم‌های اداری، معمولاً فیلد «نام خانوادگی» (Last Name / Surname) بلافاصله پس از «نام» قرار می‌گیرد. در مکالمات روزمره، مردم ممکن است فقط با نام خانوادگی یکدیگر را صدا کنند (به‌ویژه در محیط‌های نظامی یا ورزشی)، اما این کار در روابط دوستانه صمیمی رایج نیست.

بافت‌های متداول

این واژه در موقعیت‌های رسمی مانند ثبت‌نام در دانشگاه، افتتاح حساب بانکی، پر کردن فرم‌های مهاجرتی یا هنگام معرفی خود در جلسات کاری بسیار کاربرد دارد. همچنین در زمان ازدواج، زنان در ایران برخلاف برخی فرهنگ‌های غربی، معمولاً نام خانوادگی خود را حفظ می‌کنند و نام خانوادگی همسر به آن اضافه نمی‌شود.

مقایسه کلمات مشابه

واژه «نام خانوادگی» با «نام» (نام کوچک) متفاوت است. همچنین نباید با «لقب» (Nickname) اشتباه گرفته شود؛ چرا که لقب عنوانی است که بر اساس ویژگی‌های شخصی یا اجتماعی به فرد داده می‌شود، در حالی که نام خانوادگی یک هویت قانونی و موروثی است. واژه «شهرت» نیز در متون رسمی و حقوقی گاهی به جای نام خانوادگی استفاده می‌شود که معنای یکسانی دارند.

Examples

1

نام خانوادگی شما چیست؟

everyday

What is your surname?

2

لطفاً نام و نام خانوادگی خود را وارد کنید.

formal

Please enter your first and last name.

3

فامیلی‌اش چی بود؟ یادم رفته.

informal

What was his surname? I forgot.

4

نام خانوادگی ایشان در اسناد ثبت شده است.

academic

His surname is registered in the documents.

Common Collocations

تغییر نام خانوادگی Change of surname
ثبت نام خانوادگی Registration of surname
پرسیدن نام خانوادگی Asking for the surname

Common Phrases

نام و نام خانوادگی

Full name

فامیلی شما چیه؟

What is your surname?

تغییر فامیلی

Changing surname

Often Confused With

نام خانوادگی vs نام (Name)

Nam refers specifically to the first name, while Nam-e Khanevadegi refers to the family name.

Grammar Patterns

نام خانوادگیِ [نام فرد] پرسیدن نام خانوادگی از کسی تغییر دادن نام خانوادگی

How to Use It

Usage Notes

Use 'Nam-e Khanevadegi' in formal writing and official settings. Use 'Famili' in spoken Persian. Avoid using 'Famili' in very formal legal documents if possible.


Common Mistakes

Learners sometimes confuse 'Nam' with 'Nam-e Khanevadegi'. Remember that 'Nam' is just the first name. Also, do not use 'Esme Famili' as it is redundant.

Tips

💡

Use 'Famili' for daily conversations

In casual settings, native speakers almost always say 'Famili' instead of 'Nam-e Khanevadegi'. It sounds more natural and less stiff.

⚠️

Always use full form in documents

When filling out official forms, always write 'Nam-e Khanevadegi' as it is the formal and standard term required by bureaucracy.

🌍

Surnames reflect family heritage

Surnames in Iran often reflect the place of origin, a profession, or a specific ancestor's name, carrying significant historical weight.

Word Origin

The word is a compound of 'Nam' (name) and 'Khanevadegi' (adjective form of family). It describes the name that belongs to the family unit.

Cultural Context

In Iran, surnames are strictly patrilineal. They serve as the primary way to track lineage in the national ID system (Shenasnameh).

Memory Tip

Think of 'Khanevadegi' as 'Khanevadeh' (family) + 'egi' (related to). It is literally 'the name related to the family'.

Frequently Asked Questions

4 questions

بله، تغییر نام خانوادگی در ایران از طریق مراجع قانونی و ثبت احوال با شرایط خاصی امکان‌پذیر است.

نام، اسم کوچک فرد است که هنگام تولد انتخاب می‌شود، اما نام خانوادگی نامی است که از پدر به ارث می‌رسد.

بله، واژه فامیلی در گفتار روزمره بسیار رایج‌تر از نام خانوادگی است، اما در اسناد رسمی بهتر است از نام خانوادگی استفاده کنید.

خیر، در فرهنگ و قانون ایران، زنان پس از ازدواج نام خانوادگی خود را حفظ می‌کنند.

Test Yourself

fill blank

لطفاً ___ خود را در این فرم بنویسید.

Correct! Not quite. Correct answer: نام خانوادگی

چون در فرم‌های رسمی از نام خانوادگی سوال می‌شود.

Score: /1

Was this helpful?

Comments (0)

Login to Comment
No comments yet. Be the first to share your thoughts!