Esta página no seu idioma
English فارسی العربية Deutsch Español Français 日本語 한국어 中文 हिन्दी
A1 verb 6 min de leitura

жасау

To make; to do

At the A1 level, 'жасау' is taught as a basic verb meaning 'to make' or 'to do'. Students learn to use it in simple sentences like 'Мен жаттығу жасаймын' (I do exercises) or 'Анама көмек жасаймын' (I help my mother). The focus is on the present and past simple tenses. It is one of the first ten verbs a student should learn because it allows them to describe daily activities. You will use it to talk about making food, doing homework, and simple crafts. It's important to differentiate it from 'істеу' (to do/work) early on, though at this level, small mistakes are expected.
At the A2 level, learners expand their use of 'жасау' to include more common collocations and fixed expressions. You will start using it for social events, such as 'той жасау' (to hold a party/wedding) and 'сыйлық жасау' (to give a gift). You also begin to use it in the present continuous tense ('жасап жатырмын') to describe what you are doing at the exact moment. The concept of 'жасау' as 'to live' (in terms of age) might be introduced through simple greetings like 'Көп жаса!' (Live long!). You should also be able to form negative sentences and simple questions using this verb.
Cadastre-se grátis para ler a explicação completa
By B1, you should be comfortable using 'жасау' in a variety of contexts, including professional and academic ones. This includes phrases like 'талдау жасау' (to make an analysis) or 'баяндама жасау' (to give a report). You will start to see how 'жасау' functions in complex sentences with conjunctions. You should also understand the difference between 'жасау' and more specific verbs like 'дайындау' (to prepare) or 'құру' (to build). At this stage, your ability to use the causative and passive forms of the verb (though less common for 'жасау' than others) begins to develop.
Cadastre-se grátis para ler a explicação completa
At the B2 level, 'жасау' is used in more nuanced ways, particularly in idiomatic expressions and formal writing. You will encounter it in legal or official documents ('мәлімдеме жасау' - to make an official statement). You should also be aware of the stylistic differences when choosing 'жасау' over its synonyms. For example, using 'жасау' in a creative context might imply a more manual or craft-like process compared to 'тудыру'. You will also use the word in more complex grammatical structures, such as conditional moods ('жасасаң' - if you make) and various participial forms.
Cadastre-se grátis para ler a explicação completa
At the C1 level, you understand the deep etymological roots of 'жасау' and its connection to the concept of time and existence. You can use it fluently in abstract discussions about society, history, and philosophy. You are capable of using it in highly formal registers, such as 'төңкеріс жасау' (to make a revolution/upheaval) or in complex metaphors. You also recognize the word's use in classical Kazakh literature and poetry, where it may carry archaic or highly specific connotations related to the nomadic lifestyle and traditional craftsmanship.
Cadastre-se grátis para ler a explicação completa
At the C2 level, 'жасау' is a tool for precision. You can distinguish between the subtlest shades of meaning when 'жасау' is used in place of more technical terms. You can use it to create sophisticated wordplay or to evoke specific cultural feelings. You have a full command of all its derivative forms and can use it in any context, from a street-slang conversation to a high-level academic lecture on linguistics. You understand how the word has evolved over centuries and can discuss its role in the development of the Kazakh language's verbal system.
Cadastre-se grátis para ler a explicação completa
Exemplos Notas e dicas

жасау em 30 segundos

  • Core meaning: To make or to do.
  • Used for both physical objects and abstract actions.
  • Essential for daily conversation and formal reports.
  • Can also mean 'to live' in specific cultural contexts.

The Kazakh verb жасау is one of the most fundamental and versatile words in the Kazakh language, primarily translating to 'to make' or 'to do' in English. At its core, it represents the act of creation, production, or the execution of a specific task. For a beginner, it is the 'Swiss Army knife' of verbs because it covers a vast range of activities from physical construction to abstract actions. Whether you are talking about making a cup of tea, performing a scientific experiment, or creating a work of art, жасау is the verb you will likely reach for first.

Physical Creation
This refers to manufacturing or building something tangible. For example, building a house or making a chair. It implies a process where raw materials are transformed into a finished product.

Ол ағаштан орындық жасады.

Translation: He/she made a chair from wood.

Beyond physical objects, жасау is used for abstract concepts such as making an effort, making a choice, or making a mistake. It is also the standard verb used for 'to live' in the sense of longevity or celebrating an age, though in modern daily speech, it primarily functions as 'to do/make'. For instance, when someone celebrates a birthday, you might hear about how many years they have 'made' (lived).

Organizing Events
In Kazakh culture, 'жасау' is frequently used in the context of hosting or organizing large events like weddings (той жасау) or feasts (қонақасы жасау).

Біз ертең үлкен той жасаймыз.

In a professional or academic context, жасау appears in phrases like 'мәлімдеме жасау' (to make a statement) or 'талдау жасау' (to conduct/make an analysis). It suggests a formal execution of a duty. Its frequency in the Kazakh language cannot be overstated; it appears in almost every conversation, whether formal or informal.

Ғалымдар жаңа жаңалық жасады.

Historical Context
The word is rooted in the Turkic root 'jas', relating to age, growth, and creation. This explains why it covers both 'making something new' and 'living through years'.

Анашым дәмді бәліш жасады.

Using жасау correctly requires understanding its conjugation and the nouns it pairs with. As a transitive verb, it usually takes an object in the accusative case (though the suffix is often dropped in general statements). The verb follows the standard rules of Kazakh harmony. Because the stem 'жаса-' ends in a vowel, the suffixes for different tenses will follow specific patterns.

Present Continuous
To say you are currently making something, you use the auxiliary verb 'жатыр'. For example: 'Мен жұмыс жасап жатырмын' (I am doing work/I am working).

Сен не жасап жатырсың?

In the simple future or habitual present, the stem 'жаса-' adds the suffix '-й-' followed by personal endings: 'жасаймын' (I make/will make), 'жасайсың' (you make/will make). This is used for habits or intentions. If you want to express a firm future intention, you might use 'жасамақшымын'.

Imperative Mood
To give an order or request, use the stem 'жаса'. 'Оны жаса!' means 'Do it!'. For a more polite version, use 'жасаңыз'.

Маған көмек жасаңызшы.

One interesting feature of жасау is its role in compound verbs. Many nouns can be turned into verbal expressions by adding жасау. For instance, 'мәлімдеме' (statement) + 'жасау' = 'to make a statement'. This is a productive way to expand your vocabulary quickly.

Біз жоспар жасадық.

You will encounter жасау in virtually every corner of Kazakh life. In the home, it's used for chores and cooking. In the workplace, it's used for tasks and projects. On the news, it's used for government actions and international relations. It is truly ubiquitous.

In the Kitchen
When a mother asks her child to help make dinner: 'Кешкі ас жасауға көмектесші' (Help me make dinner).

Шай жасап берейін бе?

In a tech or construction environment, you will hear it when discussing building prototypes or software. Engineers 'make' systems, and developers 'make' apps. It carries a sense of professional accomplishment in these settings.

Public Service Announcements
Government officials often use 'жасау' when announcing new reforms or changes. 'Реформа жасау' (To make a reform) is a common headline.

Үкімет жаңа қаулы жасады.

In celebrations, especially birthdays, the word takes on a more spiritual or traditional tone. Wishing someone to 'make' a hundred years (жүз жаса!) is a common and powerful blessing in Kazakh culture. It connects the act of 'making' with the act of 'existing' and 'thriving'.

Көп жасаңыз!

Even though жасау is versatile, English speakers often over-rely on it, leading to non-idiomatic Kazakh. The most frequent error is confusing it with істеу (to do/work) or ету (to do - auxiliary).

Жасау vs. Істеу
Use 'жасау' when there is a result or a product. Use 'істеу' for the general process of working or functioning. For example, a phone 'works' (істейді), but you 'make' a call (қоңырау шалу - note that 'жасау' isn't used for calls).

Қате: Телефон жасап тұр. (Wrong)

Дұрыс: Телефон істеп тұр. (Correct)

Another mistake is using 'жасау' for 'to make someone do something'. In English, 'make' functions as a causative. In Kazakh, you must use the causative suffix (like -дыр/-тір) on the primary verb instead of adding 'жасау'.

Collocation Errors
Learners often say 'төсек жасау' for 'making the bed'. While technically understood, 'төсек жинау' (gathering/tidying the bed) is more natural.

Мен қате жасадым.

Lastly, remember vowel harmony. Because the stem ends in 'а', all suffixes must be 'hard' (back vowels). Using 'жасеймін' instead of 'жасаймын' is a common pronunciation and spelling error for beginners.

To sound more like a native speaker, you should eventually branch out from жасау and use more specific verbs. Kazakh is rich in descriptive verbs that specify the *method* of making or doing.

Құру (To build/establish)
Used for abstract structures like a family, an organization, or a plan. 'Отбасы құру' (to start a family).
Тұрғызу (To erect/construct)
Specifically used for buildings, monuments, or physical walls. 'Ғимарат тұрғызу' (to construct a building).
Әзірлеу (To prepare)
Better for preparing food, documents, or lessons. 'Сабақ әзірлеу' (to prepare a lesson).

Ол жаңа жоспар құрды.

If you are talking about artistic creation, тудыру (to give birth to/create) or жарату (to create - often used for divine creation) are more appropriate. Using жасау for a masterpiece might sound a bit too industrial.

Орындау (To perform/execute)
Used for tasks, songs, or duties. 'Тапсырманы орындау' (to complete a task).

Әнші әнді тамаша орындады.

How Formal Is It?

Formal

"Біз жаңа стратегия жасадық."

Neutro

"Мен тамақ жасап жатырмын."

Informal

"Бірдеңе жасайықшы!"

Child friendly

"Кәне, сурет жасайық!"

Gíria

"Ол маған подстава жасады."

Curiosidade

The word 'жасау' is a homonym. While it usually means 'to make', it also refers to a bride's dowry in traditional Kazakh culture.

Guia de pronúncia

UK /ʒɑ.sɑw/
US /ʒɑ.sɑʊ/
The stress is on the final syllable: жа-САУ.
Rima com
асау қасау басау тасау масау жасау қасау сасау
Erros comuns
  • Pronouncing 'ж' as 'j' like in 'jump'. It should be softer, like 'pleasure'.
  • Pronouncing the final 'у' as a full 'u' (oo). It should be a glide (w).
  • Failing to use back vowels in suffixes due to harmony.
  • Stress on the first syllable.
  • Pronouncing 'а' too thin like in 'cat'.

Nível de dificuldade

Leitura 1/5

Very easy to recognize as it's a core verb.

Escrita 2/5

Requires knowledge of vowel harmony for suffixes.

Expressão oral 2/5

The 'zh' sound needs practice for English speakers.

Audição 1/5

Commonly heard and usually clear.

O que aprender depois

Pré-requisitos

мен сен ол біз істеу

Aprenda a seguir

дайындау құру тұрғызу өндіру

Avançado

жасампаздық жасандылық жасаурау

Gramática essencial

Vowel Harmony

жаса + ймын = жасаймын (hard vowels)

Transitive Verbs

Орындық (object) жасау

Present Continuous with жатыр

жасап жатырмын

Negative Suffix -ма

жасама

Cau

Cadastre-se grátis para ler a explicação completa

Exemplos por nível

1

Мен шай жасаймын.

I make tea.

Simple present tense.

2

Ол үй тапсырмасын жасады.

He/she did the homework.

Past tense -ды suffix.

3

Біз ойыншық жасадық.

We made a toy.

First person plural past.

4

Сен не жасап жатырсың?

What are you making/doing?

Present continuous.

5

Анама көмек жаса.

Help (make help for) mom.

Imperative form.

6

Мен қате жасадым.

I made a mistake.

Common collocation.

7

Ол сурет жасайды.

He/she makes a picture.

Habitual present.

8

Жақсылық жаса.

Do good.

Moral imperative.

1

Біз ертең үлкен той жасаймыз.

We will hold a big wedding/party tomorrow.

Future intention.

2

Маған жеңілдік жасаңызшы.

Please give (make) me a discount.

Polite request.

3

Ол маған сыйлық жасады.

He/she gave (made) me a gift.

Dative case for the recipient.

4

Сен кешкі ас жасай аласың ба?

Can you make dinner?

Compound verb with 'аласың'.

5

Біз жоспар жасап жатырмыз.

We are making a plan.

Continuous aspect.

6

Ол жүз жасады.

He lived to be a hundred (made 100).

Usage for age.

7

Жаттығу жасау денсаулыққа пайдалы.

Doing exercise is good for health.

Gerund/Infinitive as subject.

8

Ол жаңа киім жасап шығарды.

He/she made and produced new clothes.

Compound verb 'жасап шығару'.

1

Ғалымдар маңызды мәлімдеме жасады.

Scientists made an important statement.

Formal collocation.

2

Біз бұл мәселеге талдау жасауымыз керек.

We need to make an analysis of this issue.

Necessity construction.

3

Ол өз қолымен жиһаз жасайды.

He makes furniture with his own hands.

Instrumental case 'қолымен'.

4

Жаңа технологиялар өмірді жеңіл жасайды.

New technologies make life easier.

Abstract usage.

5

Ол маған ескерту жасады.

He/she gave (made) me a warning.

Social interaction.

6

Біз бірлескен жоба жасадық.

We made a joint project.

Professional context.

7

Ол үйіне жөндеу жасап жатыр.

He/she is doing repairs on their house.

Specific activity 'жөндеу жасау'.

8

Бұл туралы шешім жасау қиын.

It is difficult to make a decision about this.

Infinitive usage.

1

Президент жаңа қаулы жасады.

The President made a new decree.

Political register.

2

Ол өз болашағына қатысты таңдау жасады.

He/she made a choice regarding their future.

Reflexive context.

3

Біз бұл іске баға жасауымыз қажет.

We need to make an assessment of this work.

Formal assessment.

4

Ол халыққа үндеу жасады.

He/she made an appeal to the people.

Rhetorical usage.

5

Бұл жаңалық үлкен серпіліс жасады.

This news made a big breakthrough.

Metaphorical usage.

6

Ол өзіне жағдай жасап алды.

He/she made (created) conditions for themselves.

Reflexive 'өзіне' + 'алды'.

7

Компания жаңа өнімге тапсырыс жасады.

The company made an order for a new product.

Business terminology.

8

Ол бұл істі шеберлікпен жасады.

He/she did this work with mastery.

Adverbial phrase 'шеберлікпен'.

1

Қоғамда үлкен өзгерістер жасау қажеттілігі туындады.

The need to make great changes in society has arisen.

Complex nominalization.

2

Ол өз шығармашылығында жаңа бағыт жасады.

He/she made a new direction in their creativity.

Artistic discourse.

3

Үкімет экономикалық реформалар жасауға бел буды.

The government is determined to make economic reforms.

Idiomatic 'бел буды' (determined).

4

Бұл оқиға тарихта үлкен із жасады.

This event made a great mark (track) in history.

Metaphorical 'із жасау'.

5

Ол қарсыласына айла жасады.

He/she made a trick (outmaneuvered) their opponent.

Strategic usage.

6

Біз экологияны жақсарту үшін қадам жасадық.

We made a step toward improving ecology.

Figurative 'қадам жасау'.

7

Ол өз өміріне қорытынды жасады.

He/she made a conclusion about their life.

Philosophical usage.

8

Бұл туынды өнер әлемінде төңкеріс жасады.

This work made a revolution in the art world.

High-level praise.

1

Интеллектуалды ортада пайым жасау өнері жоғары бағаланады.

The art of making an assessment (reasoning) is highly valued in intellectual circles.

Academic register.

2

Ол мемлекеттік деңгейде стратегиялық жоспар жасады.

He/she made a strategic plan at the state level.

Administrative terminology.

3

Бұл тұжырымдама ғылымда жаңа парадигма жасады.

This concept made a new paradigm in science.

Epistemological context.

4

Ол өз болмысына терең үңіліп, талдау жасады.

He delved deep into his essence and made an analysis.

Introspective usage.

5

Дипломатиялық қарым-қатынастарда ымыра жасау маңызды.

Making a compromise is important in diplomatic relations.

International relations.

6

Ол халықаралық деңгейде үлкен бедел жасап алды.

He/she made (built) a great reputation at the international level.

Social capital.

7

Бұл заң жобасына сараптама жасау тапсырылды.

It was commissioned to make an expert review of this draft law.

Passive-like construction.

8

Ол өз дәуірінің рухына сай мәдени төңкеріс жасады.

He/she made a cultural revolution in line with the spirit of their era.

Historical/Sociological analysis.

Colocações comuns

жөндеу жасау
мәлімдеме жасау
талдау жасау
сыйлық жасау
қорытынды жасау
жеңілдік жасау
таңдау жасау
өгеріс жасау
көмек жасау
қате жасау

Frases Comuns

Не жасап жатырсың?

Той жасау

Жақсылық жасау

Мүмкін емес жасау

Жаттығу жасау

Шай жасау

Кешкі ас жасау

Жоспар жасау

Талпыныс жасау

Үлгі жасау

Expressões idiomáticas

"Көп жаса!"

A blessing meaning 'Live long!' or 'Thank you very much!'.

Көмегіңе рақмет, көп жаса!

informal/traditional

"Жүз жаса!"

Specifically wishing someone to live to be a hundred.

Туған күніңмен! Жүз жаса!

informal/traditional

"Араға от жасау"

To cause a conflict between people (literally 'to make fire between').

Ол екеуінің арасына от жасады.

informal

"Бет жасау"

To save face or show respect.

Үлкендерге бет жасау керек.

neutral

"Мұрын жасау"

To lead or initiate (slang/rare).

Ол бұл іске мұрын жасады.

slang

"Қолдан жасау"

To make by hand or to fabricate (can imply fake).

Бұл қолдан жасалған бұйым.

neutral

"Жоқтан бар жасау"

To make something out of nothing (to be very resourceful).

Ол жоқтан бар жасайтын адам.

neutral

"Ат жасау"

To make a name for oneself.

Ол өзіне үлкен ат жасады.

neutral

"Көз жасау"

To make eyes at someone (flirt).

Ол қызға көз жасады.

informal

"Көрініс жасау"

To put on a show or make a scene.

Ол жұрт алдында көрініс жасады.

neutral

Família de palavras

Substantivos

Verbos

Adjetivos

Relacionado

Cadastre-se grátis para ver todos os exemplos

Memorize

Mnemônico

Imagine a person named 'Jas' who is always 'making' something. Jas-au. Jas is doing it!

Associação visual

Visualize a craftsman in a workshop making a wooden chair. Every time he hits a nail, he says 'Zhasau!'.

Word Web

make do create build live perform prepare execute

Desafio

Try to use 'жасау' in three different sentences today: one about food, one about work, and one about a mistake.

Origem da palavra

Derived from the ancient Turkic root 'jaš', which relates to growth, greenness, and age. This root is found in almost all Turkic languages with similar meanings.

Significado original: To grow, to develop, or to reach a certain age.

Turkic

Contexto cultural

Be careful when using 'жасау' for people; 'жасанды' (artificial) can be an insult meaning 'fake' or 'insincere'.

English speakers often confuse 'make' and 'do'. Kazakh 'жасау' conveniently covers both in many cases, but learners must still be careful with 'істеу'.

The phrase 'Мәңгілік Ел жасау' (Creating an Eternal Nation) is a common political slogan. Traditional songs often mention 'жасау' in the context of beauty and creation. Blessings (Бата) frequently use 'Көп жаса!'.

Pratique na vida real

Contextos reais

In the kitchen

  • Шай жасау
  • Тамақ жасау
  • Бәліш жасау
  • Тәтті жасау

At work

  • Жоспар жасау
  • Есеп жасау
  • Талдау жасау
  • Мәлімдеме жасау

During repairs

  • Жөндеу жасау
  • Құрылыс жасау
  • Жаңарту жасау
  • Өзгеріс жасау

Social life

  • Той жасау
  • Сыйлық жасау
  • Көмек жасау
  • Қалжың жасау

Self-improvement

  • Жаттығу жасау
  • Қорытынды жасау
  • Таңдау жасау
  • Талпыныс жасау

Iniciadores de conversa

"Бос уақытыңда не жасағанды ұнатасың?"

"Сен дәмді тамақ жасай аласың ба?"

"Бүгін қандай жоспар жасадың?"

"Маған көмек жасай аласың ба?"

"Сен бұл суретті қалай жасадың?"

Temas para diário

Бүгін мен қандай жақсылық жасадым? Ол туралы жаз.

Болашақта қандай үлкен жоба жасағың келеді?

Өміріңде жасаған ең үлкен қатең қандай болды?

Өзіңе жайлы жағдай жасау үшін не істейсің?

Жаңа бір нәрсе жасау туралы ойларыңмен бөліс.

Cadastre-se grátis para ver dicas e notas

Conteúdo relacionado

Foi útil?

Comentários (0)

Faça Login para Comentar
Nenhum comentário ainda. Seja o primeiro a compartilhar suas ideias!