A2 Verb Forms 12 min read آسان

من و ما در گذشته: فعل ماضی عربی (المتکلم)

دو تا پسوند طلایی داری: «ـتُ» برای من و «ـنا» برای ما، که هر ریشه‌ای رو سریع به زمان گذشته تبدیل می‌کنن.

Grammar Rule in 30 Seconds

To say 'I did' add '-tu' to the root; for 'We did' add '-nā' to the root.

  • For 'I', attach the suffix 'tu' to the verb root: 'katabtu' (I wrote).
  • For 'We', attach the suffix 'nā' to the verb root: 'katabnā' (We wrote).
  • These suffixes remain the same regardless of the verb's gender.
Root + (tu/nā) = Past Tense Verb

مرور کلی

### Overview
در زبان عربی، زمان گذشته که با نام الفِعْلُ الْمَاضِي (al-fiʿl al-māḍī) شناخته می‌شود، سنگ بنای روایت و بیان وقایع است. برای شما که در سطح A2 هستید، تسلط بر صیغه‌های اول‌شخص مفرد (أَنَا - من) و اول‌شخص جمع (نَحْنُ - ما) اولین گام حیاتی برای بازگویی تجربیات شخصی است. در فارسی، ما برای ساختن زمان گذشته از بن ماضی به اضافه شناسه‌های متصل (-َم و -یم) استفاده می‌کنیم؛ مثلاً «رفتم» و «رفتیم».
در عربی نیز ساختار مشابهی وجود دارد، اما با یک تفاوت بنیادین: در عربی، شناسه به انتهای ریشه فعل اضافه می‌شود و این شناسه به قدری دقیق است که نیازی به آوردن ضمیر منفصل (من/ما) نیست. یکی از ویژگی‌های بسیار کاربردی در این دو صیغه، «خنثی بودن» آن‌هاست. برخلاف صیغه‌های دوم‌شخص یا سوم‌شخص که در عربی بین مذکر و مؤنث تفاوت قائل می‌شوند، صیغه‌های اول‌شخص (-تُ برای «من» و -نَا برای «ما») برای هر دو جنسیت یکسان هستند.
این یعنی چه شما آقا باشید و چه خانم، برای گفتن «من انجام دادم» همیشه می‌گویید فَعَلْتُ. این سادگی، نقطه اتکای شما در شروع یادگیری است. به خاطر داشته باشید که مَاضِي در عربی بر «انجام شدن و تمام شدن» تأکید دارد، در حالی که در فارسی گاهی مرز بین گذشته ساده و نقلی کمی منعطف‌تر است.
در عربی، وقتی می‌گویید أَكَلْتُ (خوردم)، یعنی عمل خوردن در گذشته کاملاً به پایان رسیده است.
### How This Grammar Works
عربی بر پایه سیستم «ریشه و وزن» (جَذْر) بنا شده است. برخلاف فارسی که در آن ریشه فعل (مثلاً «رو» در «رفتن») ثابت است و به آن پسوند اضافه می‌شود، در عربی ریشه‌ها معمولاً سه حرفی هستند (مانند ك-ت-ب). برای ساختن زمان گذشته، ما از ریشه به عنوان بدنه اصلی استفاده می‌کنیم و تغییرات را با افزودن پسوندها اعمال می‌کنیم.
در فارسی، ما می‌گوییم «من نوشتم»، اما در عربی، ضمیر «من» در دلِ فعل نهفته است. پسوند -تُ (-tu) معادل «م» در «رفتم» و -نَا (-nā) معادل «یم» در «رفتیم» است.
نکته مهمی که باید به آن دقت کنید، قانون سُكُون است. وقتی پسوند را به ریشه اضافه می‌کنید، حرف آخر ریشه باید ساکن شود. مثلاً ریشه كَتَبَ (او نوشت) وقتی می‌خواهیم بگوییم «من نوشتم»، حرف «ب» ساکن می‌شود و می‌شود كَتَبْـ + تُ = كَتَبْتُ.
این تغییر در فارسی وجود ندارد، چرا که در فارسی ما بن ماضی را داریم و مستقیماً شناسه را می‌چسبانیم (رفت + م = رفتم). در عربی اما، این «ساکن کردن» برای هماهنگی آوایی ضروری است. همچنین به یاد داشته باشید که ضمیر منفصل (أَنَا یا نَحْنُ) تنها زمانی می‌آید که بخواهید تأکید خاصی روی فاعل داشته باشید؛ مثلاً اگر بخواهید بگویید «*من* بودم که این کار را کردم»، از أَنَا استفاده می‌کنید، وگرنه خودِ فعل برای رساندن معنا کافی است.
### Formation Pattern
برای ساختن صیغه‌های اول‌شخص، از الگوی پایه فَعَلَ (او انجام داد) استفاده می‌کنیم. در جدول زیر نحوه تغییرات را مشاهده می‌کنید:
| دسته فعل | صیغه او (Base) | صیغه من (I) | صیغه ما (We) | مثال ریشه |
|---|---|---|---|---|
| صحیح (سالم) | كَتَبَ | كَتَبْتُ | كَتَبْنَا | ك-ت-ب |
| اجوف (معتل) | قَالَ | قُلْتُ | قُلْنَا | ق-و-ل |
| ناقص (معتل) | دَعَا | دَعَوْتُ | دَعَوْنَا | د-ع-و |
| مضاعف | ظَنَّ | ظَنَنْتُ | ظَنَنَّا | ظ-ن-ن |
همان‌طور که می‌بینید، در افعال «اجوف» (که حرف دومشان ضعیف است)، آن حرف در زمان گذشته برای اول‌شخص حذف می‌شود تا از برخورد دو ساکن جلوگیری شود. این دقیقاً مشابه حذف «ی» در برخی افعال فارسی نیست، بلکه یک قانون صوتی کاملاً عربی است.
### When To Use It
از این صیغه‌ها در سه موقعیت اصلی استفاده می‌کنید: ۱. بیان کارهای تمام شده در زمان مشخص (دیروز ناهار خوردم: أَكَلْتُ الْغَدَاءَ أَمْسِ). ۲.
بیان تجربیات کلی (من این کتاب را خوانده‌ام: قَرَأْتُ هَذَا الْكِتَابَ). ۳. در داستان‌سرایی و روایت‌های زنجیره‌ای.
تفاوت مهم با فارسی این است که در فارسی ما برای «من کتاب را خوانده‌ام» از گذشته نقلی استفاده می‌کنیم، اما در عربی همان قَرَأْتُ می‌تواند هم معنای «خواندم» و هم «خوانده‌ام» را بدهد. این یعنی عربی در زمان گذشته، تمرکز بیشتری بر «وقوعِ فعل» دارد تا «زمانِ دقیقِ آن». اگر در محیط دانشگاه یا کار هستید و می‌خواهید گزارشی از کارهای انجام شده بدهید، این صیغه‌ها ابزار اصلی شما هستند.
### Common Mistakes
  1. 1تکرار غیرضروری ضمیر: فارسی‌زبانان به دلیل عادت به ساختار «من رفتم»، تمایل دارند همیشه أَنَا را قبل از فعل بیاورند. این کار در عربی غلط نیست اما غیرطبیعی است. باید یاد بگیرید که فعل به تنهایی فاعل را در خود دارد.
  2. 2فراموش کردن قانون ساکن در افعال مضاعف: در افعالی مثل مَرَّ (گذشت)، زبان‌آموزان فارسی‌زبان گاهی فراموش می‌کنند که تشدید باید باز شود. آن‌ها می‌گویند مَرْتُ در حالی که درست آن مَرَرْتُ است. علت این اشتباه، تمایل به ساده‌سازی صوتی است که در فارسی رایج‌تر است.
  3. 3اشتباه در افعال معتل: در افعال ناقص (مثل دَعَا)، فارسی‌زبانان گاهی حرف آخر را حذف نمی‌کنند یا اشتباه تلفظ می‌کنند. دلیل آن عدم آشنایی با ریشه اصلی (و یا ی) است که در فارسی چنین تقسیم‌بندی‌ای نداریم.
### Contrast With Similar Patterns
| ویژگی | عربی (مَاضِي) | فارسی (گذشته ساده) |
|---|---|---|--|
| ضمیر فاعلی | نهفته در فعل | جدا (من/ما) |
| جنسیت | خنثی در اول‌شخص | خنثی |
| تغییر ریشه | تابع قواعد صوتی (ساکن) | ثابت |
در فارسی، بن ماضی همیشه ثابت است (رفت)، اما در عربی با تغییر در ریشه (مثل افعال اجوف) مواجه هستیم که چالش اصلی شماست.
### Quick FAQ
  1. 1آیا همیشه باید ضمیر أَنَا را حذف کنم؟ خیر، اگر می‌خواهید تأکید کنید که «من» (و نه کس دیگری) این کار را کرده‌اید، آوردن آن لازم است.
  2. 2آیا صیغه اول‌شخص برای مرد و زن متفاوت است؟ خیر، خوشبختانه در اول‌شخص (من و ما) هیچ تفاوتی بین مذکر و مؤنث وجود ندارد.
  3. 3چرا در قُلْتُ حرف الف حذف شده است؟ چون طبق قانون صوتی عربی، وقتی حرف ساکن به ریشه می‌چسبد، حرف ضعیفِ میانی (الف) برای جلوگیری از تداخل آوایی حذف می‌شود.

First Person Past Tense Conjugation

Pronoun Suffix Example (Root: K-T-B) Meaning
Ana (I)
-tu
katabtu
I wrote
Nahnu (We)
-nā
katabnā
We wrote

Meanings

The Arabic Perfect Tense (Al-Māḍī) describes completed actions. For first-person singular and plural, specific suffixes are attached to the root.

1

Completed Action

An action that finished in the past.

“شربتُ القهوةَ (I drank the coffee.)”

“ذهبنا إلى السوقِ (We went to the market.)”

Reference Table

Reference table for من و ما در گذشته: فعل ماضی عربی (المتکلم)
ضمیر پسوند مثال (ریشه: ک‌ت‌ب) ترجمه
أنا (من)
ـتُ (-tu)
katabtu (كَتَبْتُ)
من نوشتم
نحن (ما)
ـنا (-nā)
katabnā (كَتَبْنا)
ما نوشتیم
أنا (من)
ـتُ (-tu)
sharibtu (شَرِبْتُ)
من نوشیدم
نحن (ما)
ـنا (-nā)
sharibnā (شَرِبْنا)
ما نوشیدیم
أنا (من)
ـتُ (-tu)
zurtu (زُرْتُ)
من زیارت/دیدار کردم
نحن (ما)
ـنا (-nā)
zurnā (زُرْنا)
ما زیارت/دیدار کردیم
أنا (من)
ـتُ (-tu)
fuztu (فُزْتُ)
من برنده شدم
نحن (ما)
ـنا (-nā)
fuznā (فُزْنا)
ما برنده شدیم

طیف رسمیت

رسمی
كتبتُ الرسالةَ

كتبتُ الرسالةَ (Writing a letter)

خنثی
كتبتُ الرسالة

كتبتُ الرسالة (Writing a letter)

غیر رسمی
كتبت الرسالة

كتبت الرسالة (Writing a letter)

عامیانه
كتبت الرسالة يا زلمة

كتبت الرسالة يا زلمة (Writing a letter)

زمان گذشته اول شخص در عربی

زمان گذشته

مفرد (من)

  • ـتُ (-tu) من انجام دادم...

جمع (ما)

  • ـنا (-nā) ما انجام دادیم...

مقایسه من در مقابل ما

انگلیسی/فارسی
من خوردم I
ما خوردیم We
عربی
akaltu ـتُ
akalnā ـنا

چطور فعل گذشته بسازیم؟

1

داری درباره خودت حرف می‌زنی؟

YES
پسوند ـتُ (-tu) رو اضافه کن
NO
برو مرحله بعد
2

داری درباره گروهتون حرف می‌زنی؟

YES
پسوند ـنا (-nā) رو اضافه کن
NO ↓

رفتار انواع فعل

معمولی (سالم)

  • katabtu
  • sharibtu
✂️

میان‌تهی (حذف حرف وسط)

  • zurtu
  • qultu
👯

مضاعف (باز شدن تشدید)

  • ḥababtu
  • radadtu

مثال‌ها بر اساس سطح

1

أكلتُ تفاحةً

I ate an apple

2

شربنا الماءَ

We drank water

3

لعبتُ كرةَ القدم

I played football

4

كتبنا الدرسَ

We wrote the lesson

1

ما ذهبتُ إلى المدرسة

I did not go to school

2

سافرنا إلى مصر

We traveled to Egypt

3

درستُ اللغةَ العربية

I studied Arabic

4

سمعنا الخبرَ

We heard the news

1

لقد أنهيتُ عملي مبكراً

I finished my work early

2

قررنا أن نسافر معاً

We decided to travel together

3

لم أفهمُ ما قاله

I did not understand what he said

4

شاهدنا فيلماً رائعاً

We watched a great movie

1

لقد استمتعتُ بوقتي كثيراً

I enjoyed my time a lot

2

توقعنا أن نصل في الوقت المحدد

We expected to arrive on time

3

لم أكن أعرفُ الحقيقة

I did not know the truth

4

شاركنا في المؤتمر

We participated in the conference

1

لقد بذلتُ قصارى جهدي

I have exerted my utmost effort

2

أدركنا فداحةَ الموقف

We realized the gravity of the situation

3

ما توقعتُ أن أصل إلى هذه المرحلة

I did not expect to reach this stage

4

تجاوزنا كل العقبات

We overcame all obstacles

1

لقد استشففتُ من كلامه نوايا خفية

I discerned hidden intentions from his words

2

تأملنا في عمق الفلسفة

We contemplated the depth of the philosophy

3

لم أستسغْ أسلوبه في الحوار

I did not find his dialogue style palatable

4

أنجزنا المهمةَ بدقةٍ متناهية

We completed the task with extreme precision

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

I and We in the Past: Arabic Perfect Tense (Al-Māḍī) در مقابل Past vs Present

Learners mix up suffixes and prefixes.

I and We in the Past: Arabic Perfect Tense (Al-Māḍī) در مقابل I vs We

Mixing up -tu and -nā.

I and We in the Past: Arabic Perfect Tense (Al-Māḍī) در مقابل Negation

Using 'lā' instead of 'mā'.

اشتباهات رایج

ana katabtu

katabtu

Pronoun is redundant.

katab-tu

katabtu

Don't hyphenate.

katab-a-tu

katabtu

Keep the root clean.

katabtu-ana

katabtu

Pronoun goes first if used.

mā katab

mā katabtu

Missing the subject suffix.

katabnā-na

katabnā

Double suffix.

katab-tu

katabtu

Incorrect spacing.

la-katabtu

katabtu

Unnecessary prefix.

katabtu-ni

katabtu

Confusion with object pronouns.

katabnā-hu

katabnāhu

Incorrect suffix attachment.

الگوهای جمله‌سازی

___ (verb) في الماضي.

___ (verb) مع أصدقائي.

ما ___ (verb) اليوم.

لقد ___ (verb) المهمة.

Real World Usage

Texting constant

وصلتُ!

Job Interview very common

عملتُ في شركة...

Social Media common

سافرنا إلى...

Travel common

حجزنا الفندق

Food Delivery occasional

طلبتُ البيتزا

Academic very common

كتبتُ البحثَ

🎯

ضمیر رو حذف کن

عرب‌ها خیلی کم میگن 'أنا'. همون پسوند «ـتُ» ته فعل خودش نشون میده داری درباره خودت حرف می‌زنی. مثلاً بگو: «کَتَبْتُ الرِّسالَةَ».
⚠️

ساکن خیلی مهمه

حتماً قبل از پسوند یه ایست کوتاه روی حرف آخر ریشه داشته باش. بگو «کَتَبْتُ» (ka-tab-tu) نه ka-ta-ba-tu. اینجوری خیلی حرفه‌ای‌تر به نظر میای: «فَهِمْتُ الدَّرْسَ».
💬

فرهنگ و تواضع

وقتی از موفقیت‌هات میگی، عرب‌ها معمولاً بعدش یه «الحمدلله» میارن. مثلاً اگه برنده شدی بگو: «فُزْتُ، الحَمْدُ للهِ».

Smart Tips

Use the pronoun 'ana' only for emphasis.

katabtu ana katabtu

Look for the 3rd person singular masculine form.

katabtu kataba -> katabtu

Drop the final vowel of the suffix.

katabtu katabt

Keep the final vowel.

katabt katabtu

تلفظ

ka-TAB-tu

Suffix stress

Stress usually falls on the syllable before the suffix.

Statement

katabtu. ↘

Falling intonation for facts.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Think of 'tu' as 'two' eyes looking at me (I) and 'nā' as 'nahnu' (we).

تداعی تصویری

Imagine yourself pointing at your chest for 'tu' and a group hug for 'nā'.

Rhyme

For I, add tu, it's what I do. For We, add nā, that's us, hurrah!

Story

I (ana) walked into the room and said 'katabtu'. Then my friends (nahnu) joined me and we said 'katabnā'. We were so happy with our past tense verbs.

شبکه واژگان

katabtukatabnāakaltuakalnādaras-tudaras-nā

چالش

Write 5 sentences about your day using -tu and -nā.

نکات فرهنگی

In spoken Levantine, the final vowel is often dropped.

The suffix is often shortened.

Maintains the formal suffix more often.

The Arabic past tense suffixes are remnants of Proto-Semitic personal pronouns.

شروع‌کننده‌های مکالمه

ماذا فعلتَ اليوم؟

أين ذهبتم في العطلة؟

هل درستَ للامتحان؟

ماذا قررتم بخصوص المشروع؟

موضوعات نگارش

Write about what you did yesterday.
Describe a trip you took with friends.
Reflect on a challenge you overcame.
Discuss a team project you completed.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

جای خالی رو برای «من درس خواندم» پر کن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
برای گفتن «من»، پسوند -tu رو به ریشه د-ر-س اضافه می‌کنیم.
کدوم جمله یعنی «ما آبمیوه نوشیدیم»؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
پسوند -nā یعنی «ما»، پس sharibnā میشه «ما نوشیدیم».
اشتباه رو در جمله «من دیدار کردم» پیدا کن.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
در فعل‌های اجوف مثل 'زاره'، الف حذف میشه و به 'u' تبدیل میشه قبل از پسوند -tu.

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Fill in the blank for 'I wrote'.

___ الدرس.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: كتبتُ
Suffix -tu is for I.
Which is 'We ate'? چند گزینه‌ای

Choose the correct form.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: أكلنا
Suffix -nā is for We.
Fix the sentence. Error Correction

Find and fix the mistake:

ana katabtu.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: katabtu
Remove redundant pronoun.
Change to negative. Sentence Transformation

katabtu.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: mā katabtu
Use mā for past.
Complete the response. Dialogue Completion

A: هل ذهبتَ؟ B: نعم، ___.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ذهبتُ
Answering for I.
Build the sentence. Sentence Building

I / studied / lesson.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: درستُ الدرسَ
Correct conjugation.
Sort by person. Grammar Sorting

Sort: katabtu, katabnā.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: I, We
Correct mapping.
Match the verb to meaning. جفت کردن

Match: akaltu, akalnā.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: I ate, We ate
Correct meaning.

Score: /8

Practice Bank

10 exercises
به عربی ترجمه کن پر کردن جای خالی

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
گزینه‌های عربی و انگلیسی رو به هم وصل کن پر کردن جای خالی

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
کلمات رو مرتب کن تا بگی «من قهوه نوشیدم» پر کردن جای خالی

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
کلمه عربی درست رو انتخاب کن: پر کردن جای خالی

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
جای خالی رو پر کن پر کردن جای خالی

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
فعل «گفتن» رو اصلاح کن پر کردن جای خالی

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
به عربی ترجمه کن پر کردن جای خالی

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
کلمات رو مرتب کن تا بگی «ما از موزه دیدن کردیم» پر کردن جای خالی

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
شکل درست برای «من تمام کردم» رو انتخاب کن پر کردن جای خالی

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:
فعل‌ها رو به معادلشون وصل کن پر کردن جای خالی

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer:

Score: /10

سوالات متداول (8)

No, the suffix handles it.

The root might change.

Yes, it is standard.

It means completed.

The core is the same.

Add 'mā'.

tu=I, nā=We.

It's one of the easiest parts.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish high

Pretérito perfecto simple

Spanish has more complex conjugation patterns.

French low

Passé composé

Arabic is synthetic, French is analytic.

German moderate

Präteritum

Arabic drops the pronoun.

Japanese moderate

Ta-form

Arabic changes for person.

Chinese low

Le particle

Chinese has no verb conjugation.

Arabic (Dialect) high

Past tense

MSA keeps the final vowels.

Learning Path

Prerequisites

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!