Embedding 'What' questions (ဘာလုပ်လဲဆိုတာ)
Grammar Rule in 30 Seconds
To turn 'What is he doing?' into 'I know what he is doing,' add ဆိုတာ (so dar) after the question particle လဲ (le).
- Keep the full question structure: ဘာ (what) + Verb + လဲ (le). Example: ဘာစားလဲ (What do you eat?)
- Attach ဆိုတာ (so dar) immediately after the question particle လဲ (le) to nominalize the whole phrase.
- The resulting clause acts as a noun, usually followed by verbs like သိတယ် (know) or ပြောတယ် (tell).
3. Embedding 'What' Questions by Tense
| Tense | Verb Form | Embedded Clause | English Meaning |
|---|---|---|---|
|
Present/General
|
စား (eat)
|
ဘာစားလဲဆိုတာ
|
What [one] eats
|
|
Present Continuous
|
စားနေ (eating)
|
ဘာစားနေလဲဆိုတာ
|
What [one] is eating
|
|
Past
|
စားခဲ့ (ate)
|
ဘာစားခဲ့လဲဆိုတာ
|
What [one] ate
|
|
Future/Intent
|
စားမယ် (will eat)
|
ဘာစားမလဲဆိုတာ
|
What [one] will eat
|
|
Obligation
|
စားရ (must eat)
|
ဘာစားရမလဲဆိုတာ
|
What [one] must eat
|
|
Potential
|
စားနိုင် (can eat)
|
ဘာစားနိုင်လဲဆိုတာ
|
What [one] can eat
|
Colloquial Contractions
| Full Form | Spoken Contraction | Usage Note |
|---|---|---|
|
ဆိုတာ (so dar)
|
ဆိုတာ (so dar)
|
Standard in speech and writing
|
|
ဆိုတာကို (so dar ko)
|
ဆိုတာကို (so dar ko)
|
Used when the clause is a clear object
|
|
လဲဆိုတာ (le so dar)
|
လဲဆိုတာ (le so dar)
|
No major contraction, but 'le' is often very short
|
Meanings
This structure allows a speaker to embed a 'what' question as a subordinate clause within a larger sentence, typically acting as the object of verbs related to cognition, communication, or perception.
Object of Knowledge/Communication
Used to specify the content of what is known, said, or asked.
“သူဘာလိုချင်လဲဆိုတာ မေးကြည့်ပါ။ (Ask [him] what he wants.)”
“ဘာဖြစ်သွားလဲဆိုတာ ပြောပြပေးပါ။ (Please tell me what happened.)”
Subject of the Sentence
The entire 'what' clause acts as the subject, often followed by an adjective or a stative verb.
“သူဘာလုပ်လဲဆိုတာ အရေးကြီးတယ်။ (What he does is important.)”
“ဘာဝယ်ရမလဲဆိုတာ မသေချာသေးဘူး။ (What I should buy is not yet certain.)”
Formal Reporting
Used in news or formal reports to summarize events or statements.
“အစိုးရက ဘာတွေပြင်ဆင်နေလဲဆိုတာ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ (The government announced what they are preparing.)”
“လူထုက ဘာကိုမျှော်လင့်နေလဲဆိုတာ ရှင်းလင်းပါသည်။ (It is clear what the public is hoping for.)”
Reference Table
| Form | Structure | Example |
|---|---|---|
|
Affirmative
|
ဘာ + Verb + လဲဆိုတာ + Verb
|
ဘာလိုချင်လဲဆိုတာ သိတယ်။ (I know what you want.)
|
|
Negative
|
ဘာ + Verb + လဲဆိုတာ + မ + Verb + ဘူး
|
ဘာဖြစ်လဲဆိုတာ မသိဘူး။ (I don't know what happened.)
|
|
Question
|
ဘာ + Verb + လဲဆိုတာ + သိလား
|
ဘာပြောလဲဆိုတာ ကြားလား။ (Did you hear what he said?)
|
|
Future Question
|
ဘာ + Verb + မလဲဆိုတာ + သိလား
|
ဘာလုပ်မလဲဆိုတာ သိလား။ (Do you know what he will do?)
|
|
Plural Object
|
ဘာတွေ + Verb + လဲဆိုတာ
|
ဘာတွေဝယ်လဲဆိုတာ ပြပါ။ (Show me what things you bought.)
|
|
Reason (What for)
|
ဘာကြောင့် + Verb + လဲဆိုတာ
|
ဘာကြောင့်နောက်ကျလဲဆိုတာ ရှင်းပြပါ။ (Explain why you are late.)
|
|
Subject Form
|
ဘာ...လဲဆိုတာ + က/သည်
|
ဘာဖြစ်လဲဆိုတာက အရေးကြီးတယ်။ (What happened is important.)
|
طیف رسمیت
၎င်းဘာလုပ်နေသနည်းဆိုသည်ကို ကျွန်ုပ်သိရှိပါသည်။ (General statement of knowledge)
သူဘာလုပ်နေလဲဆိုတာ ကျွန်တော်သိပါတယ်။ (General statement of knowledge)
သူဘာလုပ်နေလဲဆိုတာ ငါသိတယ်။ (General statement of knowledge)
သူဘာတွေရှုပ်နေလဲဆိုတာ သိပြီးသားပါ။ (General statement of knowledge)
Verbs that take 'What' Clauses
Cognition
- သိတယ် to know
- မေ့တယ် to forget
Communication
- ပြောတယ် to tell
- မေးတယ် to ask
Perception
- မြင်တယ် to see
- ကြားတယ် to hear
Direct vs. Embedded
Is it a 'What' Question?
Does it have 'ဘာ' (what)?
Is it inside another sentence?
مثالها بر اساس سطح
ဒါဘာလဲ။
What is this?
သူဘာစားလဲ။
What does he eat?
ဘာလုပ်လဲ။
What are you doing?
နာမည်ဘာလဲ။
What is your name?
ဒါဘာလဲဆိုတာ သိလား။
Do you know what this is?
သူဘာပြောလဲဆိုတာ မသိဘူး။
I don't know what he said.
ဘာဝယ်မလဲဆိုတာ ပြောပါ။
Tell me what you will buy.
ဘာဖြစ်လဲဆိုတာ မေးကြည့်မယ်။
I will try to ask what happened.
သူဘာကိုဆိုလိုတာလဲဆိုတာ နားမလည်ဘူး။
I don't understand what he means.
မနက်ဖြန် ဘာလုပ်ရမလဲဆိုတာ စဉ်းစားနေတယ်။
I am thinking about what I should do tomorrow.
ဟိုမှာ ဘာတွေရောင်းလဲဆိုတာ သွားကြည့်ရအောင်။
Let's go see what things they are selling over there.
ဘာစားချင်လဲဆိုတာ ကျွန်တော့်ကို အရင်ပြောပါ။
Tell me first what you want to eat.
သူဘာကြောင့် အဲဒီလိုလုပ်လဲဆိုတာ စဉ်းစားစရာပဲ။
It is worth considering why (what reason) he did that.
ဒီစာအုပ်က ဘာအကြောင်းလဲဆိုတာ ရှင်းပြပေးနိုင်မလား။
Could you explain what this book is about?
ဘာတွေလိုအပ်လဲဆိုတာ စာရင်းလုပ်ထားပါတယ်။
I have made a list of what things are needed.
သူဘာတွေအောင်မြင်ခဲ့လဲဆိုတာ အားလုံးသိကြပါတယ်။
Everyone knows what things he has achieved.
နိုင်ငံရေးအရ ဘာတွေသက်ရောက်မှုရှိလဲဆိုတာ သုံးသပ်ဖို့လိုသည်။
It is necessary to analyze what political impacts there are.
ဘာကိုအခြေခံပြီး ဆုံးဖြတ်လဲဆိုတာ ရှင်းလင်းစွာဖော်ပြရမည်။
One must clearly state what the decision was based on.
ဘာတွေကွာခြားလဲဆိုတာကို အသေးစိတ်နှိုင်းယှဉ်ပြပါမည်။
I will show a detailed comparison of what the differences are.
သူ့ရဲ့လုပ်ရပ်က ဘာကိုဖော်ညွှန်းနေလဲဆိုတာ ငြင်းစရာမရှိပါ။
There is no argument about what his actions are indicating.
လောကီရေးရာ၌ ဘာသည်အရေးကြီးဆုံးလဲဆိုတာ ပုဂ္ဂလိကအမြင်ပေါ်တွင်သာ မူတည်ပေသည်။
In worldly affairs, what is most important depends solely on individual perspective.
သမိုင်းကြောင်းအရ ဘာကြောင့် ဤသို့ဖြစ်ရသနည်းဆိုတာကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်အပ်ပါသည်။
It is appropriate to re-examine why (for what reason) this happened historically.
ဘာကို ပဓာနထား၍ ဆောင်ရွက်သလဲဆိုတာသည် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ ရေရှည်တည်တံ့မှုအတွက် အခရာဖြစ်သည်။
What is prioritized in execution is the key to an organization's sustainability.
ဘာတွေက အဟန့်အတားဖြစ်စေသလဲဆိုတာကို သိပ္ပံနည်းကျ တွက်ချက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
It is a scientific calculation of what things are causing hindrances.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners use 'dar' for everything because it's simpler.
Mixing up WH-questions and Yes/No questions when embedding.
Confusing the nominalizer with the conditional 'if'.
اشتباهات رایج
ဒါဘာလဲ သိတယ်။
ဒါဘာလဲဆိုတာ သိတယ်။
ဘာစားလဲ သိလား။
ဘာစားလဲဆိုတာ သိလား။
ဘာလုပ်တာ သိတယ်။
ဘာလုပ်လဲဆိုတာ သိတယ်။
ဘာလဲ သိတယ်။
ဘာလဲဆိုတာ သိတယ်။
သူဘာပြောမလဲ သိတယ်။
သူဘာပြောလဲဆိုတာ သိတယ်။
ဘာစားလားဆိုတာ သိတယ်။
ဘာစားလဲဆိုတာ သိတယ်။
ဘာဝယ်လဲဆိုတာကို မသိဘူး။
ဘာဝယ်လဲဆိုတာ မသိဘူး။
သူဘာလုပ်လဲဆိုတာ ကျွန်တော်က သိတယ်။
သူဘာလုပ်လဲဆိုတာ ကျွန်တော်သိတယ်။
ဘာဖြစ်လဲဆိုတာ ပြောပြပါ။
ဘာဖြစ်သွားလဲဆိုတာ ပြောပြပါ။
ဘာလဲဆိုတာကို သုံးသပ်သည်။
ဘာဖြစ်သနည်းဆိုတာကို သုံးသပ်သည်။
الگوهای جملهسازی
ကျွန်တော် ___ ဘာ ___ လဲဆိုတာ မသိဘူး။
___ က ဘာ ___ လဲဆိုတာ ရှင်းပြပေးပါ။
ဘာ ___ ရမလဲဆိုတာ ___ နေတယ်။
ဘာတွေ ___ လဲဆိုတာက ___ အတွက် အရေးကြီးတယ်။
Real World Usage
ဘာစားမလဲဆိုတာ မြန်မြန်ပြော။ (Tell me quickly what you'll eat.)
ကျွန်တော် ဘာတွေလုပ်နိုင်လဲဆိုတာ ရှင်းပြပါရစေ။ (Let me explain what things I can do.)
ဒီထဲမှာ ဘာပါလဲဆိုတာ မေးချင်လို့ပါ။ (I'd like to ask what is in this.)
သူဘာပြောလိုက်လဲဆိုတာ ကြားလိုက်လား။ (Did you hear what he just said?!)
ဒီလမ်းက ဘယ်ကိုသွားလဲဆိုတာ သိလား။ (Do you know where this road goes? - Note: uses 'where' but same 'so dar' logic)
ဝန်ကြီးချုပ်က ဘာတွေမိန့်ကြားလဲဆိုတာ ဖော်ပြထားသည်။ (It is reported what the PM said.)
The 'Wrapper' Concept
Don't forget 'Le'
Pluralizing 'What'
Polite Softening
Smart Tips
Check if there is a 'le so dar' in between. If not, the sentence is likely incorrect.
Always put the 'what' part first, then 'so dar', then 'ma-thi-bu'.
Add the object marker 'ko' after 'so dar'.
Use 'ba dway' (ဘာတွေ) to indicate plurality within the embedded clause.
تلفظ
So dar tone
The 'dar' in 'so dar' is usually pronounced with a low, flat tone, even though it's written with a heavy tone mark in some contexts.
Le connection
The 'le' and 'so' often blend together. It sounds like 'le-zo-dar'.
Rising-Falling
ဘာစားလဲဆိုတာ... သိလား။
The pitch rises on 'le' and falls slightly on 'so dar' before rising again for the final question.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of 'So dar' as 'So that's what...'. It wraps the question into a package.
تداعی تصویری
Imagine a gift box. The question (What is inside?) is the gift. 'So dar' is the wrapping paper that turns the gift into a single object you can carry (know, tell, see).
Rhyme
When 'ba' and 'le' are in the flow, add 'so dar' to let us know!
Story
A detective is looking for a thief. He doesn't just ask 'What did he steal?' (ဘာခိုးလဲ). He tells his partner, 'I need to find out *what he stole*' (ဘာခိုးလဲဆိုတာ). The 'so dar' is the detective's magnifying glass focusing on the information.
شبکه واژگان
چالش
Look around your room. Pick an object and say 'I know what this is' in Burmese. Then pick an object you don't recognize and say 'I don't know what this is.'
نکات فرهنگی
In Yangon/Mandalay, 'so dar' is the universal standard for embedding questions.
Some speakers might use 'ဆိုတာကို' (so dar ko) more frequently even in casual speech to emphasize the object.
When embedding a question to a superior, always end the main sentence with 'par' (ပါ). The 'so dar' part doesn't change.
The term 'so dar' is a contraction of 'so thi' (to say/to be called) and 'ar' (thing/matter).
شروعکنندههای مکالمه
မင်းအကြိုက်ဆုံးအစားအစာက ဘာလဲဆိုတာ ပြောပြနိုင်မလား။
မနက်ဖြန် ဘာလုပ်မလဲဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ပြီးပြီလား။
မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုမှာ ဘာက အရေးကြီးဆုံးလဲဆိုတာ မင်းဘယ်လိုထင်လဲ။
ပညာရေးစနစ်မှာ ဘာတွေ ပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်လဲဆိုတာ ဆွေးနွေးကြည့်ရအောင်။
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
သူဘာဝယ်လဲ ___ သိတယ်။
သူဘာပြော ___ ဆိုတာ နားမလည်ဘူး။
Find and fix the mistake:
သူဘာလုပ်တာဆိုတာ သိတယ်။
သူဘာစားလဲ။ -> ...
ဘာဖြစ်လဲဆိုတာ အရေးကြီးတယ်။
A: သူဘာပြောသွားလဲ။ B: သူ ___ ကျွန်တော်မကြားလိုက်ဘူး။
Identify the sentence that needs 'so dar'.
Match each item on the left with its pair on the right:
Score: /8
تمرینهای عملی
8 exercisesသူဘာဝယ်လဲ ___ သိတယ်။
သူဘာပြော ___ ဆိုတာ နားမလည်ဘူး။
Find and fix the mistake:
သူဘာလုပ်တာဆိုတာ သိတယ်။
သူဘာစားလဲ။ -> ...
ဘာဖြစ်လဲဆိုတာ အရေးကြီးတယ်။
A: သူဘာပြောသွားလဲ။ B: သူ ___ ကျွန်တော်မကြားလိုက်ဘူး။
Identify the sentence that needs 'so dar'.
1. ဘာဝယ်လဲဆိုတာ 2. ဘာဝယ်တာ 3. ဘာဝယ်မလဲဆိုတာ
Score: /8
سوالات متداول (8)
Yes! It works for all WH-questions. For example, 'Who he is' is `ဘယ်သူလဲဆိုတာ` (be thu le so dar).
It is neutral and used in both speech and writing. In very formal writing, 'le' might change to 'tha-ni', but 'so dar' usually stays.
Adding 'ko' (ကို) explicitly marks the clause as an object. It's more common in formal writing or for emphasis.
No, that sounds very unnatural. The question particle 'le' is essential to the structure.
You use the 'should' form: `ဘာလုပ်ရမလဲဆိုတာ သိတယ်` (ba lote ya ma le so dar thi tal).
Yes, it always follows the question particle 'le'.
Yes. Example: `ဘာဖြစ်လဲဆိုတာက အရေးကြီးတယ်` (What happened is important).
In very fast speech, it might sound like 'so-da', but the spelling and general pronunciation remain 'so dar'.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
lo que
Burmese places the nominalizer at the end of the clause, while Spanish places it at the beginning.
ce que
French word order changes significantly compared to direct questions; Burmese does not.
was
German changes word order (verb to end); Burmese keeps the question order but adds a particle.
〜かということ (ka to iu koto)
Japanese often uses just 'ka' or 'ka do ka', whereas Burmese almost always requires 'so dar' for 'what' questions.
ما (ma)
Arabic uses prefixes and distinct relative pronouns; Burmese uses suffix particles.
什么 (shénme)
Burmese requires the 'so dar' 'wrapper' to make the clause a noun; Chinese does not.
