The verb 'motanaseb boodan' signifies a state of being in proportion, harmony, or a consistent relationship with something else.
Word in 30 Seconds
- Expresses proportional or consistent relationships.
- Used in various contexts like appearance, science, and behavior.
- Implies balance, harmony, and logical consistency.
Overview
فعل «متناسب بودن» یکی از افعال پرکاربرد در زبان فارسی است که برای بیان رابطه تناسب، همخوانی و تعادل بین اجزاء مختلف به کار میرود. این فعل اغلب در موقعیتهایی استفاده میشود که نیاز به سنجش و مقایسه نسبتها و اندازهها وجود دارد. مفهوم اصلی آن، وجود یک رابطه منطقی و سازگار بین دو یا چند عنصر است، به طوری که هیچکدام از دیگری برجسته یا کماهمیتتر نباشد.
این فعل معمولاً به صورت «فاعل + با + متمم + متناسب بودن» یا «فاعل + برای + متمم + متناسب بودن» به کار میرود. همچنین میتواند به صورت «چیزی + برای چیزی + متناسب بودن» نیز ساختار یابد. در برخی موارد، «متناسب بودن» به تنهایی و بدون ذکر صریح متمم نیز معنای خود را میرساند، اما معمولاً برای وضوح بیشتر، متمم ذکر میشود.
این فعل در زمینههای مختلفی کاربرد دارد:
۱. ظاهر و زیباییشناسی: تناسب رنگها، اندازهها، طرحها در لباس، دکوراسیون و هنر.
۲. علم و ریاضیات: بیان روابط بین متغیرها، نسبتها و اندازهگیریها.
۳. اجتماعی و رفتاری: تناسب رفتار با موقعیت، تناسب سن با مسئولیت.
۴. سلامت و تغذیه: تناسب مواد غذایی با نیاز بدن، تناسب وزن با قد.
۵. برنامهریزی و مدیریت: تناسب منابع با اهداف، تناسب بودجه با هزینهها.
«متناسب بودن» با کلماتی مانند «همخوان بودن»، «جور بودن»، «هماهنگ بودن»، «مناسب بودن» و «همنسبت بودن» هممعنی است. با این حال، تفاوتهای ظریفی وجود دارد:
- همخوان بودن: بیشتر بر هماهنگی صوتی یا ظاهری تأکید دارد.
- جور بودن: معنایی عامتر دارد و به معنای سازگار بودن یا همراستا بودن است.
- هماهنگ بودن: بر وجود نظم و هارمونی بین اجزا تأکید میکند.
- مناسب بودن: بیشتر به معنای «درست بودن برای یک هدف یا موقعیت خاص» است و لزوماً به معنای نسبت ریاضی یا تعادل نیست.
- همنسبت بودن: به طور خاص بر نسبتهای کمی و ریاضی دلالت دارد.
Examples
رنگ دیوارها با رنگ مبلمان کاملاً متناسب است.
everydayThe color of the walls is perfectly proportional/harmonious with the color of the furniture.
میزان حقوق باید با مسئولیتهای شغلی متناسب باشد.
formalThe salary should be in proportion to the job responsibilities.
این لباس خیلی گشاده، اصلا با اندامش متناسب نیست.
informalThese clothes are too loose; they don't fit her body shape at all.
در این مدل، سرعت پردازش با مصرف انرژی متناسب است.
academicIn this model, processing speed is proportional to energy consumption.
Common Collocations
Common Phrases
متناسب با شرایط
commensurate with the conditions
نسبت متناسب
proportional ratio
متناسب با اندام
fitting the body shape
Often Confused With
'Motanaseb boodan' refers to being proportional or in a consistent relationship, often implying balance. 'Monaseb boodan' means suitable, appropriate, or fitting for a specific purpose or situation, without necessarily implying proportionality.
'Hamahang boodan' emphasizes harmony and coordination, often in terms of sound, appearance, or rhythm. While it can overlap with 'motanaseb boodan', the latter specifically focuses on proportionality and consistent ratios.
Grammar Patterns
How to Use It
Usage Notes
The verb 'motanaseb boodan' is versatile and used across different registers, from everyday conversation to formal and academic writing. Pay attention to the preposition used ('ba' or 'baraye') as it can slightly alter the nuance. Ensure the context clearly implies a relationship of proportion or consistency.
Common Mistakes
A common mistake is confusing 'motanaseb boodan' with 'monaseb boodan'. Remember that 'motanaseb' implies a balanced ratio, while 'monaseb' simply means suitable or appropriate for a context.
Tips
Focus on Balance and Ratio
Remember that 'motanaseb boodan' emphasizes a balanced or proportional relationship between elements. Think of it as things fitting well together in terms of size, quantity, or quality.
Avoid Confusing with 'Monaseb'
Be careful not to confuse 'motanaseb boodan' (proportional) with 'monaseb boodan' (suitable/appropriate). While related, the former focuses on the relationship between parts, while the latter focuses on suitability for a purpose.
Harmony in Persian Aesthetics
In Persian culture, harmony and balance ('taraz' and 'tanaasob') are highly valued, reflected in art, architecture, and even social interactions. 'Motanaseb boodan' captures this sense of aesthetic and social equilibrium.
Word Origin
The word 'motanaseb' derives from the Arabic root 'nsb' (نَسَب) meaning lineage, relation, or proportion. The prefix 'muta-' indicates reciprocity or participation, thus 'motanaseb' means mutually related or proportional.
Cultural Context
The concept of balance and proportion ('tanaasob') is deeply ingrained in Persian culture, evident in classical Persian poetry, intricate geometric patterns in Islamic art, and the principles of traditional medicine emphasizing bodily humors.
Memory Tip
Think of 'moto-naseb' as 'moto' (motor) needing the right 'naseb' (proportion) of fuel to run smoothly. Or visualize a scale where items are 'motanaseb' when perfectly balanced.
Frequently Asked Questions
4 questionsزمانی که میخواهید بگویید دو یا چند چیز با هم هماهنگی دارند، در نسبت صحیح هستند یا با هم همخوانی دارند. این فعل برای بیان تعادل و ارتباط منطقی به کار میرود.
«متناسب بودن» بیشتر بر نسبت، تعادل و هماهنگی بین اجزا تأکید دارد، در حالی که «مناسب بودن» به معنای کافی بودن یا درست بودن برای یک موقعیت خاص است و لزوماً به معنای نسبت نیست.
خیر، این فعل علاوه بر ابعاد فیزیکی، برای بیان تناسب در رفتار، موقعیتهای اجتماعی، مفاهیم انتزاعی و روابط علمی نیز استفاده میشود.
میتوانید از ساختارهایی مانند «این رنگ با آن رنگ متناسب است» یا «میزان حقوق باید با سختی کار متناسب باشد» استفاده کنید.
Test Yourself
اندازه این مبل با فضای اتاق ______.
در اینجا منظور از تناسب، اندازه و نسبت فیزیکی مبل با فضای اتاق است که بهترین گزینه «متناسب است» میباشد.
حقوق او با میزان تخصصش متناسب نیست.
گزینه «حقوق او با تخصصش همخوانی ندارد» به بهترین نحو مفهوم عدم تناسب و نسبت منطقی بین حقوق و تخصص را بیان میکند.
بودجه - اهداف - باید - با - متناسب باشد
این ساختار، رابطه منطقی بین بودجه و اهداف را به درستی نشان میدهد؛ یعنی بودجه باید بر اساس اهداف تعیین شود.
Score: /3
Summary
The verb 'motanaseb boodan' signifies a state of being in proportion, harmony, or a consistent relationship with something else.
- Expresses proportional or consistent relationships.
- Used in various contexts like appearance, science, and behavior.
- Implies balance, harmony, and logical consistency.
Focus on Balance and Ratio
Remember that 'motanaseb boodan' emphasizes a balanced or proportional relationship between elements. Think of it as things fitting well together in terms of size, quantity, or quality.
Avoid Confusing with 'Monaseb'
Be careful not to confuse 'motanaseb boodan' (proportional) with 'monaseb boodan' (suitable/appropriate). While related, the former focuses on the relationship between parts, while the latter focuses on suitability for a purpose.
Harmony in Persian Aesthetics
In Persian culture, harmony and balance ('taraz' and 'tanaasob') are highly valued, reflected in art, architecture, and even social interactions. 'Motanaseb boodan' captures this sense of aesthetic and social equilibrium.
Examples
4 of 4رنگ دیوارها با رنگ مبلمان کاملاً متناسب است.
The color of the walls is perfectly proportional/harmonious with the color of the furniture.
میزان حقوق باید با مسئولیتهای شغلی متناسب باشد.
The salary should be in proportion to the job responsibilities.
این لباس خیلی گشاده، اصلا با اندامش متناسب نیست.
These clothes are too loose; they don't fit her body shape at all.
در این مدل، سرعت پردازش با مصرف انرژی متناسب است.
In this model, processing speed is proportional to energy consumption.
Related Content
Related Vocabulary
More numbers words
اعشار
B1Decimal, decimal point.
اعشاری
B1Decimal, pertaining to decimals.
عددنویسی
B1Numeration; the process of assigning or expressing numbers.
عددی
B1Numerical, pertaining to numbers.
عدم دقت
B1Inaccuracy or imprecision; the state of being inexact.
عرضی
B1Width-wise or transverse; pertaining to width.
اضافه
B1Addition, excess, surplus.
افزایشی
B1Increasing, incremental, growing.
افزایش یافتن
B1To increase (intransitive); to grow in size or amount.
آمار
B1Statistics, census, data.
