B1 noun Neutral #4,000 most common 1 min read

سد

sad /sæd/

A dam is a barrier designed to impound water, serving crucial roles in water resource management and infrastructure.

Word in 30 Seconds

  • A structure built to hold back water and raise its level.
  • Used for water management, power generation, and flood control.
  • Key engineering feat impacting environment and economy.

Overview

واژه «سد» در زبان فارسی به سازه‌ای مهندسی‌شده اطلاق می‌شود که هدف اصلی آن مسدود کردن یا کنترل جریان طبیعی آب، معمولاً در رودخانه‌ها، است. این سازه‌ها با ایجاد مانع، باعث تجمع آب در پشت خود شده و مخازنی را برای ذخیره آب ایجاد می‌کنند. سدها کاربردهای متنوعی دارند، از جمله تأمین آب برای مصارف کشاورزی و شرب، تولید انرژی برق‌آبی، کنترل سیلاب‌ها، و ایجاد امکانات تفریحی. ساختار سدها بسته به نوع و هدفشان متفاوت است؛ برخی از آن‌ها از بتن ساخته می‌شوند (سدهای وزنی و قوسی) و برخی دیگر از خاک و سنگ (سدهای خاکی و سنگریزه‌ای).

«سد» معمولاً به صورت اسم مفرد به کار می‌رود و در جمله نقش فاعل، مفعول یا متمم را ایفا می‌کند. این کلمه اغلب با افعالی مانند «ساختن»، «احداث کردن»، «شکستن»، «باز شدن»، «کنترل کردن» و «تخلیه کردن» همراه می‌شود. همچنین، صفاتی مانند «بزرگ»، «کوچک»، «بلند»، «خاکی»، «بتنی»، «برقی» و «لاستیکی» می‌توانند برای توصیف انواع سدها به کار روند.

سدها در زمینه‌های مختلفی مورد بحث قرار می‌گیرند: ۱) مهندسی و عمران: در بحث‌های مربوط به طراحی، ساخت و نگهداری سازه‌های آبی. ۲) مدیریت منابع آب: در مورد تأمین آب، آبیاری، و مقابله با خشکسالی یا سیل. ۳) محیط زیست: تأثیرات زیست‌محیطی سدها بر اکوسیستم‌های رودخانه‌ای و مهاجرت ماهیان. ۴) اقتصاد و انرژی: نقش سدها در تولید برق و توسعه اقتصادی مناطق. ۵) اخبار و رسانه: گزارش‌ها درباره ساخت سدهای جدید، حوادث مربوط به سدها، یا وضعیت ذخایر آبی پشت سدها.

کلماتی مانند «بند»، «دیوار حائل»، و «پل» ممکن است با «سد» اشتباه گرفته شوند، اما تفاوت‌های کلیدی دارند: بند: معمولاً سازه‌ای کوچک‌تر و کم‌ارتفاع‌تر از سد است که بیشتر برای انحراف آب به کانال‌های آبیاری یا افزایش موقت سطح آب به کار می‌رود. دیوار حائل: سازه‌ای است که برای جلوگیری از ریزش خاک یا سنگ در شیب‌ها ساخته می‌شود و هدف اصلی آن مهار خاک است، نه آب. پل: سازه‌ای است که برای عبور از روی موانع طبیعی مانند رودخانه یا دره ساخته می‌شود و هدف اصلی آن تسهیل عبور و مرور است، نه مهار آب.

Examples

1

سد کرخه یکی از بزرگترین سدهای ایران است.

everyday

The Karkheh Dam is one of the largest dams in Iran.

2

احداث سد بر روی رودخانه کارون، پیامدهای زیست‌محیطی قابل تأملی دارد.

formal

The construction of a dam on the Karun River has considerable environmental implications.

3

می‌گن قراره یه سد جدید بزنن که برق منطقه رو تأمین کنه.

informal

They say they're going to build a new dam to supply electricity to the region.

4

مطالعات نشان می‌دهد که فرسایش ناشی از سدسازی می‌تواند بر کیفیت آب پایین‌دست تأثیر بگذارد.

academic

Studies indicate that erosion caused by dam construction can affect downstream water quality.

Common Collocations

ساخت سد Dam construction
سد بتنی Concrete dam
سد خاکی Earth dam
تولید برق از سد Hydroelectric power generation
کنترل سیلاب با سد Flood control with a dam

Common Phrases

سد سازی

Dam building

شکستن سد

Dam break

پشت سد

Behind the dam

Often Confused With

سد vs بند

A 'band' (بند) is typically a smaller structure than a dam, often used for diverting water into irrigation channels or raising the water level temporarily, whereas a dam is a larger barrier for significant water storage and multiple purposes.

سد vs پل

A 'bridge' (پل) is built to allow passage over an obstacle like a river or valley, focusing on transportation, while a dam's primary function is to obstruct and store water.

Grammar Patterns

اسم + سد (مثال: سد کرخه) ساختن/احداث کردن + سد سد + برای + هدف (مثال: سد برای تولید برق)

How to Use It

Usage Notes

The word 'سد' is a standard noun used in both formal and informal contexts. When discussing large-scale projects or technical details, a more formal register is appropriate. In everyday conversation, it refers to any structure that holds back water.


Common Mistakes

Learners might confuse 'سد' with 'پل' (bridge) or 'بند' (weir). Ensure the context clearly indicates water storage or control as the primary function. Overuse of informal synonyms in formal writing should be avoided.

Tips

💡

Understand Dam's Purpose

Recognize that dams serve multiple functions beyond just holding water, such as energy generation and flood prevention.

⚠️

Environmental Impact Awareness

Be aware that large dams can significantly alter river ecosystems and downstream environments.

🌍

Symbol of Progress

In many cultures, large dams are seen as symbols of technological advancement, national development, and control over nature.

Word Origin

The word 'سد' originates from Middle Persian 'sad' meaning 'wall' or 'barrier'. It is related to the concept of obstruction and fortification.

Cultural Context

Dams are often central to national development narratives, representing human ingenuity and control over natural resources. Their construction can be a source of pride but also controversy due to environmental and social impacts.

Memory Tip

Imagine a giant 'sad' (سد sounds like sad) person blocking a river's flow because they are unhappy with its speed. This helps remember its function of holding back water.

Frequently Asked Questions

4 questions

سد معمولاً سازه‌ای بزرگ‌تر و بلندتر است که برای ذخیره‌سازی حجم زیادی آب و اهداف چندمنظوره مانند تولید برق و کنترل سیلاب ساخته می‌شود. بند معمولاً کوچک‌تر است و بیشتر برای انحراف آب به کانال‌های آبیاری یا بالابردن موقت سطح آب کاربرد دارد.

مهم‌ترین کاربردها شامل تأمین آب شرب و کشاورزی، تولید انرژی برق‌آبی، کنترل سیلاب‌ها، و فراهم کردن امکانات تفریحی مانند قایق‌رانی است.

بله، ساخت سدها می‌تواند اثرات زیست‌محیطی قابل توجهی داشته باشد، از جمله تغییر در جریان رودخانه، تأثیر بر زیستگاه ماهیان و سایر آبزیان، و تغییر در رسوب‌گذاری.

انواع رایج سدها شامل سدهای خاکی، سنگریزه‌ای، بتنی وزنی، بتنی قوسی، و بتنی بتن غلتکی (RCC) هستند که هر کدام ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند.

Test Yourself

fill blank

برای تأمین آب کشاورزی، مهندسان تصمیم به ساخت یک _________ بزرگ گرفتند.

Correct! Not quite. Correct answer: سد

کلمه «سد» به بهترین شکل جمله را کامل می‌کند زیرا سدها برای ذخیره آب و تأمین آن برای مصارف مختلف، از جمله کشاورزی، استفاده می‌شوند.

multiple choice

عملکرد اصلی سد چیست؟

Correct! Not quite. Correct answer: مسدود کردن جریان آب و ذخیره آن

وظیفه اصلی سد، ایجاد مانع در برابر جریان آب و ذخیره آن در پشت این مانع است.

sentence building

آب / پشت / سد / ذخیره / می‌شود / زیاد

Correct! Not quite. Correct answer: آب زیاد پشت سد ذخیره می‌شود.

این ترتیب کلمات، جمله‌ای صحیح و رایج در زبان فارسی را تشکیل می‌دهد که بیانگر ذخیره شدن حجم زیادی آب در پشت سد است.

Score: /3

Was this helpful?

Comments (0)

Login to Comment
No comments yet. Be the first to share your thoughts!