Grammar Rule in 30 Seconds
Use -di for things you saw or experienced directly, and -miş for things you heard about or discovered later.
- Use -di for direct experience: 'Gəldim' (I came - I was there).
- Use -miş for hearsay or surprise: 'Gəlmiş' (He came - I heard/I see evidence).
- Use -di for historical facts: 'Atatürk 1923-də elan etdi' (Atatürk declared in 1923).
Meanings
The distinction between witnessed (direct) and unwitnessed (indirect/reported) past actions.
Direct Witnessed Past
Actions the speaker personally observed or participated in.
“Yeməyi yedim.”
“Dərsi oxudum.”
Reported/Hearsay Past
Actions learned through others or inferred from evidence.
“O, Bakıya getmiş.”
“Deyəsən, yağış yağmış.”
Surprise/Discovery
Realizing something new upon immediate observation.
“A, sən gəlmişsən!”
“Nə qədər böyümüşsən!”
Definite Past (-di) vs Indefinite Past (-miş)
| Person | Definite (-di) | Indefinite (-miş) |
|---|---|---|
| 1st Sg | Gəldim | Gəlmişəm |
| 2nd Sg | Gəldin | Gəlmişsən |
| 3rd Sg | Gəldi | Gəlmiş |
| 1st Pl | Gəldik | Gəlmişik |
| 2nd Pl | Gəldiniz | Gəlmişsiniz |
| 3rd Pl | Gəldilər | Gəlmişlər |
Reference Table
| Form | Structure | Example |
|---|---|---|
| Affirmative (-di) | Root + di + suffix | Gəldim |
| Negative (-di) | Root + mə + di + suffix | Gəlmədim |
| Question (-di) | Root + di + mi + suffix | Gəldinmi? |
| Affirmative (-miş) | Root + miş + suffix | Gəlmişəm |
| Negative (-miş) | Root + mə + miş + suffix | Gəlməmişəm |
| Question (-miş) | Root + miş + mi + suffix | Gəlmişsənmi? |
フォーマル度スペクトル
O gəldi. (Describing an arrival.)
O gəldi. (Describing an arrival.)
Gəldi də. (Describing an arrival.)
Gəldi, ə! (Describing an arrival.)
The Past Tense Choice
Direct Experience
- -di Witnessed
Indirect Experience
- -miş Reported/Hearsay
レベル別の例文
Mən gəldim.
I came.
O getdi.
He went.
Yemək yedim.
I ate food.
Dərsi oxudum.
I read the lesson.
O, Bakıya getmiş.
He apparently went to Baku.
Sən çox dəyişmisən!
You have changed a lot!
Yağış yağdı.
It rained.
Deyəsən, o gəlməmiş.
It seems he didn't come.
Dünən axşam dostumla görüşdüm.
I met with my friend last night.
Eşitdim ki, onlar evlənmişlər.
I heard that they got married.
Açarı masanın üstündə unutmuşam.
I have forgotten the key on the table.
O, bu kitabı oxumuş.
He has read this book (I heard).
Hadisə şahidlərin dediyinə görə, maşın qırmızı işıqda keçmiş.
According to witnesses, the car ran the red light.
Sən demə, o, əslində çox ağıllı imiş.
It turns out he is actually very smart.
Mən bu şəhərdə doğuldum.
I was born in this city.
Görünür, o, bizə gəlməmiş.
Apparently, he didn't come to us.
O, sanki heç nə olmamış kimi davranırdı.
He was acting as if nothing had happened.
Məlum olub ki, layihə vaxtından əvvəl bitmiş.
It has been revealed that the project finished ahead of schedule.
Mənə dedilər ki, sən getmisən.
They told me that you have gone.
O, hər şeyi əvvəlcədən planlaşdırmış.
He had planned everything in advance (I discovered).
Sən demə, bütün bu illər ərzində o, bizi aldadırmış.
It turns out, all these years he has been deceiving us.
Tarixçilərin fikrincə, bu döyüşdə minlərlə insan həlak olmuş.
According to historians, thousands of people perished in this battle.
Görünən odur ki, o, heç vaxt gəlməyəcəkmiş.
It appears that he was never going to come.
Sənə inanırdım, amma sən məni satmışsan.
I believed in you, but you have betrayed me.
間違えやすい
Learners think -miş is always Present Perfect.
よくある間違い
Mən gəlmişəm (when I was there)
Mən gəldim
O gəldi (when I heard it from someone)
O gəlmiş
Dünən getmişəm
Dünən getdim
O, gəlmədi (when I just realized he didn't come)
O, gəlməmiş
文型パターン
Mən dünən ___ etdim.
Deyəsən, o ___ .
A, sən ___!
Eşitdim ki, onlar ___.
Real World Usage
Hardan bilirsən? - Eşitmişəm.
Hadisə baş vermiş.
Mən bu sahədə işlədim.
Nə qədər böyümüsən!
Bura çox gözəl imiş.
Sifariş gəlmiş.
The Witness Rule
Don't use -miş for yourself
Surprise factor
Gossip etiquette
Smart Tips
Always use -di because it is your direct experience.
Use -miş to show you are relaying information.
Use -miş to express surprise.
Use -miş to show discovery.
発音
Vowel Harmony
Suffixes must match the last vowel of the root.
Surprise
Sən gəlmişsən! ↑
Rising intonation for surprise.
暗記しよう
記憶術
Di is for Direct, Miş is for Mystery.
視覚的連想
Imagine a camera lens for -di (you are filming it) and a telephone for -miş (you are hearing it from someone else).
Rhyme
Di is what I saw with my eye, Miş is what I heard on the fly.
Story
I went to the store (-di). I saw my friend there (-di). He told me he had moved to a new house (-miş). I was surprised because he looked so happy (-miş).
Word Web
チャレンジ
Write 3 sentences about your day using -di and 3 sentences about news you heard using -miş.
文化メモ
Using -miş is essential when sharing news about others to avoid sounding like you are spreading rumors as facts.
Journalists use -miş to maintain neutrality.
Children use -di for their own actions to show honesty.
The -di suffix comes from the Proto-Turkic *di, while -miş is a participle suffix that evolved into a tense marker.
会話のきっかけ
Dünən nə etdin?
Eşitdinmi, nə baş verib?
Bu gün nə öyrəndin?
Səncə, o niyə gəlmədi?
日記のテーマ
Test Yourself
Mən dünən kinoya ___ (get).
Deyəsən, o, Bakıya ___ .
Find and fix the mistake:
Mən dünən yemək yemişəm.
O gəldi.
-di is for witnessed past.
A: O haradadır? B: Deyəsən, o ___ .
mən / dünən / oxudum / kitabı
Match each item on the left with its pair on the right:
Score: /8
練習問題
8 exercisesMən dünən kinoya ___ (get).
Deyəsən, o, Bakıya ___ .
Find and fix the mistake:
Mən dünən yemək yemişəm.
O gəldi.
-di is for witnessed past.
A: O haradadır? B: Deyəsən, o ___ .
mən / dünən / oxudum / kitabı
Gəldim vs Gəlmişəm
Score: /8
よくある質問 (8)
Only if you are surprised or just discovered it.
No, it is also used for surprise and inference.
Use -di if you are sure you saw it.
Yes, it takes personal suffixes.
No, both are neutral.
It shows you understand the source of your knowledge.
Yes, for complex narratives.
Some dialects vary, but standard Azerbaijani is consistent.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
-di / -miş
None.
Preterito / Perfecto
Azerbaijani is evidential.
Passé Composé / Imparfait
Azerbaijani is source-based.
Präteritum / Perfekt
Azerbaijani is source-based.
Sou / Rashii
Azerbaijani uses verb suffixes.
Ting shuo
Azerbaijani uses verb suffixes.
