B2 adjective Formal 1 min read

مشاهده‌ای

moshahedei /ˌɒbzərˈveɪʃənəl/

Observational refers to knowledge or data gained through direct sensory experience and watching.

Word in 30 Seconds

  • Based on direct observation and experience.
  • Used for methods, data, and studies.
  • Contrasts with experimental or purely theoretical.

Overview

واژه «مشاهده‌ای» (Observational) در زبان فارسی، صفتی است که به هر چیزی که ریشه در مشاهده و بررسی مستقیم داشته باشد، اشاره می‌کند. این واژه در طیف وسیعی از زمینه‌ها، از علوم تجربی و تحقیقاتی گرفته تا زندگی روزمره، کاربرد دارد. اساساً، هر فرایند، روش یا نتیجه‌ای که بر پایه دیدن، شنیدن، لمس کردن یا هر نوع دریافت حسی مستقیم از پدیده‌ها استوار باشد، می‌تواند «مشاهده‌ای» نامیده شود. این صفت تضادی با روش‌های استدلالی، نظری یا تجربی محض دارد و بر جنبه تجربی و مستقیم بودن تاکید می‌کند.

این صفت معمولاً قبل از اسم‌هایی مانند «مطالعه»، «تحقیق»، «داده»، «روش»، «رفتار»، «تکنیک»، «خطا»، «تفاوت»، «پدیده»، «اثر»، «شاخص» و غیره به کار می‌رود. برای مثال، «مطالعه مشاهده‌ای» به تحقیقی اشاره دارد که در آن پژوهشگر صرفاً پدیده‌ها را بدون دخالت فعالانه مشاهده می‌کند. همچنین می‌تواند در ترکیب با مفاهیمی مانند «علم مشاهده‌ای» یا «فیزیک مشاهده‌ای» نیز به کار رود.

در علوم تجربی (مانند زیست‌شناسی، نجوم، جامعه‌شناسی)، «مشاهده‌ای» برای توصیف تحقیقاتی استفاده می‌شود که در آن‌ها پدیده‌ها در محیط طبیعی خود و بدون دستکاری توسط پژوهشگر بررسی می‌شوند. در پزشکی، «مطالعات مشاهده‌ای» برای بررسی ارتباط بین عوامل خطر و بیماری‌ها در جمعیت‌ها به کار می‌روند. در روانشناسی، «رفتار مشاهده‌ای» به تحلیل اعمال و واکنش‌های افراد در موقعیت‌های خاص اشاره دارد. در زبان‌شناسی، «توصیف مشاهده‌ای» به تحلیل زبان بر اساس شنیدن و ثبت مکالمات واقعی اطلاق می‌شود.

«تجربی» (Empirical) مفهومی گسترده‌تر است و به هر دانشی که از تجربه حاصل شود، از جمله آزمایش و استدلال، اشاره دارد. در حالی که «مشاهده‌ای» زیرمجموعه‌ای از «تجربی» است و بر جنبه مستقیم مشاهده تاکید دارد، «تجربی» می‌تواند شامل آزمایش‌های کنترل شده و استنتاج‌های نظری نیز باشد.

«آزمایشی» (Experimental) به روش‌هایی اشاره دارد که در آن‌ها پژوهشگر به طور فعال متغیرها را دستکاری می‌کند تا اثر آن‌ها را بسنجد. این کاملاً با «مشاهده‌ای» که در آن دخالت و دستکاری وجود ندارد، متفاوت است.

«استقرایی» (Inductive) به روشی از استدلال اشاره دارد که از مشاهدات جزئی به نتیجه‌گیری کلی می‌رسد. اگرچه مشاهدات پایه استدلال استقرایی هستند، اما «مشاهده‌ای» صرفاً به خود فرایند جمع‌آوری داده از طریق مشاهده می‌پردازد.

Examples

1

این یک مطالعه مشاهده‌ای بر روی رفتار پرندگان در فصل جفت‌گیری بود.

academic

This was an observational study on bird behavior during the mating season.

2

پزشک شرح حال و معاینه مشاهده‌ای بیمار را ثبت کرد.

medical

The doctor recorded the patient's medical history and observational examination.

3

کودکان در این تحقیق، رفتارهای خود را به صورت مشاهده‌ای نشان دادند.

psychology

The children in this research showed their behaviors observationally.

4

تفاوت‌های مشاهده‌ای بین دو گروه به وضوح قابل تشخیص بود.

general

The observable differences between the two groups were clearly discernible.

Common Collocations

مطالعه مشاهده‌ای Observational study
تحقیق مشاهده‌ای Observational research
داده‌های مشاهده‌ای Observational data
روش مشاهده‌ای Observational method

Common Phrases

مطالعات مشاهده‌ای

Observational studies

داده‌های مشاهده‌ای

Observational data

تحقیق مشاهده‌ای

Observational research

Often Confused With

مشاهده‌ای vs تجربی (Empirical)
Empirical knowledge is based on experience or observation, but it can also include knowledge gained through experimentation and reasoning. 'Observational' specifically emphasizes direct sensory input.
مشاهده‌ای vs آزمایشی (Experimental)
Experimental methods involve manipulating variables to establish cause-and-effect relationships. Observational methods simply record phenomena as they naturally occur without intervention.

Grammar Patterns

صفت + اسم (مثال: مطالعه مشاهده‌ای) اسم + حرف اضافه + مشاهده‌ای (مثال: روشی مشاهده‌ای)

How to Use It

Usage Notes

The term 'observational' is primarily used in academic, scientific, and research contexts. It implies a method of data collection that relies on watching and recording without interference. Ensure the context clearly indicates that the observation is direct and not inferred.


Common Mistakes

Confusing 'observational' with 'experimental' is a common error. Remember, observational means watching, while experimental means intervening. Also, avoid using it when referring to purely theoretical or deductive reasoning.

Tips

💡

Focus on Direct Experience

Remember 'observational' means data comes from seeing, hearing, or sensing directly, not from experiments.
⚠️

Beware of Subjectivity

While based on observation, findings can be influenced by the observer's perspective. Be critical.
🌍

Scientific Rigor

In scientific contexts, 'observational' studies are valuable but often complemented by experimental data for stronger conclusions.

Word Origin

The word 'observational' comes from the Latin 'observare,' meaning 'to watch, pay attention to, or keep in mind.' It entered English usage related to the act of observing.

Cultural Context

In many cultures, direct observation is highly valued as a path to understanding the natural world and human behavior. Scientific methodologies emphasizing observational data collection reflect this cultural appreciation for empirical evidence.

Memory Tip

Think of an 'observer' watching something. The word 'observational' is directly linked to what that observer sees and records.

Frequently Asked Questions

4 questions
روش مشاهده‌ای شامل جمع‌آوری داده بدون دخالت یا دستکاری متغیرهاست، در حالی که روش آزمایشی شامل دستکاری فعال متغیرها توسط پژوهشگر برای سنجش اثرات است.
دقت داده‌های مشاهده‌ای به عواملی مانند کیفیت ابزار مشاهده، مهارت مشاهده‌گر و ماهیت پدیده بستگی دارد. با این حال، این روش می‌تواند تحت تأثیر سوگیری‌ها یا خطاهای ادراکی قرار گیرد.
این واژه در علوم طبیعی (مانند نجوم و زیست‌شناسی)، علوم اجتماعی (مانند جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی) و پزشکی کاربرد فراوانی دارد، به خصوص در توصیف روش‌های جمع‌آوری داده.
خیر، «تجربی» مفهومی کلی‌تر است که شامل تمام دانش حاصل از تجربه می‌شود، در حالی که «مشاهده‌ای» به طور خاص بر جمع‌آوری داده از طریق حواس و مشاهده مستقیم تمرکز دارد.

Test Yourself

fill blank

این مطالعه یک رویکرد ______ را اتخاذ کرد و صرفاً به ثبت رفتار حیوانات در زیستگاه طبیعی آن‌ها پرداخت.

Correct! Not quite. Correct answer: b

کلمه «مشاهده‌ای» به درستی روشی را توصیف می‌کند که در آن محقق بدون دخالت، رفتار را ثبت می‌کند.

multiple choice

داده‌های مشاهده‌ای به چه داده‌هایی گفته می‌شود؟

Correct! Not quite. Correct answer: b

تعریف اصلی داده‌های مشاهده‌ای، جمع‌آوری آن‌ها از طریق مشاهده مستقیم حواس است.

sentence building

کلمات: روش، تحقیق، مشاهده‌ای، تفاوت‌ها، بین، گونه‌ها

Correct! Not quite. Correct answer: c

این جمله به طور واضح نشان می‌دهد که روش مشاهده‌ای برای تحقیق در مورد تفاوت‌ها بین گونه‌ها به کار رفته است.

Score: /3

Was this helpful?

Comments (0)

Login to Comment
No comments yet. Be the first to share your thoughts!