Fractions (Yarım, Dörddə bir)
Grammar Rule in 30 Seconds
Fractions in Azerbaijani use the dative case suffix '-də' to express parts of a whole.
- Use 'yarım' for half: 'Yarım alma' (Half an apple).
- Use the dative suffix '-də' for fractions: 'Dörddə bir' (One-fourth).
- The denominator comes first, then the numerator: 'Beşdə iki' (Two-fifths).
Fraction Formation Table
| Denominator | Suffix | Numerator | Result |
|---|---|---|---|
|
İki
|
-də
|
bir
|
İkidə bir
|
|
Üç
|
-də
|
bir
|
Üçdə bir
|
|
Dörd
|
-də
|
bir
|
Dörddə bir
|
|
Beş
|
-də
|
bir
|
Beşdə bir
|
|
Altı
|
-da
|
bir
|
Altıda bir
|
|
Yeddi
|
-də
|
bir
|
Yeddidə bir
|
Meanings
Fractions describe parts of a whole, using the dative case to indicate the denominator.
Simple Fractions
Describing a portion of a whole quantity.
“Üçdə bir stəkan su.”
“Beşdə iki hissə.”
Reference Table
| Form | Structure | Example |
|---|---|---|
|
Affirmative
|
Denominator + Suffix + Numerator
|
Dörddə bir
|
|
Negative
|
Fraction + deyil
|
Dörddə bir deyil
|
|
Question
|
Fraction + mi?
|
Dörddə birmi?
|
|
Half
|
Yarım
|
Yarım alma
|
|
Quarter
|
Dörddə bir
|
Dörddə bir pay
|
|
Plural
|
Fraction + suffix
|
Dörddə üçü
|
طيف الرسمية
Tortun dörddə biri. (Dining)
Tortun dörddə biri. (Dining)
Tortun dörddə biri. (Dining)
Tortun dörddə biri. (Dining)
Fraction Components
Denominator
- Dörd Four
Suffix
- -də Dative
Numerator
- bir one
أمثلة حسب المستوى
Mənə yarım çörək ver.
Give me half a bread.
Bu dörddə birdir.
This is one-fourth.
İkidə bir stəkan su.
Half a glass of water.
Beşdə bir hissə.
One-fifth part.
O, tortun üçdə birini yedi.
He ate one-third of the cake.
Onun maaşı dörddə bir azaldı.
His salary decreased by one-fourth.
Yolun ikidə birini getdik.
We went half of the road.
Altıda bir şansım var.
I have a one-in-six chance.
Layihənin beşdə dördü tamamlandı.
Four-fifths of the project is finished.
Səkkizdə üç hissəni götür.
Take three-eighths of the part.
On ikidə beş ehtimal var.
There is a five-twelfths probability.
Yüzdə bir faiz artım oldu.
There was a one-percent increase.
Əhalinin dörddə üçü şəhərdə yaşayır.
Three-fourths of the population lives in the city.
İstehsalın yeddidə ikisi ixrac olunur.
Two-sevenths of production is exported.
Məhsulun doqquzda dördü xarab olub.
Four-ninths of the product is spoiled.
On beşdə səkkiz nisbəti qəbul edildi.
The eight-fifteenths ratio was accepted.
Büdcənin iyirmidə biri təhsilə ayrıldı.
One-twentieth of the budget was allocated to education.
Səhmlərin otuzda yeddisi satıldı.
Seven-thirtieths of the shares were sold.
Qalan hissənin əllidə üçü təmirə gedir.
Three-fiftieths of the remaining part goes to repairs.
Yüzdə qırx beş nisbətində səs topladı.
He gathered votes at a forty-five percent ratio.
Tədqiqatın min də bir hissəsi belə əhəmiyyətlidir.
Even one-thousandth of the research is significant.
Ümumi kütlənin on mində doqquzu təmizdir.
Nine-ten-thousandths of the total mass is pure.
Sistemdə yüzdə doxsan doqquz etibarlılıq var.
There is ninety-nine percent reliability in the system.
İki yüzdə bir ehtimalla bu baş verə bilər.
With a one-in-two-hundred probability, this can happen.
سهل الخلط
Both use numbers and suffixes.
Both mean half.
Both use '-də'.
أخطاء شائعة
Dörd bir
Dörddə bir
Üçdə üç
Üçdə bir
Dörddə bir-inci
Dörddə bir
Yarı bir
Yarım
Beşda bir
Beşdə bir
İkinin bir
İkidə bir
Dörddə bir-lar
Dörddə bir
Yüzdə on-da
Yüzdə on
Üçdə birin
Üçdə bir
Beşdə iki-si
Beşdə iki
Min-də-bir-in
Mində bir
Yüzdə-yüz-də
Yüzdə yüz
Dörddə-dörd-ü
Dörddə dörd
Yarım-ın
Yarım
أنماط الجُمل
___ hissəsini yedim.
Bu, ___ deyil.
___ qədər vaxtım var.
İşin ___ tamamlandı.
Real World Usage
Yarım kilo kartof.
Dörddə bir stəkan un.
Yarım saat qaldı.
Layihənin üçdə ikisi.
İstifadəçilərin dörddə biri.
Yolun yarısı.
Vowel Harmony
Don't confuse with Ordinals
Use 'Yarım' for half
Bazaar talk
Smart Tips
Always check the last vowel of the denominator for harmony.
Use 'yarım' instead of 'ikidə bir'.
Remember to add the accusative suffix if it's the object.
Look for the suffix: '-də' is fraction, '-inci' is ordinal.
النطق
Vowel Harmony
The suffix '-də' becomes '-da' if the last vowel of the denominator is back (a, ı, o, u).
Rising at the end
Dörddə bir?
Questioning the amount.
احفظها
وسيلة تذكّر
Denominator Dative: D-D. Remember that the bottom number (Denominator) always gets the Dative suffix.
ربط بصري
Imagine a pizza cut into 4 pieces. You take 1. You say 'Dörddə bir' while pointing at the 4, then the 1.
Rhyme
Denominator gets the -də, then the numerator you see.
Story
Ali wanted half a cake. He asked for 'Yarım'. Then he wanted one-fourth, so he said 'Dörddə bir'. His friend laughed and said, 'You are good at math!'
Word Web
تحدٍّ
Go to your kitchen, pick three items, and describe them using fractions (e.g., half a glass, one-fourth of a box).
ملاحظات ثقافية
In markets, people often use 'yarım' for half-kilo measurements.
Recipes often use 'stəkanın dörddə biri' (one-fourth of a cup).
People rarely use complex fractions in casual speech, preferring percentages.
The fractional system in Azerbaijani is derived from the Turkic dative case, which indicates 'in' or 'at'.
بدايات محادثة
Tortun nə qədərini yedin?
Bu yolun dörddə birini getdikmi?
Layihənin neçə hissəsini bitirdin?
Səhmlərin neçə faizi satıldı?
مواضيع للكتابة اليومية
أخطاء شائعة
Test Yourself
Dörd___ bir
1/3
Find and fix the mistake:
Dörd bir pay
1/2
B: ___
bir / dörddə / tortun / yedim
Üçdə bir, Üçüncü, Dörddə bir, İkinci
Match each item on the left with its pair on the right:
Score: /8
تمارين تطبيقية
8 exercisesDörd___ bir
1/3
Find and fix the mistake:
Dörd bir pay
1/2
B: ___
bir / dörddə / tortun / yedim
Üçdə bir, Üçüncü, Dörddə bir, İkinci
1/2, 1/3, 1/4, 1/5
Score: /8
الأسئلة الشائعة (8)
It's a dative suffix that marks the whole being divided.
No, it's grammatically incorrect. Always use 'Dörddə bir'.
It's used for half of quantities and time.
Say 'Üçdə iki'.
The structure remains the same, but the context changes.
Use 'Yüzdə'.
No, the numerator is usually singular unless it's a specific count.
Yes, it is the standard way to express fractions in Azerbaijani.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
un cuarto
Azerbaijani requires a suffix on the denominator.
un quart
Azerbaijani is more systematic.
ein Viertel
The suffix position is different.
yon bun no ichi
Japanese uses a particle, Azerbaijani uses a case.
rub'
Arabic is root-based, Azerbaijani is suffix-based.
si fen zhi yi
Chinese uses multiple words.
