B1 verb محايد #3,500 الأكثر شيوعاً 1 دقيقة للقراءة

مرتب شدن

morattab shodan /mæɾˈɾæb ʃæˈdæn/

To become neat, organized, and put into a state of order.

الكلمة في 30 ثانية

  • Becomes tidy, organized, or orderly.
  • Applies to physical spaces, objects, or abstract concepts.
  • Indicates a transition from disorder to order.

Overview

فعل «مرتب شدن» در زبان فارسی به فرآیند یا نتیجه‌ی منظم و سازمان‌یافته شدن اشاره دارد. این فعل نشان می‌دهد که چیزی که قبلاً نامرتب، به‌هم‌ریخته یا پراکنده بوده، اکنون در وضعیت بهتری قرار گرفته و نظم یافته است. این نظم می‌تواند فیزیکی (مانند مرتب شدن اتاق) یا غیرفیزیکی (مانند مرتب شدن افکار) باشد. این فعل معمولاً به صورت لازم (intransitive) به کار می‌رود، یعنی فاعل خودش این وضعیت را پیدا می‌کند و نیازی به مفعول مستقیم نیست.

«مرتب شدن» معمولاً در ساختارهای زیر به کار می‌رود:

فاعل (چیزی که مرتب می‌شود) + مرتب شدن:

  • اتاق من بعد از مهمانی خیلی به‌هم‌ریخته بود، اما امشب بالاخره مرتب شد.
  • لطفا پرونده‌ها را مرتب کنید تا بتوانیم راحت‌تر پیدایشان کنیم. (در اینجا «مرتب کردن» فعل متعدی است، اما «مرتب شدن» لازم است).

گاهی با قیدهایی برای توصیف کیفیت مرتب شدن همراه می‌شود:

  • همه چیز به سرعت مرتب شد.
  • اوضاع کم‌کم مرتب شد.

این فعل در موقعیت‌های روزمره و متنوعی کاربرد دارد:

  • خانه‌داری و نظافت: مرتب شدن اتاق، کمد، میز کار، آشپزخانه.
  • سازماندهی: مرتب شدن اسناد، پرونده‌ها، فایل‌های کامپیوتری، برنامه‌ی روزانه.
  • ظاهر و پوشاک: مرتب شدن موها، لباس‌ها.
  • وضعیت‌های اجتماعی و روابط: مرتب شدن اوضاع، سر و سامان گرفتن زندگی.
  • وضعیت‌های ذهنی: مرتب شدن افکار، ایده‌ها.

کلمات مشابهی مانند «نظم پیدا کردن»، «سامان یافتن»، «منظم شدن» و «آراسته شدن» وجود دارند که هر کدام تفاوت‌های ظریفی دارند:

  • نظم پیدا کردن: شباهت زیادی به «مرتب شدن» دارد و بر ایجاد نظم تاکید می‌کند.
  • سامان یافتن: بیشتر به معنای سرو سامان گرفتن، مدیریت شدن و تحت کنترل درآمدن است، به‌خصوص در مورد مسائل زندگی و کار.
  • منظم شدن: بسیار شبیه «مرتب شدن» است، اما گاهی بر رعایت دقیق‌تر قواعد و الگوها تأکید دارد.
  • آراسته شدن: بیشتر به ظاهر، زیبایی و تزئین اشاره دارد و کمتر در مورد سازماندهی به کار می‌رود.

أمثلة

1

بعد از اینکه کتاب‌هایم را مرتب کردم، قفسه خیلی بهتر به نظر می‌رسید.

everyday

After I organized my books, the shelf looked much better.

2

لطفاً قبل از جلسه، تمام مدارک را مرتب کنید تا همه چیز آماده باشد.

formal

Please organize all the documents before the meeting so everything is ready.

3

وای! اتاقت چقدر مرتب شده! کی این کار رو کردی؟

informal

Wow! Your room has gotten so tidy! When did you do that?

4

برای تحلیل بهتر داده‌ها، ابتدا باید متغیرها را مرتب و دسته‌بندی کنیم.

academic

For better data analysis, we first need to sort and categorize the variables.

تلازمات شائعة

اتاق مرتب شدن Room getting tidy
کمد مرتب شدن Closet getting organized
افکار مرتب شدن Thoughts becoming clear/ordered
اوضاع مرتب شدن Situation getting settled/organized

العبارات الشائعة

همه چیز مرتب است

Everything is tidy/organized.

خودش را مرتب کردن

To tidy oneself up / get oneself organized.

اوضاع مرتب شدن

Things settling down / getting organized.

يُخلط عادةً مع

مرتب شدن vs مرتب کردن

'مرتب شدن' is intransitive (the subject becomes tidy by itself), while 'مرتب کردن' is transitive (the subject tidies something else).

مرتب شدن vs نظم پیدا کردن

Very similar, but 'نظم پیدا کردن' might emphasize the process of establishing order more strongly, whereas 'مرتب شدن' focuses on the resulting state of tidiness.

أنماط نحوية

فاعل + مرتب شدن (مثال: پرونده‌ها مرتب شدند) فاعل + قید + مرتب شدن (مثال: اوضاع کم‌کم مرتب شد) فاعل + از + ... + مرتب شدن (مثال: بعد از نظافت، اتاق مرتب شد)

How to Use It

📝

ملاحظات الاستخدام

This verb is commonly used in everyday conversation and writing. It's generally neutral in terms of formality, but context can shift its feel. Ensure you understand whether you mean something is becoming tidy on its own (مرتب شدن) or if someone is tidying it (مرتب کردن).


⚠️

أخطاء شائعة

A common error is confusing the intransitive 'مرتب شدن' (to become tidy) with the transitive 'مرتب کردن' (to tidy something). Also, learners might overuse it for 'cleaning' when the primary focus is order.

Tips

💡

Think Order from Chaos

Use 'مرتب شدن' when something transitions from a messy state to an organized one. It's about regaining order.

⚠️

Distinguish from 'Cleaning'

Remember that 'مرتب شدن' focuses on order, not necessarily cleanliness. An item can be clean but disorganized.

🌍

Value of Orderliness

In Iranian culture, maintaining an organized living space and personal appearance is often valued, making 'مرتب شدن' a common and practical verb.

📖

أصل الكلمة

The word 'مرتب' (mortab) comes from Arabic 'murattab', meaning arranged, ordered, or prepared. The suffix '-شدن' (-shodan) in Persian indicates a change of state or becoming.

🌍

السياق الثقافي

Orderliness is generally appreciated in Persian culture, both in homes and in personal presentation. The concept of 'مرتب شدن' reflects this value, implying a sense of control and well-being when things are in their proper place.

🧠

نصيحة للحفظ

Imagine a messy room that magically 'gets tidy' by itself – that's 'مرتب شدن'. Think of it as the room 'becoming orderly'.

الأسئلة الشائعة

4 أسئلة

خیر، «مرتب شدن» لزوماً به معنی تمیز شدن نیست. تمرکز اصلی آن بر روی نظم و سازماندهی است. یک فضا می‌تواند تمیز اما نامرتب باشد، یا نامرتب اما تمیز. با این حال، اغلب اوقات مرتب شدن همراه با تمیز شدن است.

«مرتب شدن» یک فعل لازم (intransitive) است و به این معنی است که فاعل خودش منظم می‌شود (مثلاً: «اتاق مرتب شد»). اما «مرتب کردن» یک فعل متعدی (transitive) است و به این معنی است که فاعل، چیز دیگری را منظم می‌کند (مثلاً: «من اتاق را مرتب کردم»).

خیر، این فعل می‌تواند برای مفاهیم انتزاعی مانند افکار، برنامه‌ها، اوضاع زندگی و حتی روابط نیز به کار رود. مثلاً «افکارش مرتب شد» یا «اوضاع زندگی‌اش مرتب شد».

بله، می‌تواند. مثلاً «بعد از حمام، موهایش مرتب شد» یا «لباس‌هایش را مرتب کرد و مرتب شد». در این موارد به معنی منظم و آراسته شدن ظاهر است.

اختبر نفسك

fill blank

جای خالی را با کلمه مناسب پر کنید:

بعد از اینکه همه مهمان‌ها رفتند، خانه باید ____ شود.

✓ صحيح! ✗ ليس تمامًا. الإجابة الصحيحة: مرتب

جمله به نظم و سامان دادن به خانه پس از مهمانی اشاره دارد، بنابراین «مرتب» مناسب‌ترین گزینه است.

multiple choice

بهترین گزینه برای تکمیل جمله را انتخاب کنید:

برنامه‌ی کاری او همیشه خیلی ____ است و هیچ‌وقت به موقع انجام نمی‌شود.

✓ صحيح! ✗ ليس تمامًا. الإجابة الصحيحة: به هم ریخته

جمله نشان می‌دهد که برنامه‌ی کاری فرد منظم نیست و دچار آشفتگی است. «به هم ریخته» بهترین توصیف برای این وضعیت است.

sentence building

کلمات زیر را به ترتیب درست بچینید تا یک جمله معنی‌دار بسازید:

اتاق / شد / بعد / مرتب / از / مهمانی / خیلی

✓ صحيح! ✗ ليس تمامًا. الإجابة الصحيحة: بعد از مهمانی اتاق خیلی مرتب شد

این ترتیب کلمات یک جمله کامل و از نظر دستوری صحیح را می‌سازد که نشان می‌دهد اتاق پس از مهمانی منظم شده است.

🎉 النتيجة: /3

هل كان هذا مفيداً؟
لا توجد تعليقات بعد. كن أول من يشارك أفكاره!