geheim

'Geheim' is een essentieel zelfstandig naamwoord in de Nederlandse taal dat verwijst naar informatie die niet voor iedereen toegankelijk is. Het concept van geheimhouding speelt een grote rol in zowel persoonlijke relaties als in professionele en politieke sferen. Het woord impliceert vaak een grens tussen wie 'binnen' de cirkel van kennis staat en wie 'buiten' staat. Het is een 'het-woord' (het geheim).

Als zelfstandig naamwoord kun je een geheim 'hebben', 'bewaren', 'delen' of 'verklappen'. Wanneer je iets niet wilt vertellen, zeg je: 'Dat is geheim.' In deze constructie fungeert het als een predicaat. Het wordt ook vaak als bijvoeglijk naamwoord gebruikt. In dat geval krijgt het vaak een buigings-e, zoals in 'de geheime gang' of 'een geheime ontmoeting'. Een zeer frequente combinatie is het werkwoord 'houden': 'iets geheim houden'.

In het dagelijks leven gebruiken we het vaak voor verrassingen, zoals een verjaardagsfeest. In de misdaadliteratuur gaat het vaak over 'geheime codes' of 'geheime agenten'. In de zakelijke wereld spreekt men vaker over 'geheimhoudingsverklaringen' om bedrijfsgeheimen te beschermen. Ook in de keuken is het populair: 'het geheime recept van oma'. In vriendschappen is het delen van een geheim een teken van diep vertrouwen. Het breken van dat vertrouwen door een geheim te 'verklappen' kan een relatie ernstig beschadigen.

'Geheim' wordt vaak verward met 'mysterie' of 'raadsel'. Een 'mysterie' is iets dat niemand nog begrijpt, zoals het universum. Een 'raadsel' is een puzzel die opgelost moet worden. Een 'geheim' daarentegen is bijna altijd door een menselijke handeling verborgen gehouden. Het is een bewuste keuze om informatie niet te delen. Verder is er 'privacy', wat meer gaat over de persoonlijke levenssfeer in het algemeen, terwijl een geheim over specifieke feiten gaat.