Temiz is a versatile adjective used for both physical hygiene and metaphorical moral purity.
Wort in 30 Sekunden
- Describes objects or environments free from dirt and stains.
- Metaphorically refers to moral integrity, honesty, and a clear record.
- A fundamental A1 level adjective used in daily hygiene contexts.
Genel Bakış
'Temiz' kelimesi, Türkçenin en temel ve günlük hayatta en sık kullanılan sıfatlarından biridir. Hem somut (fiziksel temizlik) hem de soyut (ahlaki dürüstlük) anlamlar taşır. Bir nesnenin kirden arınmış olması durumunu ifade ettiği gibi, bir kişinin geçmişinin lekesiz olması veya bir işin yasalara uygun olması durumunda da kullanılır. 2) Kullanım Kalıpları: En yaygın kullanım şekli bir ismi nitelemektir (temiz el, temiz oda). Yardımcı fiillerle birleştiğinde 'temiz olmak' (durum bildirmek) veya 'temiz çıkmak' (bir sınavdan veya kontrolden başarıyla geçmek) gibi anlamlar kazanır. Ayrıca 'temizlemek' fiiliyle doğrudan ilişkilidir. Cümle içinde genellikle 'çok', 'pırıl pırıl' veya 'tertemiz' gibi pekiştirmelerle birlikte görülür. 3) Yaygın Bağlamlar: Fiziksel bağlamda; ev işleri, kişisel hijyen, çevre kirliliği ve gıda güvenliği konularında vazgeçilmezdir. Örneğin, 'temiz su' içilebilirliği, 'temiz hava' ise ferahlığı simgeler. Mecazi bağlamda; hukukta 'temiz sicil', ticarette 'temiz kazanç' ve ikili ilişkilerde 'temiz bir sayfa açmak' (geçmişi unutup yeniden başlamak) gibi ifadelerde karşımıza çıkar. 4) Benzer Kelimeler Karşılaştırması: 'Temiz' kelimesi 'pak' kelimesiyle eş anlamlıdır ancak 'pak' daha çok edebi ve eski dilde tercih edilir. 'Hijyenik' kelimesi daha çok bilimsel ve tıbbi bir terim olarak mikroplardan arındırılmış olmayı ifade eder. 'Arı' kelimesi ise genellikle karışım içermeyen, saf maddeler için (arı su) kullanılır. 'Titiz' kelimesiyle karıştırılmamalıdır; titiz, temizliğe aşırı önem veren kişi demektir, temiz ise durumun kendisidir.
Beispiele
Bu sokaklar her sabah belediye tarafından temizlenir.
everydayThese streets are cleaned by the municipality every morning.
Adayın adli sicil kaydı tamamen temiz çıktı.
formalThe candidate's criminal record came back completely clean.
Anne, bu bardak temiz mi?
informalMom, is this glass clean?
Deneyin güvenilirliği için temiz ekipman kullanımı şarttır.
academicThe use of clean equipment is essential for the reliability of the experiment.
Häufige Kollokationen
Häufige Phrasen
temiz bir sayfa
a clean slate
alnı temiz
having a clean record / honorable
temiz iş çıkarmak
to do a neat job
Wird oft verwechselt mit
Grammatikmuster
How to Use It
Nutzungshinweise
The word is neutral and can be used in all registers. In informal speech, it is often doubled as 'temiz temiz' to emphasize the pleasantness of being clean. In formal contexts, it refers to legality or compliance.
Häufige Fehler
English speakers sometimes use 'temiz' when they mean 'net' (clear) for explanations. In Turkish, if a situation is clear to understand, use 'açık' or 'net', not 'temiz'.
Tips
Use it for fresh environments
When you enter a room that smells fresh, you can say 'Burası çok temiz kokuyor' (It smells very clean here).
Temiz vs. Titiz
Don't confuse 'temiz' (clean) with 'titiz' (meticulous/picky about cleaning). A person is titiz, but a room is temiz.
Hospitality and Cleanliness
In Turkish culture, keeping the house 'temiz' for guests is a sign of respect and hospitality.
Wortherkunft
Derived from the Arabic root 'ṭ-m-z', originally relating to distinguishing or excellence, it evolved in Turkish to mean free from dirt.
Kultureller Kontext
In Turkey, cleanliness is often associated with faith (based on the proverb 'Temizlik imandan gelir' - Cleanliness comes from faith). Taking off shoes before entering a house is a primary cultural practice to keep the home 'temiz'.
Merkhilfe
Think of 'Tea-Miss'. If you spill tea, you'll miss the clean state of your shirt! Temiz starts like tea.
Häufig gestellte Fragen
4 Fragen'Tertemiz', temiz kelimesinin pekiştirilmiş halidir. Hiçbir lekesi olmayan, kusursuz derecede temiz olan şeyler için kullanılır.
Geçmişteki hataları geride bırakıp, her şeye yeni ve dürüst bir şekilde baştan başlamak anlamına gelir.
Evet, bir insan için 'temiz birisi' dendiğinde, o kişinin dürüst, güvenilir ve kötü niyetli olmadığı kastedilir.
En yaygın zıt anlamlısı 'kirli' kelimesidir. Daha kaba bir tabir istenirse 'pis' kelimesi de kullanılabilir.
Teste dich selbst
Yemekten önce ellerini ___ suyla yıkamalısın.
Hijyen için ellerin temiz suyla yıkanması gerekir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'temiz' ahlaki bir anlamdadır?
'Temiz bir kalp' ifadesi kişinin iyi niyetli ve dürüst olduğunu belirtir.
odanı / tutmalısın / her zaman / temiz
Türkçede nesne ve zarf fiilden önce gelir; 'temiz tutmak' birleşik bir yapı gibidir.
Ergebnis: /3
Summary
Temiz is a versatile adjective used for both physical hygiene and metaphorical moral purity.
- Describes objects or environments free from dirt and stains.
- Metaphorically refers to moral integrity, honesty, and a clear record.
- A fundamental A1 level adjective used in daily hygiene contexts.
Use it for fresh environments
When you enter a room that smells fresh, you can say 'Burası çok temiz kokuyor' (It smells very clean here).
Temiz vs. Titiz
Don't confuse 'temiz' (clean) with 'titiz' (meticulous/picky about cleaning). A person is titiz, but a room is temiz.
Hospitality and Cleanliness
In Turkish culture, keeping the house 'temiz' for guests is a sign of respect and hospitality.
Beispiele
4 von 4Bu sokaklar her sabah belediye tarafından temizlenir.
These streets are cleaned by the municipality every morning.
Adayın adli sicil kaydı tamamen temiz çıktı.
The candidate's criminal record came back completely clean.
Anne, bu bardak temiz mi?
Mom, is this glass clean?
Deneyin güvenilirliği için temiz ekipman kullanımı şarttır.
The use of clean equipment is essential for the reliability of the experiment.
