B1 adverb Informal 1 min read

قایمکی

ghayamaki /ɢɒːjemæki/

The word 'ghayemaki' describes doing something in a hidden, stealthy way, often to avoid being seen or caught.

Word in 30 Seconds

  • Secretive or stealthy action, avoiding notice.
  • Used for actions done without permission or observation.
  • Common in informal speech and children's games.

Overview

قایمکی یک قید در زبان فارسی است که بر نحوه انجام یک عمل تأکید دارد. این قید نشان می‌دهد که عمل مورد نظر به صورت پنهانی، مخفیانه و اغلب با هدف اجتناب از دیده شدن یا جلب توجه انجام شده است. استفاده از این کلمه حس کنجکاوی، شیطنت یا گاهی اوقات ضرورت پنهان‌کاری را منتقل می‌کند. این کلمه ریشه در فرهنگ عامه و زبان روزمره دارد و به راحتی در مکالمات عادی قابل درک است.

قایمکی معمولاً قبل از فعل اصلی جمله می‌آید و نحوه انجام آن فعل را مشخص می‌کند. گاهی اوقات نیز می‌تواند در انتهای جمله برای تأکید بیشتر به کار رود. این قید با افعالی مانند 'رفتن'، 'آمدن'، 'دیدن'، 'برداشتن'، 'قایم شدن'، 'نوشتن' و غیره همراه می‌شود. ساختار جمله معمولاً به این صورت است: فاعل + قایمکی + فعل. مثال: 'او قایمکی از اتاق بیرون رفت.' یا 'کتاب را قایمکی برداشتم.'

این کلمه در موقعیت‌های مختلفی کاربرد دارد: 1. بازی‌های کودکان: مانند قایم‌باشک که در آن بچه‌ها قایمکی پنهان می‌شوند. 2. کارهای ممنوعه یا ناخواسته: وقتی کسی کاری را انجام می‌دهد که نباید، مانند برداشتن خوراکی بدون اجازه یا گوش دادن مخفیانه به مکالمه. 3. ابراز علاقه یا کنجکاوی: گاهی اوقات افراد برای دیدن کسی که دوستش دارند یا برای فهمیدن چیزی، قایمکی عمل می‌کنند. 4. موقعیت‌های طنزآمیز: برای ایجاد فضایی شاد و سرگرم‌کننده، مثلاً در تعریف یک خاطره بامزه.

کلمات مترادف یا مشابه قایمکی عبارتند از: یواشکی، مخفیانه، پنهانی، در خفا، دزدکی. 'یواشکی' بسیار شبیه به 'قایمکی' است و اغلب به جای هم استفاده می‌شوند، اما 'یواشکی' ممکن است کمی بیشتر بر آهستگی و بی‌سروصدا بودن تأکید داشته باشد. 'مخفیانه' و 'پنهانی' رسمی‌تر هستند و بیشتر در نوشتار یا موقعیت‌های جدی‌تر به کار می‌روند. 'در خفا' نیز به معنی پنهانی و دور از چشم عموم است و بار معنایی مشابهی دارد. 'دزدکی' بیشتر بر عمل ربودن یا برداشتن چیزی بدون اجازه دلالت دارد و بار معنایی منفی‌تری نسبت به قایمکی دارد.

Examples

1

بچه‌ها قایمکی در حیاط بازی می‌کردند.

everyday

The children were playing stealthily in the yard.

2

او به طور قایمکی از جلسه خارج شد.

informal

He secretly left the meeting.

3

کودک قایمکی یک بیسکویت برداشت.

informal

The child sneakily took a biscuit.

4

او سعی کرد قایمکی به دفتر مدیر وارد شود.

narrative

He tried to enter the manager's office stealthily.

Common Collocations

قایمکی رفتن To leave stealthily
قایمکی نگاه کردن To peek secretly
قایمکی برداشتن To take sneakily
قایمکی شنیدن To overhear secretly

Common Phrases

قایمکی نگاه کردن

To peek

قایمکی خوردن

To eat sneakily

قایمکی رفتن

To leave secretly

Often Confused With

قایمکی vs یواشکی

'Yavashaki' is very similar and often interchangeable with 'ghayemaki'. However, 'yavashaki' might slightly emphasize slowness and quietness more than just secrecy.

قایمکی vs مخفیانه

'Makhfiyeh' is a more formal synonym for 'ghayemaki'. While both mean secretively, 'makhfiyeh' is preferred in written or more formal spoken contexts.

قایمکی vs دزدکی

'Dozdaki' implies stealing or taking something without permission, carrying a stronger negative connotation of theft compared to the more general stealth of 'ghayemaki'.

Grammar Patterns

فاعل + قایمکی + فعل فعل + قایمکی (کمتر رایج، برای تأکید)

How to Use It

Usage Notes

This adverb is primarily used in informal, conversational Persian. Its playful and somewhat childlike connotation makes it less suitable for formal writing or serious discussions. It's best employed when describing actions that are intentionally hidden from view or observation.


Common Mistakes

Using 'ghayemaki' in very formal contexts where a word like 'makhfiyeh' would be more appropriate. Also, confusing its nuance with words like 'dozdaki' (sneakily, implying theft) when the action is simply hidden.

Tips

💡

Think Hidden Actions, Avoid Notice

Use 'ghayemaki' when describing actions done secretively. It emphasizes the element of not wanting to be seen or discovered.

⚠️

Avoid in Formal Writing

While common in speech, 'ghayemaki' can sound too informal for academic papers or official documents. Opt for ' Makhfiyeh' or 'Penhani' instead.

🌍

Childhood Games & Mischief

The word is strongly associated with childhood games like hide-and-seek ('ghayemak-bashak') and general childhood mischief.

Word Origin

The word 'ghayemaki' likely derives from the Persian word 'ghayem' (قائم) meaning 'hidden' or 'concealed', with the '-aki' suffix often used to form adverbs indicating manner or resemblance. It emphasizes the state of being hidden during an action.

Cultural Context

The concept of 'ghayemaki' is deeply ingrained in childhood experiences, particularly through games like hide-and-seek ('ghayemak-bashak'), which is a very popular pastime in Iran. It reflects a universal aspect of playful stealth.

Memory Tip

Imagine someone playing 'ghayemak-bashak' (hide-and-seek), always moving 'ghayemaki' (stealthily) to avoid being found. The 'ghayem' sound might remind you of hiding.

Frequently Asked Questions

4 questions

خیر، اگرچه گاهی برای کارهای ناخواسته یا ممنوعه به کار می‌رود، اما می‌تواند برای موقعیت‌های بی‌ضرر و سرگرم‌کننده مانند بازی یا دید زدن مخفیانه نیز استفاده شود.

این دو کلمه بسیار شبیه هستند و اغلب به جای هم به کار می‌روند. «قایمکی» بیشتر بر پنهان‌کاری و مخفی بودن تأکید دارد، در حالی که «یواشکی» ممکن است کمی بیشتر به آهستگی و بی‌سروصدا بودن اشاره کند.

معمولاً خیر. «قایمکی» بیشتر در زبان گفتاری و محاوره‌ای رایج است. در نوشتار رسمی، کلماتی مانند «مخفیانه» یا «پنهانی» ترجیح داده می‌شوند.

می‌توان گفت: 'کودک قایمکی به آشپزخانه رفت تا شکلات بردارد.' یا 'او قایمکی به حرف‌های ما گوش می‌داد.'

Test Yourself

fill blank

او ______ از خانه بیرون رفت تا کسی متوجه نشود.

Correct! Not quite. Correct answer: قایمکی

کلمه «قایمکی» به معنی مخفیانه و پنهانی است و با مفهوم جمله که 'کسی متوجه نشود' همخوانی دارد.

multiple choice

من قایمکی یک تکه کیک خوردم.

Correct! Not quite. Correct answer: یواشکی

«یواشکی» نزدیک‌ترین مترادف به «قایمکی» است و هر دو به انجام کاری به صورت مخفیانه اشاره دارند.

sentence building

کلمات: او، کتاب، برداشت، قایمکی

Correct! Not quite. Correct answer: او کتاب را قایمکی برداشت.

این ساختار رایج‌ترین و صحیح‌ترین حالت برای استفاده از قید «قایمکی» در کنار فعل «برداشتن» است.

Score: /3

Was this helpful?

Comments (0)

Login to Comment
No comments yet. Be the first to share your thoughts!