B2 noun Formal 1 min read

مبتنی بر

mabani bar /mæbɒːniː bær/

The phrase 'mabani bar' signifies that something is founded upon or based on specific evidence, principles, or data.

Word in 30 Seconds

  • Indicates foundation or basis for something.
  • Connects an idea/result to its underlying support.
  • Widely used in formal and academic contexts.

Overview

«مبتنی بر» یک عبارت کلیدی در زبان فارسی است که برای بیان ارتباط بین یک موضوع و مبنای آن به کار می‌رود. این عبارت به طور گسترده در متون علمی، تحلیلی، و رسمی استفاده می‌شود و به خواننده یا شنونده کمک می‌کند تا درک کند که یک ادعا، نتیجه‌گیری، یا تصمیم بر چه پایه‌ای استوار است. ساختار آن معمولاً به صورت «اسم + مبتنی بر + اسم» یا «فعل + مبتنی بر + اسم» است و نقش آن در جمله، بیانگر منبع، دلیل، یا اساس چیزی است.

این عبارت اغلب با کلماتی مانند «شواهد»، «داده‌ها»، «تحقیقات»، «اصول»، «نظریه‌ها»، «قوانین»، «واقعیت‌ها»، «نیازها»، «تجربه»، «منطق» و غیره همراه می‌شود. الگوهای رایج شامل: «تصمیم مبتنی بر شواهد»، «تحلیل مبتنی بر داده‌ها»، «عملکرد مبتنی بر اصول اخلاقی»، «برنامه‌ریزی مبتنی بر نیازسنجی» است. در جملات، می‌تواند نقش مسندی یا وصفی داشته باشد.

کاربرد «مبتنی بر» بسیار متنوع است. در محیط‌های آکادمیک و پژوهشی، برای ارجاع به مبانی نظری یا تجربی تحقیقات به کار می‌رود (مانند: «این تحقیق مبتنی بر نظریه یادگیری اجتماعی است»). در تحلیل‌های اقتصادی و تجاری، برای توجیه استراتژی‌ها یا پیش‌بینی‌ها استفاده می‌شود (مانند: «استراتژی فروش جدید مبتنی بر تحلیل بازار است»). در مباحث حقوقی و قانونی، برای اشاره به مبنای قوانین یا احکام قضایی کاربرد دارد (مانند: «حکم دادگاه مبتنی بر قوانین مدنی بود»). همچنین در مکالمات روزمره برای بیان منطق پشت یک عمل یا عقیده نیز به کار می‌رود.

کلماتی مانند «بر اساس»، «مستند به»، «ناشی از»، «برآمده از»، «استوار بر» شباهت معنایی زیادی با «مبتنی بر» دارند. «بر اساس» (based on) بسیار رایج و قابل تعویض با «مبتنی بر» است، اما «مبتنی بر» گاهی بار معنایی قوی‌تری از استواری و استحکام را منتقل می‌کند. «مستند به» (supported by/documented by) بیشتر بر وجود مدارک و اسناد تأکید دارد. «ناشی از» (resulting from/caused by) و «برآمده از» (stemming from) بیشتر بر رابطه علت و معلولی یا منشأ تمرکز دارند. «استوار بر» (founded on/based firmly on) نیز بر استحکام و قوام مبنا تأکید دارد.

Examples

1

این تحلیل اقتصادی مبتنی بر داده‌های سال گذشته است.

academic

This economic analysis is based on last year's data.

2

تصمیمات ما باید مبتنی بر اصول اخلاقی باشد.

formal

Our decisions must be based on ethical principles.

3

برنامه‌ریزی سفرش مبتنی بر بودجه محدودی بود.

everyday

His travel planning was based on a limited budget.

4

یافته‌های پژوهش مبتنی بر مشاهدات میدانی است.

academic

The research findings are based on field observations.

Common Collocations

مبتنی بر شواهد evidence-based
مبتنی بر داده‌ها data-based
مبتنی بر اصول principle-based
مبتنی بر تحقیقات research-based

Common Phrases

مبتنی بر واقعیت

based on reality

مبتنی بر تجربه

based on experience

مبتنی بر نیاز

needs-based

Often Confused With

مبتنی بر vs ناشی از

'Nāshi az' implies causation or origin, meaning 'resulting from' or 'caused by'. 'Mabani bar' focuses on the foundation or basis, not necessarily a direct cause.

مبتنی بر vs به خاطر

'Be khāter' means 'because of' or 'for the sake of', indicating a reason or motive, which is different from the foundational aspect of 'mabani bar'.

Grammar Patterns

[اسم] + مبتنی بر + [اسم] این / آن + [اسم] + مبتنی بر + [اسم] + است / بود

How to Use It

Usage Notes

The phrase 'mabani bar' is primarily used in formal and academic writing and speech. It lends a sense of rigor and credibility to the statement by indicating a clear foundation. Avoid using it in very casual conversation unless discussing something that requires justification.


Common Mistakes

A common mistake is using 'mabani bar' interchangeably with causal phrases like 'nāshi az' (resulting from). Remember that 'mabani bar' emphasizes the *basis* or *foundation*, not necessarily the direct cause.

Tips

💡

Understand the Foundation

Use 'mabani bar' to clearly state the basis or evidence supporting a claim or action.

⚠️

Avoid Overuse

While useful, excessive use of 'mabani bar' can make writing sound repetitive. Consider synonyms like 'bar asās' or rephrasing.

🌍

Formal Tone Indicator

The phrase 'mabani bar' often signals a formal or academic register in Persian communication.

Word Origin

The word 'mabani' is the plural of 'mabna' (بنا), meaning foundation, base, or structure. The word 'bar' (بر) is a preposition often meaning 'on' or 'upon'. Thus, 'mabani bar' literally means 'upon foundations'.

Cultural Context

In Iranian culture, grounding arguments and decisions in solid evidence or established principles is highly valued, especially in professional and academic settings. Using 'mabani bar' reflects this cultural emphasis on justification and reasoned judgment.

Memory Tip

Think of 'mabani bar' as building blocks. The 'mabani' (foundations) are the blocks upon which something is 'bar' (built or based).

Frequently Asked Questions

4 questions

بله، «مبتنی بر» به عنوان یک عبارت وصفی همیشه با حرف اضافه «بر» همراه است و به همراه آن معنای «بر اساس» یا «استوار بر» را می‌رساند.

هر دو عبارت شباهت معنایی زیادی دارند و اغلب قابل جایگزینی هستند. با این حال، «مبتنی بر» گاهی حس استواری و استحکام بیشتری را در مبنای مورد نظر القا می‌کند، در حالی که «بر اساس» ممکن است کمی عمومی‌تر باشد.

این عبارت به طور گسترده در متون علمی، پژوهشی، دانشگاهی، حقوقی، اقتصادی و تحلیلی به کار می‌رود تا مبنای یک استدلال، نتیجه‌گیری یا اقدام را مشخص کند.

بسته به جمله، گاهی می‌توان از افعالی مانند «استوار است»، «استوار بود»، «بنا شده است» یا «تکیه دارد» به جای «مبتنی بر» استفاده کرد، اما «مبتنی بر» ساختار فشرده‌تر و رسمی‌تری دارد.

Test Yourself

fill blank

این استراتژی جدید، _________ تحقیقات گسترده بازار تدوین شده است.

Correct! Not quite. Correct answer: مبتنی بر

جمله به مبنای تدوین استراتژی اشاره دارد که همان تحقیقات بازار است، بنابراین «مبتنی بر» مناسب‌ترین گزینه است.

multiple choice

تصمیمات او همواره مبتنی بر منطق و عقل سلیم بود.

Correct! Not quite. Correct answer: استوار بر

«استوار بر» معنای نزدیکی به «مبتنی بر» دارد و بر استحکام مبنا (منطق و عقل سلیم) تأکید می‌کند.

sentence building

شواهد / این نظریه / مبتنی بر / است / تجربی

Correct! Not quite. Correct answer: این نظریه مبتنی بر شواهد تجربی است.

این ساختار جمله، ارتباط منطقی بین نظریه و مبنای آن (شواهد تجربی) را به درستی نشان می‌دهد.

Score: /3

Was this helpful?

Comments (0)

Login to Comment
No comments yet. Be the first to share your thoughts!