B2 adjective Formal 1 min read

تنظیمی

tanzimi /tænziːmiː/

The adjective 'tanzimi' describes something related to the process of regulating, controlling, or organizing to establish order.

Word in 30 Seconds

  • Relating to control, regulation, or organization.
  • Implies maintaining order and balance.
  • Used in legal, economic, scientific, and administrative contexts.

Overview

صفت «تنظیمی» (Tanzimi) در زبان فارسی به طور گسترده برای توصیف جنبه‌های کنترلی، نظارتی یا سازمان‌دهنده‌ی امور به کار می‌رود. این واژه از ریشهٔ «نظم» و فعل «تنظیم کردن» گرفته شده و بر عمل یا خاصیتی دلالت دارد که هدف آن برقراری یا حفظ یک وضعیت مرتب، هماهنگ یا کنترل‌شده است. «تنظیمی» می‌تواند به قوانین، مقررات، ساختارها، فرآیندها یا حتی اقدامات خاصی اشاره کند که برای مدیریت و کنترل یک سیستم یا پدیده طراحی شده‌اند.

این صفت معمولاً پیش از اسم می‌آید و آن را توصیف می‌کند. کاربرد آن در جملات مختلف، بسته به زمینه‌ی مورد نظر، می‌تواند معانی گوناگونی را پوشش دهد. به عنوان مثال، «قوانین تنظیمی» به قوانینی اشاره دارد که برای کنترل یک حوزه خاص وضع شده‌اند، در حالی که «سازمان تنظیمی» به سازمانی اشاره می‌کند که وظیفهٔ نظارت و کنترل را بر عهده دارد. همچنین در عباراتی مانند «اقدامات تنظیمی» یا «مقررات تنظیمی» نیز به کار می‌رود.

«تنظیمی» در زمینه‌های مختلفی کاربرد دارد، از جمله:

۱. حقوقی و قانونی: قوانين و مقررات تنظيمي، نهادهاي تنظيمي (مانند سازمان بورس و اوراق بهادار).

۲. اقتصادی و تجاری: سياست‌هاي تنظيمي، بازارهاي تنظيمي، نظارت تنظيمي.

۳. علمی و فنی: فرآيندهاي تنظيمي در زيست‌شناسي (مانند تنظيم ژن)، سيستم‌هاي تنظيمي در مهندسی.

۴. اجتماعی و اداری: ساختارهاي تنظيمي، مديريت تنظيمي.

۵. پزشکی: عوامل تنظيمي در بدن (مانند هورمون‌ها).

واژه‌هایی مانند «نظارتی»، «کنترلی»، «اداری»، «سازمانی» و «قانون‌گذاری» شباهت‌هایی با «تنظیمی» دارند، اما تفاوت‌های ظریفی نیز بین آن‌ها وجود دارد:

  • نظارتی (Nezarati): بیشتر بر جنبهٔ بازرسی، مراقبت و اطمینان از رعایت قوانین تأکید دارد.
  • کنترلی (Kontroli): به طور کلی به معنای اعمال قدرت یا نفوذ برای هدایت یا محدود کردن چیزی است و می‌تواند جنبهٔ فنی یا مدیریتی داشته باشد.
  • اداری (Edari): به امور مربوط به مدیریت، سازماندهی و اجرای وظایف در یک سازمان یا سیستم اشاره دارد.
  • سازمانی (Sazmani): به ساختار، تشکیلات یا مربوط به یک سازمان خاص اشاره می‌کند.
  • قانون‌گذاری (Ghanoon-gozari): به عمل وضع و تصویب قوانین می‌پردازد.

«تنظیمی» اغلب شامل ترکیبی از این مفاهیم است و بر ایجاد یا حفظ نظم و هماهنگی از طریق کنترل و نظارت تأکید دارد. به عنوان مثال، یک «سازمان تنظیمی» هم جنبهٔ «سازمانی» دارد، هم «نظارتی» و هم «کنترلی» و وظیفه‌اش «قانون‌گذاری» در حوزهٔ فعالیت خود است.

Examples

1

بانک مرکزی وظیفه نظارت و کنترل تنظیمی بانک‌ها را بر عهده دارد.

formal

The Central Bank is responsible for the supervisory and regulatory control of banks.

2

این قانون دارای جنبه‌های تنظیمی مهمی برای حفظ محیط زیست است.

formal

This law has important regulatory aspects for environmental protection.

3

شرکت‌های فناوری اغلب با چالش‌های تنظیمی جدیدی روبرو هستند.

neutral

Technology companies often face new regulatory challenges.

4

ژن‌های تنظیمی نقش کلیدی در تعیین سرنوشت سلول دارند.

academic

Regulatory genes play a key role in cell fate determination.

Common Collocations

ساختار تنظیمی Regulatory structure
قوانین تنظیمی Regulatory laws
نهاد تنظیمی Regulatory body
مقررات تنظیمی Regulatory provisions
کنترل تنظیمی Regulatory control

Common Phrases

سازمان تنظیمی

Regulatory organization

چارچوب تنظیمی

Regulatory framework

سیاست تنظیمی

Regulatory policy

Often Confused With

تنظیمی vs نظارتی (Nezarati)

'Nezarati' focuses more on supervision, inspection, and oversight, ensuring compliance. 'Tanzimi' is broader, encompassing the setting up of rules and structures for control and order.

تنظیمی vs کنترلی (Kontroli)

'Kontroli' refers to the act of controlling or the state of being controlled, often implying direct management or limitation. 'Tanzimi' implies the establishment of a system or framework for control.

Grammar Patterns

اسم + تنظیمی (مثال: قوانین تنظیمی) تنظیمی + اسم (مثال: ساختار تنظیمی)

How to Use It

Usage Notes

The term 'tanzimi' is generally used in formal and neutral contexts, particularly in discussions related to law, economics, administration, and science. It implies a structured approach to management and oversight. Avoid using it in highly informal or casual conversations unless the topic itself is about regulation.


Common Mistakes

A common mistake is to confuse 'tanzimi' solely with 'nezarati' (supervisory). While related, 'tanzimi' implies the creation and maintenance of the regulatory framework itself, not just the act of overseeing it. Ensure the context clearly points towards regulation or control systems.

Tips

💡

Understand the Core Meaning of Order

Remember that 'tanzimi' is fundamentally about bringing or maintaining order, control, or regulation within a system or process.

⚠️

Distinguish from Similar Terms

Be mindful of the subtle differences between 'tanzimi' and related words like 'nezarati' (supervisory) or 'kontroli' (control) to use it accurately.

🌍

Importance in Governance

The concept of 'tanzimi' is crucial in modern governance and economics, reflecting the need for structured oversight in complex societies.

Word Origin

The word 'tanzimi' originates from the Arabic root 'n-z-m' (نظم), meaning order, arrangement, or system. The Persian verb 'tanzim kardan' (تنظیم کردن) means to regulate, organize, or adjust. The adjective form 'tanzimi' thus describes something related to this act of organizing and regulating.

Cultural Context

In many cultures, especially those with developing economies or complex administrative systems, regulatory bodies ('nahad-e tanzimi') play a significant role in shaping markets and public services. The effectiveness and fairness of these regulatory frameworks are often subjects of public debate.

Memory Tip

Think of 'Tanzimi' as related to 'Tanzim' (organization/arrangement). A 'tanzimi' element helps organize and control things, like rules that tidy up a situation.

Frequently Asked Questions

4 questions

«تنظیمی» به طور کلی به فرآیند کنترل و سازماندهی برای ایجاد نظم اشاره دارد، در حالی که «نظارتی» بیشتر بر جنبهٔ بازرسی و اطمینان از رعایت قوانین و مقررات تمرکز دارد. یک نهاد تنظیمی ممکن است وظایف نظارتی نیز داشته باشد.

خیر، اگرچه اغلب در این زمینه به کار می‌رود، اما «تنظیمی» می‌تواند به هر فرآیند یا سیستمی که برای کنترل، هدایت یا ایجاد نظم طراحی شده است، اطلاق شود، حتی در زمینه‌های علمی یا فنی.

می‌توانید بگویید: «این شرکت نیاز به یک ساختار تنظیمی قوی‌تر دارد» یا «قوانین تنظیمی جدید برای حفاظت از محیط زیست وضع شده است.»

معمولاً بار معنایی خنثی دارد و به عمل کنترل یا سازماندهی اشاره می‌کند. اما در برخی زمینه‌ها، ممکن است به دلیل محدودیت‌هایی که ایجاد می‌کند، توسط برخی افراد با دیدگاه منفی نگریسته شود.

Test Yourself

fill blank

دولت برای کنترل تورم، سیاست‌های ______ جدیدی را اعلام کرد.

Correct! Not quite. Correct answer: تنظیمی

کلمه «تنظیمی» بهترین گزینه است زیرا به سیاست‌هایی اشاره دارد که برای کنترل و سازماندهی وضعیت اقتصادی (در اینجا تورم) وضع شده‌اند.

multiple choice

سازمان جهانی بهداشت نقش مهمی در هماهنگی و ارائه دستورالعمل‌های ______ برای کشورهای عضو دارد.

Correct! Not quite. Correct answer: تنظیمی

دستورالعمل‌های «تنظیمی» به آن دسته از راهنمایی‌ها و قوانینی گفته می‌شود که برای کنترل و استانداردسازی یک حوزه (در اینجا بهداشت جهانی) تعیین می‌گردند.

sentence building

نیاز / به / بازار / سرمایه / ساختار / است / تنظیمی / قوی

Correct! Not quite. Correct answer: بازار سرمایه به ساختار تنظیمی قوی نیاز دارد.

این جمله به درستی بیان می‌کند که بازار سرمایه نیازمند یک سیستم کنترلی و سازمان‌یافته (تنظیمی) قوی است.

Score: /3

Was this helpful?

Comments (0)

Login to Comment
No comments yet. Be the first to share your thoughts!