Bilmoq is the primary Uzbek verb for expressing knowledge, facts, and acquired practical skills.
Wort in 30 Sekunden
- Fundamental verb meaning to possess information or knowledge.
- Used for skills when combined with verbal nouns (-ishni bilmoq).
- Essential for basic daily communication and expressing competence.
Overview
“Bilmoq” fe'li o'zbek tilidagi eng fundamental va ko'p qo'llaniladigan so'zlardan biridir. U ingliz tilidagi “to know” fe'liga to'g'ridan-to'g'ri mos keladi. Bu fe'l A1 darajasidagi o'quvchilar uchun asosiy muloqot vositasi bo'lib, u orqali inson o'zining bilim darajasi, xabardorligi va qobiliyatlarini bayon qiladi.
Usage Patterns
O'zbek tili grammatikasida “bilmoq” fe'li odatda tushum kelishigidagi otlar bilan birga keladi, ya'ni ob'ektga “-ni” qo'shimchasi qo'shiladi. Masalan: “Men bu qoidani bilaman”. Shuningdek, mahorat va qobiliyatlarni ifodalashda fe'lning harakat nomi shakli (-ish) bilan birga qo'llaniladi: "U shaxmat o'ynashni biladi“. Hozirgi zamon shaklida ”bilaman“, ”bilasan“, ”biladi" ko'rinishida tuslanadi. Inkor shakli esa “-may” qo'shimchasi orqali yasaladi: “bilmayman”.
Common Contexts
Bu fe'l juda keng ko'lamda ishlatiladi. Ta'lim sohasida (savolga javob bilish), kundalik hayotda (manzilni yoki vaqtni bilish), ijtimoiy munosabatlarda (shaxs haqida ma'lumotga ega bo'lish) va professional faoliyatda (o'z ishini bilish) faol qo'llaniladi. Shuningdek, u ba'zan taxmin yoki gumon ma'nolarida ham kelishi mumkin (masalan, “kim bilsin”).
Similar Words Comparison
“Bilmoq” so'zini ko'pincha “tanimoq” va “tushunmoq” fe'llari bilan solishtirishadi. “Tanimoq” (to recognize/know a person) asosan shaxslarga yoki tashqi ko'rinishi tanish bo'lgan narsalarga nisbatan ishlatiladi. Masalan, siz insonni “taniysiz”, lekin uning yashash joyini “bilasiz”. “Tushunmoq” (to understand) esa ma'lumotning mohiyatini anglashni, mantiqiy bog'liqlikni tushunishni bildiradi. “Bilmoq” shunchaki ma'lumotning borligini bildirsa, “tushunmoq” uning qanday ishlashini anglashdir.
Beispiele
Men bu savolning javobini bilaman.
everydayI know the answer to this question.
Siz ushbu sohaning qonun-qoidalarini bilishingiz kerak.
formalYou must know the rules and regulations of this field.
Bilasanmi, bugun bayram!
informalDo you know, today is a holiday!
Tadqiqotchi mavzu yuzasidan chuqur bilimga ega ekanligini bildirdi.
academicThe researcher indicated that they have deep knowledge on the subject.
Häufige Kollokationen
Häufige Phrasen
Xudo biladi
God knows (used for uncertainty)
Bilmadim
I don't know / I'm not sure
Bilib qo'y
Just so you know / Mark my words
Wird oft verwechselt mit
'Tanimoq' is used for people or recognizing visual things, while 'bilmoq' is for facts and information.
'Tushunmoq' implies understanding the logic or meaning, whereas 'bilmoq' is simply having the information.
Grammatikmuster
How to Use It
Nutzungshinweise
The verb 'bilmoq' is neutral and can be used in any social setting. In very formal contexts, it is often replaced by 'xabardor bo'lmoq' (to be informed). When used in the past tense 'bildim', it can sometimes mean 'I found out' or 'I realized'.
Häufige Fehler
English speakers often use 'bilmoq' for people, saying 'Men uni bilaman', which sounds slightly off; 'Men uni taniyman' is correct. Another mistake is forgetting the '-ni' suffix on the object before 'bilmoq'.
Tips
Use for languages and skills
Always use 'bilmoq' when talking about languages you speak or skills you have acquired, like 'Ingliz tilini bilaman'.
Avoid using for people
If you want to say you know someone personally, use 'tanimoq' instead of 'bilmoq' to sound more natural.
Knowledge is highly valued
In Uzbek culture, 'bilim' (knowledge) is deeply respected, and the proverb 'Bilagi zo'r birni yiqar, bilimi zo'r mingni' highlights this.
Wortherkunft
Derived from the Old Turkic root 'bil-', which has meant 'to know' or 'to understand' for over a millennium.
Kultureller Kontext
In Uzbekistan, 'bilim' (knowledge) is considered a treasure that cannot be stolen. Parents often tell children 'Hunar bilsang, xor bo'lmaysan' (If you know a craft, you won't be miserable).
Merkhilfe
Think of the word 'Bill'. Bill is a smart guy who 'knows' (bilmoq) everything. Bil + moq.
Häufig gestellte Fragen
4 Fragen"Bilmoq" ma'lumot va faktlarga nisbatan (ismini bilish), "tanimoq" esa shaxslar va vizual tanishlikka nisbatan (odamni tanish) ishlatiladi.
Fe'lning harakat nomi shakliga "-ni" qo'shimchasini qo'shish orqali (masalan, "suzishni bilaman") mahoratni ifodalash mumkin.
Fe'l o'zagiga "-may" qo'shimchasi qo'shiladi: "bilmayman" (men bilmayman), "bilmaysan" (sen bilmaysan).
Bu hozirgi-kelasi zamon shakli bo'lib, ham hozirgi holatni, ham umumiy haqiqatni bildiradi.
Teste dich selbst
Men bugun darsga kim kelishini ___.
Ma'lumotga ega bo'lish ma'nosida 'bilaman' fe'li ishlatiladi.
Tanlang:
'Mashina haydashni biladi' biror ishni bajarish qobiliyatini ko'rsatadi.
yaxshi / tilini / u / ingliz / biladi
O'zbek tilida odatda ega + to'ldiruvchi + hol + kesim tartibi qo'llaniladi.
Ergebnis: /3
Summary
Bilmoq is the primary Uzbek verb for expressing knowledge, facts, and acquired practical skills.
- Fundamental verb meaning to possess information or knowledge.
- Used for skills when combined with verbal nouns (-ishni bilmoq).
- Essential for basic daily communication and expressing competence.
Use for languages and skills
Always use 'bilmoq' when talking about languages you speak or skills you have acquired, like 'Ingliz tilini bilaman'.
Avoid using for people
If you want to say you know someone personally, use 'tanimoq' instead of 'bilmoq' to sound more natural.
Knowledge is highly valued
In Uzbek culture, 'bilim' (knowledge) is deeply respected, and the proverb 'Bilagi zo'r birni yiqar, bilimi zo'r mingni' highlights this.
Beispiele
4 von 4Men bu savolning javobini bilaman.
I know the answer to this question.
Siz ushbu sohaning qonun-qoidalarini bilishingiz kerak.
You must know the rules and regulations of this field.
Bilasanmi, bugun bayram!
Do you know, today is a holiday!
Tadqiqotchi mavzu yuzasidan chuqur bilimga ega ekanligini bildirdi.
The researcher indicated that they have deep knowledge on the subject.