A1 · مبتدی فصل 1

ساختن جمله‌های عربی: نقش کلمه‌ها

5 مجموع قواعد
50 مثال‌ها
6 دقیقه
قواعد این فصل تمرین سریع

Chapter in 30 Seconds

Master the invisible signals that tell you who is doing what in every Arabic sentence.

  • Identify word roles using the final vowel sounds u, a, and i.
  • Distinguish between the doer of an action and the receiver.
  • Express possession and use common greetings correctly.
Unlock the logic of Arabic sentence building.

چی یاد می‌گیری

سلام رفیق! آماده‌ایم بریم سراغ پایه و اساس جمله‌سازی تو زبان عربی؟ این فصل خیلی باحاله چون قراره بفهمی کلمه‌ها چطور تو جمله نقش بازی می‌کنن. یاد می‌گیری که چطور آخر اسم‌ها یه کوچولو تغییر می‌کنه (مثل صداهای u, a, i) تا نشون بده اون کلمه فاعله (یعنی کی کار رو انجام داده)، مفعوله (یعنی کار روی کی انجام شده) یا اصلا داره مالکیت نشون می‌ده. مثلا فکر کن می‌خوای بگی «من کتاب رو خوندم» یا «این خونه مال دوستمه». اگه این قوانین رو بدونی، دقیقا می‌فهمی کدوم کلمه فاعله و کدوم مفعوله و جمله‌هات حسابی جون می‌گیرن! تازه، یه سری عبارت‌های باحال مثل «شکران» (ممنونم) و «اهلان» (خوش آمدید) هم هستن که یاد می‌گیری همیشه یه شکل خاصی دارن. نگران نباش، اولش شاید یکم گیج‌کننده به نظر برسه، ولی قول می‌دم قدم به قدم با هم میریم جلو و می‌بینی که چقدر منطقیه. با اتمام این فصل، می‌تونی نقش اصلی کلمه‌ها رو تو هر جمله عربی پیدا کنی و جمله‌های ساده ولی کاملا درست و معنی‌دار بسازی. آماده‌ای شروع کنیم؟

Learning Objectives

By the end of this chapter, you will be able to:

  1. 1
    By the end you will be able to correctly apply the 'damma' ending to subjects in simple sentences.
  2. 2
    By the end you will be able to recognize the accusative 'fatha' in common fixed expressions like Shukran.
  3. 3
    By the end you will be able to construct a basic sentence showing possession using the genitive case.

راهنمای فصل

مرور کلی

Hey there, language explorer! Ready to dive into the absolute bedrock of Arabic sentence building? This chapter is super exciting because you're about to unlock how words play their roles in a sentence.
For anyone starting their journey into A1 Arabic grammar, understanding these foundational concepts is absolutely crucial. We're talking about the Arabic case system, a unique feature where the very end of nouns shifts ever so slightly (with 'u', 'a', or 'i' sounds) to tell you if that word is the subject (who's doing the action), the object (who or what the action is done to), or if it's showing possession. This is key to building basic Arabic sentences correctly.
Imagine wanting to say 'I read the book' or 'This house belongs to my friend'. By understanding these rules, you'll instantly know which word is the doer and which is the receiver, making your sentences crystal clear and perfectly natural. This knowledge forms the backbone of Arabic sentence structure and is a cornerstone of beginner Arabic grammar.
Plus, we'll even explore some cool fixed phrases like Shukran (Thank you) and Ahlan (Welcome) that always follow a special pattern. Don't worry, it might seem a little complex at first, but I promise we'll break it down step-by-step. You'll see just how logical and rewarding it is!
By the end of this chapter, you'll be able to confidently identify the main roles of words in any Arabic grammar A1 sentence and construct simple, yet perfectly correct and meaningful expressions. Ready to start building?

این گرامر چطور کار می‌کنه

At the heart of Arabic grammar A1 lies the Arabic Case System, also known as *i'rab* (إعراب). This system uses short vowel endings on nouns to indicate their grammatical function within a sentence. These three primary cases are: Nominative (ar-raf'), Accusative (Al-Nasb), and Genitive (Al-Jarr).
Think of them as labels telling you what job a word is doing.
First up, Arabic Subjects: The Nominative Case (ar-raf'). This case marks the subject of a sentence – the person or thing performing the action. Nouns in the nominative case typically end with a damma (ـُ ), which gives an 'u' sound.
For example, in the sentence The student wrote (كتبَ الطالبُ), الطالبُ (at-ṭālibu - the student) ends with a damma because the student is the one doing the writing.
Next, we have The Arabic Accusative Case: Marking the Object (Al-Nasb). This case is used for the direct object of a verb – the person or thing receiving the action. Nouns in the accusative case usually end with a fatha (ـَ ), which gives an 'a' sound.
So, if we say
I read the book
(قرأتُ الكتابَ), الكتابَ (al-kitāba - the book) ends with a fatha because it's the object being read.
Finally, the Arabic Genitive Case: Possession and Prepositions (Al-Jarr). This case indicates possession or follows prepositions. Nouns in the genitive case typically end with a kasra (ـِ ), which gives an 'i' sound.
If you say
The house of the teacher
(بيتُ المعلِّمِ), المعلِّمِ (al-mu'allimi - the teacher) is in the genitive case because it shows possession. Similarly, after a preposition like 'in' (في - fī), the noun will be genitive: in the house (في البيتِ - fī al-bayti). Additionally, some common phrases are fixed in the accusative case, like Shukran (شكراً - Thank you) and Ahlan (أهلاً - Welcome).
These words always appear with the fatha ending, even if it's not immediately obvious why, making them easy to remember as fixed expressions. Mastering these cases is a huge step in building correct Arabic sentences.

اشتباهات رایج

  1. 1✗ Wrong: ذهبَ الولدَ إلى المدرسةِ (Dhahaba al-walada ilā al-madrasati) (The boy went to the school)
✓ Correct: ذهبَ الولدُ إلى المدرسةِ (Dhahaba al-waladu ilā al-madrasati) (The boy went to the school)
*Explanation:* The subject of the verb went (ذهبَ) is the boy (الولد). As the subject, it must be in the nominative case, ending with a damma (ـُ ), not a fatha (ـَ ).
  1. 1✗ Wrong: قرأتُ كتابٌ (Qara'tu kitābun) (I read a book)
✓ Correct: قرأتُ كتاباً (Qara'tu kitāban) (I read a book)
*Explanation:* Book (كتاب) is the direct object of the verb read (قرأتُ). Direct objects must be in the accusative case, which for indefinite nouns usually means a fatḥatayn (ـً ) or 'an' sound.
  1. 1✗ Wrong: هذا كتابُ المعلمُ (Hādhā kitābu al-mu'allimu) (This is the teacher's book)
✓ Correct: هذا كتابُ المعلّمِ (Hādhā kitābu al-mu'allimi) (This is the teacher's book)
*Explanation:* In a possessive construction (like
book of the teacher
), the possessed noun (book) is followed by the possessor (teacher). The possessor must be in the genitive case, ending with a kasra (ـِ ).

مکالمات واقعی

A

A

صباح الخير! كيف حالكَ اليومَ؟ (Sabāḥ al-khayr! Kayfa ḥāluka al-yawma?) (Good morning! How are you today?)
B

B

صباح النور! أنا بخير، شكراً لكَ. (Sabāḥ an-nūr! Anā bikhayr, shukran laka.) (Good morning! I'm fine, thank you.)
A

A

هل قرأتَ الكتابَ الجديدَ؟ (Hal qara'ta al-kitāba al-jadīda?) (Did you read the new book?)
B

B

نعم، قرأتُ الكتابَ في المكتبةِ. (Na'am, qara'tu al-kitāba fī al-maktabati.) (Yes, I read the book in the library.)
A

A

أهلاً بكَ في بيتي! (Ahlan bika fī baytī!) (Welcome to my house!)
B

B

شكراً جزيلاً! هذا بيتٌ جميلٌ. (Shukran jazīlan! Hādhā baytun jamīlun.) (Thank you very much! This is a beautiful house.)

سؤالات رایج

Q

Why do Arabic words change their endings?

Arabic words change their endings to show their grammatical role in a sentence, like whether they are the subject, object, or possessor. This system is called *i'rab*.

Q

What is the difference between damma, fatha, and kasra in Arabic grammar?

These are short vowels indicating grammatical cases: damma (ـُ , 'u' sound) for the nominative (subject), fatha (ـَ , 'a' sound) for the accusative (object), and kasra (ـِ , 'i' sound) for the genitive (possession/after prepositions).

Q

Are there always 'u', 'a', 'i' sounds at the end of Arabic words?

Not always. Sometimes, especially with definite articles (الـ - al-) or *tanween* (double vowels for indefinite nouns), the actual sound might be 'un', 'an', or 'in'. In spoken Arabic, these short vowels are often dropped, but they are crucial for formal speech and writing.

Q

How can I practice Arabic cases for beginners?

Practice by identifying subjects, objects, and words after prepositions in simple sentences. Read basic A1 Arabic texts aloud, paying attention to the final short vowels. Flashcards with nouns and their case endings can also help.

بافت فرهنگی

While the short vowel endings (damma, fatha, kasra) are absolutely fundamental to Classical Arabic and formal Modern Standard Arabic (MSA), it's important to know that in everyday spoken dialects, these short vowels are very often omitted or 'swallowed'. Native speakers still understand the sentence structure through word order and context, but the full Arabic case system is a hallmark of correct, eloquent Arabic, especially in written form, news broadcasts, or formal speeches. Mastering these cases as an A1 Arabic learner lays a solid foundation for understanding the precision and beauty of the language, even if you don't always hear them in casual conversation.

مثال‌های کلیدی (8)

1

`Al-waladu kabirun.`

پسر بزرگ است.

سیستم حالات عربی: فاعل، مفعول و مالکیت (u, a, i)
2

`Ashrabu al-qahwata.`

من قهوه می‌نوشم.

سیستم حالات عربی: فاعل، مفعول و مالکیت (u, a, i)
3

المُدَرِّسُ هُنَا.

المدرس اینجا است.

نهاد در عربی: حالت فاعلی (ar-raf')
4

كِتَابٌ عَلَى الطَّاوِلَةِ.

یک کتاب روی میز است.

نهاد در عربی: حالت فاعلی (ar-raf')
5

Sharabtu qahwatan.

قهوه خوردم.

حالت مفعولی در عربی: شناسایی مفعول (Al-Nasb)
6

Ra'aytu al-walada.

پسر رو دیدم.

حالت مفعولی در عربی: شناسایی مفعول (Al-Nasb)
7

أَنَا فِي المَكْتَبَةِ.

من در کتابخانه هستم.

حالت مجرور در عربی: مالکیت و حروف اضافه
8

هَذَا كِتَابُ الطَّالِبِ.

این کتاب دانشجو است.

حالت مجرور در عربی: مالکیت و حروف اضافه

نکات و ترفندها (4)

🎯

رمز یادگاری حرکت‌ها

تصور کن 'u' یعنی 'تو' (فاعل) یه کاری می‌کنی. 'a' یعنی کاری که 'انجام' میدی (مفعول). 'i' یعنی 'در' جایی یا چیزی (بعد از حرف اضافه): «أَنَا أُحِبُّ الْكِتَابَ.»
frontend.learn_grammar.from_rule: سیستم حالات عربی: فاعل، مفعول و مالکیت (u, a, i)
💡

دیکشنری پیش‌فرض

وقتی یه کلمه رو توی دیکشنری عربی پیدا می‌کنی، همیشه به حالت رفع («الرفع») هستش. این شکل «پایه» کلمه‌ست. مثلاً: «كِتَابٌ عَلَى الطَّاوِلَةِ.» (یک کتاب روی میز است.)
frontend.learn_grammar.from_rule: نهاد در عربی: حالت فاعلی (ar-raf')
💡

عصای الف

تصور کن تنوین نصبی (ـً) یه بار سنگینه. بیشتر حرف‌ها یه عصا (الف) لازم دارن تا نگهش دارن! فقط «تاء مربوطه» (ة) قویه و خودش به تنهایی از پسش برمیاد. «أُريدُ كِتاباً»
frontend.learn_grammar.from_rule: حالت مفعولی در عربی: شناسایی مفعول (Al-Nasb)
💡

صدای 'ای' مهمه!

اگه گیج شدی، یادت باشه بیشتر وقت‌ها حالت جَرّ مثل یه صدای 'ای' (کسره) میمونه. این رایج‌ترین تغییر بعد از حرفای اضافه است: «فِي البَيْتِ».
frontend.learn_grammar.from_rule: حالت مجرور در عربی: مالکیت و حروف اضافه

واژگان کلیدی (6)

كِتَابٌ book (root: K-T-B) الْوَلَدُ the boy (root: W-L-D) مُعَلِّمٌ teacher (root: 'A-L-M) شُكْرًا thank you أَهْلًا welcome بَيْتِ house of... (genitive form)

Real-World Preview

school

Meeting a Teacher

gift

Giving a Gift

Review Summary

  • Noun + [u/a/i]
  • Subject + Damma ( ُ )
  • Word + Tanween Fatha ( ً )

اشتباهات رایج

Beginners often use fatha (-a) for everything. Remember, the subject must take damma (-u).

Wrong: Al-walada yaqra'u (The boy reads)
صحیح: Al-waladu yaqra'u

After a preposition like 'fī', the noun must shift to the genitive case with a kasra (-i).

Wrong: fī al-baytu (in the house)
صحیح: fī al-bayti

Some learners try to make 'Shukran' a subject. It is a fixed adverbial phrase that must stay in the accusative.

Wrong: Shukru (Thank you)
صحیح: Shukran

قواعد این فصل (5)

1

سیستم حالات عربی: فاعل، مفعول و مالکیت (u, a, i)

A1
اسم‌ها سه تا حرکت جادویی دارن: 'u' برای «فاعل»، 'a' برای «مفعول» و 'i' برای «مضاف‌الیه» یا بعد از حرف اضافه.
`Al-waladu kabirun.`
10 مثال‌ها
2

نهاد در عربی: حالت فاعلی (ar-raf')

A1
حالت رفع («الرفع») بهت میگه که «مَن» (چه کسی) یا «ماذا» (چه چیزی) توی جمله اصلیه و کار رو انجام میده یا توصیف میشه.
المُدَرِّسُ هُنَا.
10 مثال‌ها
3

حالت مفعولی در عربی: شناسایی مفعول (Al-Nasb)

A1
«حالت نصبی» بهت نشون میده چی داره فعل رو دریافت می‌کنه. با صدای «ـَ» یا «ـً» آخر کلمه‌ها دنبالش بگرد.
Sharabtu qahwatan.
10 مثال‌ها
4

حالت مجرور در عربی: مالکیت و حروف اضافه

A1
اینجا سه تا کلمه جادویی داری: 'کسره' یا همون صدای 'ای' نشونه 'جَرّ' هست، 'حرف اضافه' کلمه رو مجرور میکنه، 'مالکیت' هم برای نشون دادن رابطه بین چیزاست.
أَنَا فِي المَكْتَبَةِ.
10 مثال‌ها
5

عبارات مفعولی ثابت (شکراً، أهلاً)

A1
یه عالمه کلمه و سلام و احوالپرسی تو عربی هست که آخرشون همیشه صدای «ـاً» میده و تغییر نمی‌کنه. مثل «شكراً» یا «جداً».
Shukran jazīlan alā al-musā'adah!
10 مثال‌ها

Next Steps

You've just conquered the most unique part of Arabic grammar! Most students take months to get this, but you've already started. Keep that momentum going!

Label items in your room with their Arabic names and the 'u' ending.

Practice saying 'Shukran' and 'Ahlan' out loud with the correct 'an' sound.

Continue to: دنیاتو توصیف کن!

تمرین سریع (10)

جای خالی رو با کلمه درست برای "خیلی" پر کن.

الطعام لزيز ____. (The food is very delicious.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: جداً
«جداً» یه عبارت نصبی ثابته و باید با الف و تنوین فتحه تموم بشه.

frontend.learn_grammar.from_rule: عبارات مفعولی ثابت (شکراً، أهلاً)

کدوم جمله از حالت رفع مثنی درست استفاده کرده؟

Choose the correct sentence for 'Two students are new':

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الطَّالِبَانِ جَدِيدَانِ.
اسم‌های مثنی در حالت رفع، آخرشون «-آنی» (āni) می‌گیرن. هم فاعل و هم خبر باید با هم هماهنگ باشن.

frontend.learn_grammar.from_rule: نهاد در عربی: حالت فاعلی (ar-raf')

پایانه‌ی صحیح کلمه‌ای که بعد از حرف اضافه میاد رو انتخاب کن.

أَنَا فِي المَدْرَسَة___ (من در مدرسه هستم).

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: َةِ
اسم‌هایی که بعد از حرف اضافه 'فِي' میان، باید حالت جَرّ بگیرن که با کسره (-i) تموم میشه.

frontend.learn_grammar.from_rule: حالت مجرور در عربی: مالکیت و حروف اضافه

اشتباه تو حرکت آخر حالت رفع رو پیدا کن.

Find and fix the mistake:

القَهْوَةَ لَذِيذَةٌ.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: القَهْوَةُ لَذِيذَةٌ.
فاعل «قهوه» (القَهْوَةُ) باید آخرش ضمه (u) داشته باشه چون فاعل در حالت رفع هست. «القَهْوَةَ» (با فتحه) اینجا اشتباهه.

frontend.learn_grammar.from_rule: نهاد در عربی: حالت فاعلی (ar-raf')

کدوم ترکیب درست 'خودکار دانشجو' رو نشون میده؟

ترکیب اضافه‌ی صحیح رو انتخاب کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: قَلَمُ الطَّالِبِ
تو ترکیب اضافه، کلمه‌ی اول 'الـ' نمیگیره و کلمه‌ی دوم باید مجرور باشه (با کسره تموم بشه).

frontend.learn_grammar.from_rule: حالت مجرور در عربی: مالکیت و حروف اضافه

اشتباه رو تو این جمله پیدا کن.

Find and fix the mistake:

ذَهَبْتُ إِلَى السُّوقُ.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ذَهَبْتُ إِلَى السُّوقِ
بعد از 'إِلَى' (به سمت)، کلمه‌ی 'السوق' باید کسره بگیره.

frontend.learn_grammar.from_rule: حالت مجرور در عربی: مالکیت و حروف اضافه

کدام جمله 'کتاب' را به عنوان مفعول به درستی نشان می‌دهد؟

I read the book.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Qara'tu al-kitaba.
چون 'کتاب' مفعول مستقیم هست (چیزی که خونده می‌شه)، باید حالت نصب (حرکت 'a') رو بگیره.

frontend.learn_grammar.from_rule: سیستم حالات عربی: فاعل، مفعول و مالکیت (u, a, i)

اشتباه این جمله رو پیدا کن.

Find and fix the mistake:

Al-walada kabirun. (The boy is big)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Al-waladu kabirun.
'پسر' فاعل جمله هست، پس باید حالت رفع (حرکت 'u') رو بگیره.

frontend.learn_grammar.from_rule: سیستم حالات عربی: فاعل، مفعول و مالکیت (u, a, i)

جای خالی رو با شکل صحیح حالت رفع برای "معلم" (معرفه) پر کن.

___ هُنَا. (The teacher is here.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: المُدَرِّسُ
چون «معلم» فاعل جمله است، باید در حالت رفع باشه که برای اسم‌های مفرد معرفه، آخرش ضمه (u) می‌گیره.

frontend.learn_grammar.from_rule: نهاد در عربی: حالت فاعلی (ar-raf')

جای خالی رو با شکل صحیح کلمه «ماشین» (سَيّارة) پر کن.

أُريدُ ___ (I want a car).

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: سيارةً
«ماشین» اینجا مفعول مستقیمه، پس به تنوین فتحه نیاز داره. چون به «تاء مربوطه» ختم میشه، الف لازم نداره.

frontend.learn_grammar.from_rule: حالت مفعولی در عربی: شناسایی مفعول (Al-Nasb)

Score: /10

سوالات رایج (6)

این حرکت‌ها مشخص می‌کنن که 'کی چه کاری کرده'؛ به خصوص وقتی جای کلمات تو جمله جابجا می‌شه، معنی رو روشن نگه می‌دارن. مثلاً: «ضَرَبَ مُوسَى عِيسَى» (موسی عیسی را زد) با «ضَرَبَ عِيسَى مُوسَى» (عیسی موسی را زد) فرق داره.
بله، تو لهجه‌ها و زبان عامیانه، کمتر استفاده می‌شن. ولی تو عربی فصیح (MSA) باید تلاش کنی که درست استفاده‌شون کنی. مثلاً تو خیابون میگن: «كَيْفَ حَالُك؟» ولی در ادبیات میگن: «كَيْفَ حَالُكَ؟»
حالت رفع (الرفع) همون حالت فاعلی تو عربیه. وقتی میخوای بگی «کی» یه کاری رو کرده یا «چی» اصلی‌ترین چیز تو جمله است، ازش استفاده می‌کنی. مثلاً: «المُعَلِّمُ شَرَحَ.» (معلم توضیح داد.)
نه، همه کلمات نه! اسم‌های مفرد آخرشون «ـُ» می‌گیرن، ولی اسم‌های مثنی آخرشون «-آنی» (āni) و جمع‌های مذکر سالم آخرشون «-اُونا» (ūna) می‌گیرن. مثلاً: «كِتَابٌ» (یک کتاب) ولی «مُعَلِّمَانِ» (دو معلم).
این یه قانون املاییه! کلمه‌هایی که به «تاء مربوطه» (ة) ختم میشن، انقدر قوین که می‌تونن تنوین نصبی رو بدون عصای الف تحمل کنن. بقیه حرف‌ها یه «عصا» (الف) لازم دارن. «شَرِبْتُ قَهْوَةً»
آره، یه جورایی! فعل‌های مضارع بعد از بعضی کلمه‌ها مثل «أَنْ» (که) یا «لَنْ» (هرگز نه)، می‌تونن «منصوب» بشن، ولی این یه بحث پیشرفته‌تره برای بعد. «لَنْ أَذْهَبَ»
فصل بعدی
دنیاتو توصیف کن!
برگشت به نقشه راه