निर्जन در ۳۰ ثانیه
- Nirjan means 'without people' (Nir + Jan).
- It is used for places like forests, islands, and deserts.
- It is a formal, literary word for 'desolate' or 'uninhabited'.
- Unlike 'khali' (empty), it only applies to geographic locations.
The Hindi word निर्जन (Nirjan) is a sophisticated adjective derived from Sanskrit, used to describe a place that is devoid of people, desolate, or uninhabited. It is a compound formed from 'Nir' (without) and 'Jan' (people/humans). When you encounter this word, think of a vast desert, an abandoned village, or a forest path where no human foot has trodden for years. It evokes a sense of profound stillness, sometimes peaceful and sometimes eerie.
- Literal Meaning
- Without humans; unpopulated; solitary.
- Emotional Nuance
- Depending on context, it can imply tranquility (meditative) or desolation (loneliness/abandonment).
वह साधु एक निर्जन गुफा में रहता है। (That sage lives in a desolate cave.)
In modern Hindi literature and high-register conversation, 'Nirjan' is preferred over the more common 'Sunsaan' when the speaker wants to emphasize the total absence of human presence as a permanent or inherent characteristic of the location. While 'Sunsaan' might describe a street at 2 AM that is usually busy, 'Nirjan' better describes a remote mountain peak that rarely sees visitors.
रात के समय वह टापू बिल्कुल निर्जन हो जाता है। (At night, that island becomes completely uninhabited.)
The word is frequently used in travelogues, environmental reporting, and historical fiction. If you are describing the setting of a mystery novel or a spiritual journey, 'Nirjan' provides the necessary atmospheric weight. It suggests a space where nature reclaimed the land or where the hustle of civilization has never reached.
- Environmental Context
- Used to describe wilderness areas, protected reserves, or regions affected by natural disasters where human life has ceased.
भूकंप के बाद पूरा शहर निर्जन सा दिखने लगा। (After the earthquake, the whole city started looking somewhat desolate.)
Understanding 'Nirjan' allows a learner to move beyond basic adjectives like 'khali' (empty) and capture the poetic essence of solitude. It is a word that bridges the gap between physical description and emotional state.
Integrating निर्जन (Nirjan) into your sentences requires an understanding of its role as an adjective. It typically precedes or follows the noun it describes, often modifying 'sthaan' (place), 'van' (forest), 'path' (path), or 'kshetra' (region).
हमने एक निर्जन स्थान पर अपना टेंट लगाया। (We pitched our tent in a desolate place.)
One key grammatical point is that 'Nirjan' does not change its form based on gender or number, as it is a Sanskrit-derived (Tatsam) adjective ending in a consonant sound. Whether you are describing a 'nirjan gali' (desolate lane - feminine) or 'nirjan raste' (desolate paths - masculine plural), the word remains 'Nirjan'.
- Syntactic Pattern
- [Noun] + [Nirjan] + [Verb] OR [Nirjan] + [Noun]. Example: 'Rasta nirjan tha' vs 'Nirjan rasta'.
हिमालय की निर्जन घाटियाँ बहुत सुंदर हैं। (The uninhabited valleys of the Himalayas are very beautiful.)
In higher-level Hindi, you might see it used to describe a state of mind metaphorically, though its primary use remains physical. For example, describing a heart as 'nirjan' suggests a feeling of being utterly alone or abandoned by everyone.
क्या तुम इस निर्जन टापू पर अकेले रह सकते हो? (Can you live alone on this uninhabited island?)
When using it in questions, it often sets a tone of wonder or fear. 'Kyun yeh jagah itni nirjan hai?' (Why is this place so desolate?) implies a deeper curiosity about the history or safety of the location compared to a simple 'khali' (empty).
- Comparative Usage
- Use 'Adhik Nirjan' for 'more desolate' and 'Sabse Nirjan' for 'most desolate'.
यह गांव पिछले दस सालों से निर्जन पड़ा है। (This village has been lying uninhabited for the last ten years.)
You are most likely to encounter निर्जन (Nirjan) in specific domains of Hindi communication. While it is less common in casual street slang, it is a staple in several influential areas of Indian life.
- News & Media
- Reporters use it when discussing remote border areas, disaster-struck zones, or forests. 'Sena ne nirjan ilake mein operation chalaya' (The army conducted an operation in a desolate area).
- Literature & Poetry
- Classic and modern Hindi writers use it to create atmosphere. It is a favorite of poets like Nirala or Pant to describe the solitude of nature.
समाचार: बचाव दल निर्जन पहाड़ियों में लापता विमान की तलाश कर रहा है। (News: Rescue teams are searching for the missing plane in the desolate hills.)
In Bollywood movies, particularly in the suspense, horror, or romantic genres, 'Nirjan' sets the scene. A couple might find a 'nirjan kinara' (desolate shore) for a song, or a protagonist might be chased through a 'nirjan karkhana' (abandoned factory).
फिल्म संवाद: 'इस निर्जन हवेली में कोई नहीं रहता।' (Film Dialogue: 'No one lives in this desolate mansion.')
Travel documentaries on channels like Discovery Hindi or National Geographic Hindi frequently use this word to describe the Arctic, the Sahara, or the deep Amazon. It conveys the 'wilderness' aspect better than any other Hindi term.
- Formal Announcements
- Government notices regarding restricted forest areas or 'no-man's land' might use this terminology.
वृत्तचित्र: अंटार्कटिका पृथ्वी का सबसे निर्जन महाद्वीप है। (Documentary: Antarctica is the most uninhabited continent on Earth.)
When learners start using निर्जन (Nirjan), they often confuse it with other words for 'empty' or 'quiet'. Understanding the subtle boundaries of this word is crucial for B2-level proficiency.
- Mistake 1: Using it for 'Empty' objects
- You cannot use 'Nirjan' for an empty glass or an empty box. Use 'Khali' for objects. 'Nirjan' is strictly for places/geographic areas.
- Mistake 2: Confusing with 'Shant' (Quiet)
- A library is 'Shant' (quiet) but not 'Nirjan' (desolate) because there are people in it. 'Nirjan' implies the absence of humans, not just the absence of noise.
Incorrect: यह कमरा निर्जन है। (Unless the room is in an abandoned house and feels like a wilderness.) Correct: यह कमरा खाली है।
Another common error is applying it to people. You cannot say a person is 'Nirjan' to mean they are lonely. Instead, use 'Akela' or 'Ekaki'. 'Nirjan' describes the environment surrounding the person, not the person's internal state directly.
Mistake: मैं निर्जन महसूस कर रहा हूँ। (I am feeling desolate/uninhabited - makes no sense in Hindi). Correct: मैं अकेलापन महसूस कर रहा हूँ।
Finally, avoid using it for temporary situations where 'Sunsaan' is better. A mall during a lockdown is 'Sunsaan', but a desert is 'Nirjan'. 'Nirjan' carries a sense of permanence or natural state.
- Word Choice Tip
- If you can replace it with 'Wilderness', use 'Nirjan'. If you can replace it with 'Deserted', you can use 'Sunsaan' or 'Nirjan'.
Hindi has a rich palette of words to describe solitude and emptiness. Choosing the right one depends on the register and the specific 'flavor' of emptiness you wish to convey.
- सुनसान (Sunsaan)
- Most common. Used for streets, houses, or parks that are temporarily empty. It has a slightly more 'spooky' or 'lonely' vibe than 'Nirjan'.
- एकांत (Ekaant)
- Means 'solitude'. Usually positive or neutral. A writer seeks 'ekaant' to work. It focuses on the lack of disturbance rather than the lack of people.
- उजाड़ (Ujaar)
- Means 'ruined' or 'barren'. It implies that a place was once populated but has been destroyed or abandoned. 'Nirjan' can describe a beautiful virgin forest; 'Ujaar' cannot.
तुलना: 'निर्जन वन' (A forest where humans don't go) vs 'उजाड़ गाँव' (A village that was destroyed).
There is also 'Viraan' (borrowed from Persian/Urdu), which is very common in poetry and Bollywood songs. 'Viraan' is almost identical to 'Sunsaan' but carries a heavier emotional weight of sadness and loss.
- जनशून्य (Janshoonya)
- Literally 'Zero people'. This is a technical or administrative term often used in census reports or official documents.
उपयोग: 'निर्जन' प्राकृतिक सुंदरता के लिए, 'जनशून्य' सरकारी आंकड़ों के लिए।
چقدر رسمی است؟
نکته جالب
The prefix 'Nir-' is a very productive Sanskrit prefix meaning 'without' or 'away from', similar to the English 'non-' or 'un-'.
راهنمای تلفظ
- Pronouncing 'jan' like 'Jan' (the month). It should be 'jun'.
- Skipping the 'r' sound entirely.
- Making the 'i' too long (like 'neer'). It is short.
سطح دشواری
Easy to recognize in texts once the root is known.
Requires understanding of register to use correctly instead of 'sunsaan'.
Pronunciation is key, especially the 'r' and 'j' sounds.
Common in news and documentaries.
بعداً چه یاد بگیریم؟
پیشنیازها
بعداً یاد بگیرید
پیشرفته
گرامر لازم
Sanskrit Adjective Invariability
निर्जन गली (Fem), निर्जन रास्ता (Masc) - No change.
Prefix 'Nir-' Usage
Nir + Jal = Nirjal (Without water).
Tatsam vs Tadbhav
Nirjan (Tatsam) is more formal than Sunsaan (Tadbhav).
Noun Formation with -ta
Nirjan + ta = Nirjanta (Desolation).
Compound Noun Linking
Nirjan-sthaan functions as a single unit.
مثالها بر اساس سطح
यह जंगल निर्जन है।
This forest is uninhabited.
Simple subject-adjective-verb structure.
वहाँ कोई नहीं है, वह जगह निर्जन है।
No one is there, that place is desolate.
Using 'nirjan' to explain 'no one is there'.
निर्जन टापू पर पेड़ हैं।
There are trees on the uninhabited island.
'Nirjan' modifies the noun 'island'.
क्या यह गाँव निर्जन है?
Is this village uninhabited?
Question form.
मुझे निर्जन जगह पसंद है।
I like desolate places.
Expressing preference.
यह रास्ता निर्जन और शांत है।
This path is desolate and quiet.
Combining two adjectives.
वह एक निर्जन घर में रहता है।
He lives in a lonely/desolate house.
Adjective preceding the noun.
निर्जन पहाड़ों पर बर्फ है।
There is snow on the desolate mountains.
Plural noun modified by 'nirjan'.
रात को शहर की गलियाँ निर्जन हो जाती हैं।
At night, the city streets become desolate.
Using 'ho jaati hain' (become).
पुराना किला अब बिल्कुल निर्जन है।
The old fort is now completely uninhabited.
Adverb 'bilkul' (completely) modifying 'nirjan'.
हमने एक निर्जन झील के किनारे पिकनिक मनाई।
We had a picnic by the side of a desolate lake.
Using 'ke kinaare' (by the side of).
इस निर्जन स्थान पर डर लगता है।
It feels scary in this desolate place.
Expressing emotion 'dar lagta hai'.
साधु निर्जन वनों में ध्यान करते हैं।
Sages meditate in desolate forests.
Plural locative case.
क्या तुम निर्जन टापू पर अकेले रहोगे?
Will you live alone on an uninhabited island?
Future tense.
वह निर्जन रास्ता बहुत लंबा था।
That desolate path was very long.
Past tense.
निर्जन इलाकों में बिजली नहीं होती।
There is no electricity in desolate areas.
General fact statement.
भूकंप के बाद कई इलाके निर्जन हो गए।
After the earthquake, many areas became uninhabited.
Describing a change of state.
लेखक ने अपनी कहानी के लिए एक निर्जन घर चुना।
The writer chose a desolate house for his story.
Subject-Object-Verb with 'ne' construction.
हिमालय की ऊँचाइयों पर कई निर्जन स्थान हैं।
There are many uninhabited places on the heights of the Himalayas.
Possessive 'ke' construction.
निर्जन वन में अकेले चलना खतरनाक हो सकता है।
Walking alone in a desolate forest can be dangerous.
Gerundial phrase as subject.
उसने अपनी पूरी ज़िंदगी एक निर्जन आश्रम में बिताई।
He spent his whole life in a desolate ashram.
Past perfective tense.
यह रेगिस्तान दुनिया का सबसे निर्जन क्षेत्र है।
This desert is the most uninhabited region in the world.
Superlative 'sabse'.
निर्जन स्थानों की शांति मन को सुकून देती है।
The peace of desolate places gives rest to the mind.
Abstract noun 'shanti' modified by a phrase.
वहाँ का माहौल बहुत निर्जन और उदास था।
The atmosphere there was very desolate and sad.
Describing 'mahaul' (atmosphere).
वह एक निर्जन टापू पर फँस गया था।
He was stranded on an uninhabited island.
Passive-like state 'phans gaya tha'.
निर्जन प्रदेशों में जीवन जीना बहुत कठिन होता है।
Living life in desolate regions is very difficult.
Using 'pradesh' for region.
वैज्ञानिक निर्जन ग्रहों पर जीवन की तलाश कर रहे हैं।
Scientists are searching for life on uninhabited planets.
Present continuous tense.
शहर के शोर से दूर, वह एक निर्जन कुटिया में रहता है।
Away from the city's noise, he lives in a desolate hut.
Complex sentence with 'se door'.
निर्जन गलियों में गूँजती आवाज़ डरावनी लग रही थी।
The voice echoing in the desolate lanes sounded scary.
Participle phrase 'goonjti awaaz'.
सरकार ने इस निर्जन क्षेत्र को राष्ट्रीय उद्यान घोषित किया है।
The government has declared this desolate area a national park.
Official/Formal register.
उसकी आँखों में एक निर्जन खालीपन था।
There was a desolate emptiness in his eyes.
Metaphorical usage.
निर्जन वन की गहराइयों में दुर्लभ जीव पाए जाते हैं।
Rare creatures are found in the depths of the desolate forest.
Passive voice 'paaye jaate hain'.
साहित्य में 'निर्जन' शब्द अक्सर वैराग्य का प्रतीक होता है।
In literature, the word 'Nirjan' is often a symbol of detachment.
Academic discussion.
इस निर्जन भू-भाग की पारिस्थितिकी अत्यंत संवेदनशील है।
The ecology of this desolate landmass is extremely sensitive.
Scientific/Technical register.
निर्जनता का अनुभव करने के लिए हिमालय से बेहतर कोई स्थान नहीं।
There is no better place than the Himalayas to experience desolation/solitude.
Using the noun form 'Nirjanta'.
युद्ध के उपरांत, संपन्न नगर भी निर्जन खंडहरों में बदल गए।
After the war, even prosperous cities turned into desolate ruins.
Formal historical narrative.
उसकी कविताएँ निर्जन प्रकृति के सौंदर्य का गान करती हैं।
His poems sing of the beauty of desolate nature.
Literary analysis.
अंतरिक्ष की निर्जन विशालता हमें हमारी लघुता का अहसास कराती है।
The desolate vastness of space makes us realize our insignificance.
Philosophical observation.
निर्जन स्थानों का संरक्षण जैव-विविधता के लिए अनिवार्य है।
Conservation of uninhabited places is mandatory for biodiversity.
Formal policy statement.
उनका एकांतवास किसी निर्जन गुफा में नहीं, बल्कि विचारों के मौन में था।
His solitude was not in some desolate cave, but in the silence of thoughts.
Complex contrastive structure.
निर्जनता केवल भौतिक शून्यता नहीं, अपितु एक मानसिक अवस्था भी है।
Desolation is not merely physical emptiness, but also a mental state.
Advanced philosophical syntax 'apitu' (but also).
प्रलय के पश्चात संपूर्ण पृथ्वी निर्जन हो जाने की कल्पना डरावनी है।
The imagination of the entire Earth becoming uninhabited after the apocalypse is terrifying.
Gerundial subject with complex modifiers.
कवि ने निर्जन वनपथ को जीवन के संघर्षमय एकांत का रूपक माना है।
The poet has considered the desolate forest path as a metaphor for life's struggling solitude.
High literary analysis.
इस निर्जन द्वीप की संप्रभुता पर दो देशों के बीच विवाद है।
There is a dispute between two countries over the sovereignty of this uninhabited island.
Political/Legal register.
निर्जनता की ओट में ही अक्सर सृजन के अंकुर फूटते हैं।
It is often under the veil of solitude that the sprouts of creation burst forth.
Poetic metaphor.
आधुनिक शहरी जीवन की भीड़ में भी मनुष्य स्वयं को निर्जन महसूस कर सकता है।
Even in the crowd of modern urban life, a human can feel themselves to be desolate.
Paradoxical usage.
उस प्राचीन ग्रंथ में निर्जन प्रदेशों के पारलौकिक रहस्यों का वर्णन है।
That ancient text contains descriptions of the transcendental mysteries of desolate regions.
Esoteric/Academic register.
निर्जनता का यह सन्नाटा किसी आने वाले तूफान की पूर्वसूचना तो नहीं?
Is this silence of desolation not a premonition of an approaching storm?
Rhetorical question with advanced vocabulary.
ترکیبهای رایج
عبارات رایج
— To find joy or auspiciousness in a lonely place.
उसने अपनी मेहनत से निर्जन में मंगल कर दिया।
— Desolate and empty (emphatic).
गाँव अब निर्जन और वीरान पड़ा है।
— A traveler on a lonely path (often metaphorical).
वह सत्य की खोज में निर्जन पथ का राही बन गया।
اغلب اشتباه گرفته میشود با
Means 'without water'. Often confused because of the 'Nir-' prefix.
Means 'lifeless' or 'non-living' (like a stone).
Means 'poor' or 'without wealth'.
اصطلاحات و عبارات
— To cry where no one can hear (useless complaining).
अधिकारियों के सामने शिकायत करना निर्जन में रोने जैसा है।
Metaphorical— King of a desolate place (having power where it doesn't matter).
वह इस टूटे हुए घर में निर्जन का राजा बना बैठा है।
Sarcastic— To settle a desolate place.
किसानों ने मेहनत करके इस निर्जन भूमि को बसा दिया।
Formal— The call of the wilderness.
उसे अक्सर निर्जन की पुकार सुनाई देती है।
Poetic— Lonely paths (life's journey).
सफलता की राहें अक्सर निर्जन होती हैं।
Philosophical— A desolate silence.
कमरे में एक निर्जन सन्नाटा छाया हुआ था।
Literary— In the lap of the wilderness.
वह निर्जन की गोद में शांति ढूँढ रहा है।
Poetic— Like an uninhabited island (feeling isolated).
भीड़ में भी वह निर्जन टापू जैसा महसूस करता है।
Metaphorical— A companion in loneliness.
किताबें निर्जन की सबसे अच्छी साथी होती हैं।
Literaryبهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both mean empty.
Sunsaan is for temporary emptiness (a street at night); Nirjan is for permanent or geographic uninhabitedness.
दोपहर में बाज़ार सुनसान था, लेकिन अंटार्कटिका निर्जन है।
Both relate to being alone.
Ekaant is the state of solitude (often desired); Nirjan is the physical state of a place being unpopulated.
वह एकांत चाहता था, इसलिए निर्जन वन में चला गया।
General word for empty.
Khali is for containers, rooms, or seats. Nirjan is for land/regions.
गिलास खाली है, लेकिन द्वीप निर्जन है।
Both describe desolation.
Viraan has a poetic/sad connotation of abandonment. Nirjan is more descriptive/neutral.
उसका घर वीरान पड़ा है।
Both mean empty/desolate.
Ujaar implies destruction or being 'ruined'.
यह उजाड़ किला अब निर्जन है।
الگوهای جملهسازی
यह [Place] निर्जन है।
यह जंगल निर्जन है।
वह [Nirjan] [Place] में रहता है।
वह निर्जन घर में रहता है।
[Time] को [Place] निर्जन हो जाता है।
रात को रास्ता निर्जन हो जाता है।
[Nirjan] [Place] पर [Action] करना [Adjective] है।
निर्जन टापू पर रहना कठिन है।
[Nirjan] [Place] की [Noun] [Verb] है।
निर्जन घाटी की शांति अद्भुत है।
[Subject] ने [Nirjan] [Place] को [Verb] किया।
उसने निर्जन भूमि को उपजाऊ बनाया।
[Abstract Noun] की [Nirjan] [Noun] [Verb]...
मन की निर्जन गुफाओं में सत्य छिपा है।
यद्यपि [Place] [Nirjan] है, फिर भी...
यद्यपि टापू निर्जन है, फिर भी वहाँ जीवन है।
خانواده کلمه
اسمها
فعلها
صفتها
مرتبط
نحوه استفاده
Common in literature, news, and formal speech; rare in casual slang.
-
Gilaas nirjan hai.
→
Gilaas khali hai.
Nirjan is for places, not containers.
-
Main nirjan hoon.
→
Main akela hoon.
Nirjan cannot describe a person's feeling of loneliness.
-
Nirjani gali.
→
Nirjan gali.
The adjective does not change for gender.
-
Library nirjan hai.
→
Library shant hai.
If people are there but quiet, it's not nirjan.
-
Nirjan box.
→
Khali box.
Again, nirjan is for geography/locations only.
نکات
Context Matters
Always check if you are describing a place. If it's an object, switch to 'Khali'.
Root Learning
Learn 'Jan' (people). It helps you learn 'Jansankhya' (population) and 'Janata' (public) too.
Literary Flair
Use 'Nirjan' in your Hindi essays to get higher marks for vocabulary.
Soft 'R'
Don't over-emphasize the 'r'. It should flow smoothly into the 'j'.
Mountain Talk
When talking about the Himalayas, 'Nirjan' is the most appropriate word for the high peaks.
No Gender Change
Don't try to make it 'Nirjani' for feminine nouns. It stays 'Nirjan'.
Documentary Practice
Watch Hindi nature documentaries; they use this word every 5 minutes!
The 'Nir' Rule
Associate 'Nir' with 'Nil' or 'Zero'. Zero people = Nirjan.
Poetry Recognition
In poems, 'Nirjan' often represents a place for the soul to rest.
Emphatic Use
Use 'Ekdum Nirjan' to mean 'absolutely desolate'.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of 'Nir' as 'NO' and 'Jan' as 'JOIN' (people joining). So, Nirjan = NO people joining this place.
تداعی تصویری
Imagine a vast, orange desert with no footprints. That is a 'Nirjan' place.
شبکه واژگان
چالش
Try to describe your favorite quiet spot using 'Nirjan' in a sentence today.
ریشه کلمه
Derived from Sanskrit 'निर्जन' (Nirjana).
معنای اصلی: Without people; unpopulated.
Indo-Aryan / Indo-European.بافت فرهنگی
No specific sensitivities, though it can sound very lonely or depressing in a personal context.
The English equivalent 'Wilderness' has a similar dual nature—both beautiful and dangerous.
تمرین در زندگی واقعی
موقعیتهای واقعی
Nature/Geography
- निर्जन टापू
- निर्जन वन
- निर्जन घाटी
- निर्जन रेगिस्तान
Travel/Adventure
- निर्जन मार्ग
- निर्जन स्थान
- निर्जन इलाका
- निर्जन पड़ाव
Spiritual/Meditation
- निर्जन गुफा
- निर्जन आश्रम
- निर्जन में ध्यान
- निर्जन शांति
News/Emergency
- निर्जन सीमा
- निर्जन क्षेत्र में तलाशी
- निर्जन पड़ा होना
- निर्जन खंडहर
Literature/Poetry
- निर्जन मन
- निर्जन रात
- निर्जन पथ
- निर्जनता का सौंदर्य
شروعکنندههای مکالمه
"क्या आपको निर्जन स्थानों पर घूमना पसंद है?"
"अगर आप एक निर्जन टापू पर फँस जाएँ, तो आप क्या करेंगे?"
"आपके शहर में सबसे निर्जन जगह कौन सी है?"
"क्या आपको निर्जन रास्तों पर चलने में डर लगता है?"
"निर्जन वनों को बचाने के लिए हमें क्या करना चाहिए?"
موضوعات نگارش
एक ऐसी यात्रा के बारे में लिखें जब आप किसी निर्जन स्थान पर गए थे।
अगर आप एक निर्जन घर में अकेले एक रात बिताएँ, तो आपको कैसा महसूस होगा?
निर्जनता और शांति के बीच क्या अंतर है? अपने विचार लिखें।
एक कहानी लिखें जिसका शीर्षक हो 'निर्जन टापू का रहस्य'।
سوالات متداول
10 سوالNo, 'Nirjan' is an adjective for places. To say a person is lonely, use 'Akela' or 'Ekaki'.
It is neutral. In nature, it can be positive (peaceful); in a city context, it can be negative (scary/abandoned).
'Nirjan' is more formal and implies a total lack of human population. 'Sunsaan' is more common and implies a temporary lack of activity or noise.
'Nirjan pradesh' or 'Nirjan van' are the best ways to translate 'wilderness'.
Usually no. A room is 'khali' (empty). Only if the room is so vast and abandoned that it feels like a landscape would you use 'Nirjan' poetically.
'Nirjanta' is the noun form, meaning 'desolation' or 'the state of being uninhabited'.
While Urdu speakers understand it, they are more likely to use 'Viraan' or 'Ghair-abaad'.
In Hindi, it is pronounced 'Nirjan' (the final 'a' is silent). In Sanskrit, it is 'Nirjana'.
Poetically, yes, but technically 'Upayogkarta-rahit' would be used. 'Nirjan' is very physical.
It is common in books, news, and movies, but you won't hear it much in a vegetable market.
خودت رو بسنج 180 سوال
Write a sentence using 'Nirjan' to describe a forest.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'Antarctica is an uninhabited continent.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Describe a desolate island in Hindi using 'Nirjan'.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Use 'Nirjan' and 'Shant' in one sentence.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Write a question asking if a place is uninhabited.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'He lives in a desolate cave.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Explain 'Nirjan' in Hindi for a child.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Write a short story opening (1 sentence) using 'Nirjan'.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Use 'Nirjan' to describe a city at night.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'Solitude is found in desolate places.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Write a formal sentence about a restricted area.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Describe a feeling of desolation poetically.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Compare 'Sunsaan' and 'Nirjan' in one sentence.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'The path to success is often desolate.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Use the noun 'Nirjanta' in a sentence.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'We found a desolate spot for our camp.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Write a news headline about a missing person in a desolate area.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Describe the moon using 'Nirjan'.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Use 'Nirjan' to describe an abandoned factory.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'Desolate regions are hard to live in.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Pronounce 'निर्जन' correctly.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'Uninhabited place' in Hindi.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'The forest is desolate' in Hindi.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Use 'Nirjan' in a sentence about an island.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Explain 'Nirjan' using simple Hindi words.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'I like desolate places' in Hindi.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Describe a desert as 'Nirjan' in a sentence.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Ask 'Is this path uninhabited?' in Hindi.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'The city was desolate during the night' in Hindi.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Pronounce 'निर्जनता' correctly.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Use 'Nirjan' in a poetic sentence.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'Rare animals are in desolate forests' in Hindi.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Explain the difference between 'Sunsaan' and 'Nirjan'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Talk about Mars using 'Nirjan'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'We found a desolate cave' in Hindi.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Use 'Nirjan' to describe an old house.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'The border area is uninhabited' in Hindi.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Ask 'Why is this place so desolate?' in Hindi.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'Success is a lonely path' using 'Nirjan'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'The silence of desolation' in Hindi.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Identify the word: 'Nirjan'
Which word means unpopulated? (Nirjan, Saghan, Bheed)
Listen to: 'Yeh van nirjan hai.' What is the adjective?
Does 'Nirjan' sound like 'Neer-jan' or 'Nir-jun'?
Identify the noun: 'Nirjanta'
Is 'Nirjan' used for people or places?
Listen: 'Nirjan Taapu'. What is it?
Listen: 'Nirjan Ghaati'. What is it?
In the sentence 'Raasta nirjan tha', what was the state of the road?
Does 'Nirjan' imply 'No People'?
Listen: 'Nirjan Pradesh'. What is it?
Which sounds more formal: Sunsaan or Nirjan?
Listen to a news snippet: '...nirjan ilake mein...'. Is it about a city or remote area?
Identify the prefix 'Nir' in 'Nirjan'.
Does 'Nirjan' rhyme with 'Dhan'?
/ 180 درست
نمره کامل!
Summary
The word 'Nirjan' is your go-to adjective for describing the great outdoors when no humans are around. It elevates your Hindi from simple descriptions to poetic or formal observations. Example: 'Nirjan jungle' (Desolate forest).
- Nirjan means 'without people' (Nir + Jan).
- It is used for places like forests, islands, and deserts.
- It is a formal, literary word for 'desolate' or 'uninhabited'.
- Unlike 'khali' (empty), it only applies to geographic locations.
Context Matters
Always check if you are describing a place. If it's an object, switch to 'Khali'.
Root Learning
Learn 'Jan' (people). It helps you learn 'Jansankhya' (population) and 'Janata' (public) too.
Literary Flair
Use 'Nirjan' in your Hindi essays to get higher marks for vocabulary.
Soft 'R'
Don't over-emphasize the 'r'. It should flow smoothly into the 'j'.
مثال
वे एक निर्जन द्वीप पर पहुँच गए।
محتوای مرتبط
واژههای بیشتر nature
आच्छादित करना
B2پوشاندن؛ گسترده شدن روی یا اطراف چیزی.
आघात करना
B2ضربه زدن با قدرت یا وارد کردن شوک.
आहार श्रृंखला
B2Food chain; a hierarchical series of organisms each dependent on the next as a source of food.
आहिस्ता
B2At a slow pace or speed; slowly.
आकस्मिक रूप से
B2به طور تصادفی یا بدون قصد؛ ناگهانی یا غیرمنتظره.
आकाश
A1آسمان
आकाशगंगा
B2سیستمی از میلیونها یا میلیاردها ستاره، همراه با گاز و غبار که توسط نیروی گرانش کنار هم نگه داشته شدهاند؛ کهکشان.
आकाशगंगा का
B2Relating to a galaxy or galaxies; galactic.
आकाशीय
B2مربوط به آسمان یا فضای بیرونی؛ آسمانی.
आकाशीय बिजली
B2آذرخشی که در آسمان رخ میدهد، معمولاً در طول طوفانهای تندری.
