The preposition 'za' is primarily used to express 'for' in terms of purpose, destination, or future time.
za en 30 secondes
- Indicates purpose, destination, or a specific recipient.
- Used to express timeframes in the future (e.g., in two hours).
- Essential for expressing exchange, price, or substitution.
Pregled
Predlog 'za' je jedan od najčešće korišćenih predloga u srpskom jeziku. Njegova osnovna funkcija je povezivanje imenica ili zamenica sa ostatkom rečenice kako bi se definisala svrha, odredište ili vremenski okvir. On je ključan za svakodnevnu komunikaciju jer pokriva širok spektar značenja, od jednostavnog darivanja do kompleksnih apstraktnih odnosa.
Obrasci upotrebe
U srpskom jeziku, 'za' se najčešće koristi uz akuzativ. Kada se koristi sa akuzativom, obično označava namenu (poklon za brata) ili pravac kretanja (voz za Novi Sad). Ređe se koristi sa instrumentalom, uglavnom u statičnim situacijama koje označavaju položaj iza nečega (sedeti za stolom), mada se u modernom jeziku akuzativ smatra dominantnim za većinu značenja. Takođe se koristi za iskazivanje vremena, gde označava trenutak u budućnosti kada će se nešto desiti (za dva sata).
Uobičajeni konteksti
Najčešće ćete ga čuti u kontekstu kupovine ('koliko za ovaj hleb?'), naručivanja hrane ('šta želite za doručak?') ili planiranja ('ovo je plan za sutra'). U apstraktnom smislu, koristi se za izražavanje podrške ili borbe ('glasam za tebe', 'borba za slobodu'). Takođe je neizostavan u konstrukcijama koje porede nešto sa očekivanim standardom ('on je visok za svoje godine').
Poređenje sa sličnim rečima
Često se pravi razlika između 'za' i 'radi'. Dok 'radi' isključivo označava uzrok ili nameru (radi zdravlja), 'za' je mnogo fleksibilniji i može označavati i pravac i vreme. U poređenju sa predlogom 'na', 'za' se fokusira na krajnji cilj ili primaoca, dok 'na' često označava samu površinu ili specifičnu lokaciju. Na primer, 'idem na kafu' (aktivnost) naspram 'ovo je kafa za tebe' (namena).
Exemples
Ovo je kafa za tebe.
everydayThis is coffee for you.
Voz za Pariz kreće u osam.
formalThe train for Paris leaves at eight.
Šta ima za klopu?
informalWhat's for grub?
Sredstva su namenjena za razvoj nauke.
academicFunds are intended for the development of science.
Collocations courantes
Phrases Courantes
za svaki slučaj
just in case
za malo
almost / by a little bit
za stalno
permanently
Souvent confondu avec
'Na' usually indicates being on a surface or attending an event, while 'za' indicates purpose or destination.
'Radi' is more formal and strictly denotes purpose/cause, whereas 'za' is multi-functional.
Modèles grammaticaux
Comment l'utiliser
The word 'za' is neutral and used across all registers of the Serbian language. It is incredibly common in both spoken and written forms. When used with verbs of motion, it emphasizes the destination as a target. In time expressions, it is the standard way to say 'in [amount of time]' regarding the future.
English speakers often use 'za' when they want to say 'for' in the sense of duration (e.g., 'I lived there for five years'). In Serbian, for duration, you should use no preposition at all with the accusative ('Živeo sam tamo pet godina') or 'tokom'. 'Za' in a time context almost always points to a future deadline or interval.
Astuces
Use for gifts and recipients
Whenever you are giving something to someone, use 'za' followed by the person in the accusative case.
Avoid using 'za' for 'during'
English speakers often mistakenly use 'za' to mean 'during'. In Serbian, use 'tokom' or 'za vreme' instead.
Toasting with 'za'
In Serbian culture, toasts often start with 'za', such as 'Za zdravlje!' (To health!) or 'Za nas!' (To us!).
Origine du mot
Derived from the Proto-Slavic preposition 'za', which originally meant 'behind' or 'beyond', evolving to cover purpose and destination in modern Slavic languages.
Contexte culturel
'Za' is the heart of Serbian hospitality. You will constantly hear 'Šta mogu da uradim za vas?' (What can I do for you?) and it is the standard word used in toasts during celebrations (slava, weddings).
Astuce mémo
Think of 'ZA' as 'Z-Aim' – it points to your target, whether it's a person (for you), a place (for Belgrade), or a time (in 5 minutes).
Questions fréquentes
4 questionsUz predlog 'za' najčešće ide akuzativ, naročito kada se izražava namena, cilj ili pravac kretanja.
Koristi se da označi period nakon kojeg će se nešto desiti, na primer 'vidimo se za deset minuta'.
Da, u određenim konstrukcijama sa instrumentalom može označavati lokaciju, kao u frazi 'sedeti za stolom'.
'Radi' se koristi isključivo za iskazivanje cilja ili namere, dok je 'za' mnogo širi i pokriva pravac, vreme i namenu.
Teste-toi 3 questions
Kupio sam cveće ___ mamu.
Predlog 'za' se koristi da označi primaoca (namenu).
Kada se vraćaš?
'Za' se koristi za označavanje vremena koje će proteći do nekog događaja.
Beograd / voz / za / polazi / sada
Redosled reči u srpskom je fleksibilan, a 'za' pravilno označava pravac kretanja voza.
/ 3 correct
Perfect score!
Summary
The preposition 'za' is primarily used to express 'for' in terms of purpose, destination, or future time.
- Indicates purpose, destination, or a specific recipient.
- Used to express timeframes in the future (e.g., in two hours).
- Essential for expressing exchange, price, or substitution.
Use for gifts and recipients
Whenever you are giving something to someone, use 'za' followed by the person in the accusative case.
Avoid using 'za' for 'during'
English speakers often mistakenly use 'za' to mean 'during'. In Serbian, use 'tokom' or 'za vreme' instead.
Toasting with 'za'
In Serbian culture, toasts often start with 'za', such as 'Za zdravlje!' (To health!) or 'Za nas!' (To us!).
Exemples
4 sur 4Ovo je kafa za tebe.
This is coffee for you.
Voz za Pariz kreće u osam.
The train for Paris leaves at eight.
Šta ima za klopu?
What's for grub?
Sredstva su namenjena za razvoj nauke.
Funds are intended for the development of science.
