A1 noun Neutral #4,000 most common 1 min read

برس

bors bərɛs
Practice it

Brush: A versatile tool with bristles used for cleaning, grooming, and various household or personal tasks.

Word in 30 Seconds

  • A tool with bristles for cleaning or grooming.
  • Used for hair, clothes, shoes, and general cleaning.
  • Common in daily life, kitchens, and bathrooms.
  • Basic vocabulary for everyday objects.

Overview

واژه «برس» در زبان فارسی، نام ابزاری است که کاربرد اصلی آن نظافت، آراستگی و گاهی کاربردهای تخصصی‌تر در صنایع مختلف است. این کلمه که ریشه‌ای غیرفارسی (احتمالاً از زبان‌های اروپایی) دارد، به سرعت در زبان فارسی جای گرفته و به یکی از واژگان پرکاربرد روزمره تبدیل شده است. ساختار اصلی برس شامل یک دسته (برای در دست گرفتن) و سری است که با مو، پلاستیک، فلز یا الیاف دیگر پوشیده شده است. تراکم، جنس و زبری این موها یا الیاف، تعیین‌کننده نوع کاربرد برس است.

۱. معنا، تفاوت‌ها و بار معنایی:

«برس» در معنای عام خود به هر ابزاری گفته می‌شود که برای پاک کردن، مالیدن، شانه کردن یا صیقل دادن به کار می‌رود. این ابزار می‌تواند برای نظافت شخصی (مانند برس مو، مسواک، برس ناخن)، نظافت منزل (برس فرش، برس سبزیجات، جارو) یا مصارف صنعتی (برس سیمی، برس رنگرزی) استفاده شود. بار معنایی این کلمه عمدتاً خنثی است و به ابزار اشاره دارد، اما بسته به نوع برس و بافت جمله، می‌تواند بار معنایی مثبتی (مانند برس مو که به آراستگی اشاره دارد) یا منفی (مانند برس کثیف که به آلودگی اشاره دارد) پیدا کند.

۲. الگوهای کاربرد:

کاربرد «برس» بسیار گسترده و در موقعیت‌های مختلف زبانی دیده می‌شود:

  • گفتاری و روزمره: در مکالمات روزمره، «برس» به وفور برای اشاره به وسایل نظافت شخصی و خانگی به کار می‌رود. مثلاً: «برس من کجاست؟»، «با این برس کفش‌هاتو تمیز کن.»
  • نوشتاری: در متون خبری، تبلیغاتی، دستورالعمل‌ها و متون ادبی نیز این واژه حضور دارد. در تبلیغات، برس‌های مختلف با ویژگی‌های خاص معرفی می‌شوند. در متون علمی یا فنی، به برس‌های تخصصی اشاره می‌شود.
  • تفاوت‌های منطقه‌ای: در ایران، تفاوت چندانی در کاربرد این واژه در مناطق مختلف وجود ندارد و «برس» به طور عمومی شناخته شده است. ممکن است در گویش‌های محلی، نام‌های دیگری برای انواع خاص برس وجود داشته باشد، اما «برس» واژه فراگیر است.

۳. زمینه‌های رایج کاربرد:

  • زندگی روزمره: شانه کردن مو (برس مو)، مسواک زدن دندان‌ها (مسواک که نوعی برس است)، تمیز کردن لباس (برس لباس)، شستن ظروف (برس ظرف‌شویی)، تمیز کردن کفش (برس کفش)، نظافت منزل (برس گردگیری).
  • بهداشت و سلامت: مسواک، برس ناخن، برس بدن.
  • صنعت و مشاغل: برس رنگرزی، برس سیمی برای پاک کردن زنگ آهن، برس قالیشویی، برس صنعتی برای تمیز کردن ماشین‌آلات.
  • هنر و باغبانی: قلم‌مو (که نوعی برس هنری است)، برس باغبانی برای هرس یا تمیز کردن گیاهان.
  • رسانه و ادبیات: در داستان‌ها و فیلم‌ها، برس ممکن است نمادی از آراستگی، نظافت یا حتی ابزاری برای کاری خاص باشد.

۴. مقایسه با کلمات مشابه:

  • جارو (Jâru): جارو ابزار اصلی برای جمع کردن گرد و خاک از روی زمین است و معمولاً بزرگتر و برای سطوح وسیع‌تر کاربرد دارد. برس بیشتر برای تمیز کردن عمیق‌تر، شانه کردن یا مالیدن به کار می‌رود. هرچند برخی برس‌ها (مانند برس قالی) برای تمیز کردن سطوح نیز استفاده می‌شوند.
  • شانه (Shâne): شانه صرفاً برای مرتب کردن و باز کردن گره مو به کار می‌رود و فاقد مو یا الیاف است؛ دندانه‌هایی منظم دارد. برس مو علاوه بر باز کردن گره، موها را حالت داده و گرد و خاک را نیز پاک می‌کند.
  • قلم‌مو (Qalam-mu): قلم‌مو نوع خاصی از برس است که برای نقاشی و رنگ‌آمیزی به کار می‌رود و معمولاً ظریف‌تر و با موهای نرم‌تر است.

۵. سطح زبان و لحن:

«برس» کلمه‌ای در سطح A1 زبان فارسی است و در زبان روزمره و غیررسمی کاربرد فراوانی دارد. استفاده از آن در موقعیت‌های رسمی (مانند سخنرانی یا نگارش مقالات علمی تخصصی) کمتر رایج است، مگر اینکه به طور خاص به نوعی برس اشاره شود. در لحن‌های دوستانه و خودمانی، کاملاً طبیعی و رایج است.

۶. هم‌نشینی‌های رایج:

  • برس کشیدن: عمل استفاده از برس، به خصوص برای مو. «موهایش را برس کشید.»
  • برس زدن: مشابه برس کشیدن، اما گاهی برای اشیاء دیگر مانند کفش یا لباس هم به کار می‌رود. «کفش‌هایش را برس زد.»
  • برس تمیز: اشاره به برس پاکیزه. «لطفاً یک برس تمیز بیاور.»
  • برس نرم/زبر: توصیف جنسیت برس. «برای لباس‌های پشمی از برس نرم استفاده کن.»
  • برس مو/لباس/کفش: مشخص کردن کاربرد برس. «برس موی من کجاست؟»
  • برس سیمی: نوع خاصی از برس برای کارهای صنعتی. «برای پاک کردن زنگ آهن به یک برس سیمی نیاز داریم.»

Examples

1

لطفاً برس موی من را از روی میز بردار.

everyday

Please get my hairbrush from the table.

2

کفش‌هایم خیلی کثیف شده‌اند، باید آن‌ها را برس بزنم.

everyday

My shoes have become very dirty, I need to brush them.

3

برای تمیز کردن سبزیجات از برس مخصوص استفاده کنید.

household

Use a special brush for cleaning vegetables.

4

این برس سیمی برای پاک کردن زنگ آهن از فلزات مناسب است.

industrial

This wire brush is suitable for removing rust from metals.

5

لطفاً برس گردگیری را بیاور تا گرد و خاک روی قفسه‌ها را پاک کنم.

household

Please bring the dusting brush so I can clean the dust off the shelves.

6

مسواک نیز نوعی برس است که برای بهداشت دهان و دندان به کار می‌رود.

hygiene

A toothbrush is also a type of brush used for oral hygiene.

7

نقاش با قلم‌مویش طرحی زیبا بر روی بوم کشید.

literary

The painter drew a beautiful design on the canvas with his paintbrush.

8

برای شستن لباس‌های پشمی، بهتر است از برس نرم استفاده کنید.

advice

For washing woolen clothes, it's better to use a soft brush.

Common Collocations

برس کشیدن مو To brush hair
برس زدن کفش To brush shoes
برس تمیز Clean brush
برس نرم Soft brush
برس زبر Stiff/Hard brush
برس سیمی Wire brush
برس لباس‌شویی Clothes brush
برس گردگیری Dusting brush

Common Phrases

برس به ریشت!

A dismissive phrase, literally 'brush it on your beard!', meaning 'forget it' or 'it's not important'.

برس بکش

Literally 'brush it', but can be used idiomatically to mean 'forget about it' or 'dismiss it'.

Often Confused With

برس vs جارو (Jâru)

A 'جارو' (broom) is primarily for sweeping floors and large areas, while a 'برس' (brush) is typically used for more detailed cleaning, scrubbing, or grooming specific items.

برس vs شانه (Shâne)

A 'شانه' (comb) has teeth and is used solely for detangling and styling hair. A 'برس مو' (hairbrush) also styles hair but has bristles and can remove more dust or loose hair.

برس vs قلم‌مو (Qalam-mu)

While a 'قلم‌مو' is a type of brush, it specifically refers to a paintbrush used in art. 'برس' is a general term and would be less precise in an artistic context.

Grammar Patterns

اسم + را + با + برس + فعل (مانند: کفش‌ها را با برس زدم) برس + اسم (مانند: برس مو، برس کفش) از + برس + استفاده کردن (مانند: از این برس برای تمیز کردن استفاده کن) با + برس + فعل (مانند: با برس گردگیری کن) اسم + ی + برس (مانند: یک برس نرم) صفت + یندازه + برس (مانند: برس بزرگ، برس کوچک)

How to Use It

Usage Notes

The word 'برس' is very common in everyday Persian and is considered a basic vocabulary item (A1 level). It's used neutrally in most contexts. While generally safe, avoid using it for highly specialized tools unless the context is clear. For artistic painting, 'قلم‌مو' is the preferred and more accurate term. In formal writing, it might be replaced by more descriptive terms if the specific function needs emphasis.

Common Mistakes

Learners might overuse 'برس' for things that have more specific names, like 'شانه' for hair or 'جارو' for floors. Also, confusing 'برس' with 'قلم‌مو' in art contexts is a common error. Remember, 'برس' is general; specific tools often have distinct names.

Tips

💡

Choose the Right Bristles

Select brushes with bristles appropriate for the task. Soft bristles are good for delicate surfaces like clothes, while stiff bristles work for scrubbing floors or removing rust.

⚠️

Don't Confuse with 'Shaving Brush'

While 'مسواک' (toothbrush) is a type of brush, avoid using 'برس' alone when referring to a shaving brush. Use 'برس اصلاح' for clarity.

🌍

A Daily Essential

Brushes, especially hairbrushes and toothbrushes, are fundamental items in Persian households. Their presence signifies cleanliness and personal care.

🎓

Beyond Cleaning

In artistic contexts, 'قلم‌مو' (qalam-mu) is the specific term for a paintbrush, a specialized type of brush. Recognize this distinction for richer vocabulary.

Word Origin

The word 'برس' is likely a loanword, possibly from European languages like French ('brosse') or Russian ('щётка' - shchyotka, though less direct). It entered Persian to describe the grooming and cleaning tool, replacing or supplementing older terms.

Cultural Context

Brushes are ubiquitous in Iranian homes, reflecting a cultural emphasis on cleanliness and personal grooming. Hairbrushes and toothbrushes are essential daily items. The act of brushing, whether hair or shoes, is a mundane yet necessary part of daily routines, often performed without much thought.

Memory Tip

Imagine a 'Bear' (sounds like 'برس') wearing a tiny hat, using a miniature brush to clean its fur. It's a funny, sticky image!

Frequently Asked Questions

8 questions

برس به ابزاری گفته می‌شود که دسته‌ای دارد و سر آن از مو، پلاستیک، فلز یا الیاف دیگر پوشیده شده است. کاربرد اصلی آن تمیز کردن، شانه کردن یا مالیدن سطوح است.

خیر، «برس» کاربردهای بسیار متنوعی دارد. علاوه بر برس مو، برس‌های لباس، کفش، ظرف‌شویی، فرش، سبزیجات و حتی برس‌های صنعتی برای پاک کردن زنگ آهن وجود دارند.

جارو معمولاً برای جمع کردن خاک و آشغال از روی زمین و سطوح وسیع به کار می‌رود، در حالی که برس بیشتر برای تمیز کردن عمیق‌تر، شانه کردن، مالیدن یا تمیز کردن جزئیات استفاده می‌شود.

بله، مسواک نوع خاصی از برس است که برای تمیز کردن دندان‌ها طراحی شده و دارای موهای کوچک و متراکم است.

بسته به نوع کثیفی، برس‌های مختلفی مناسب هستند. برس‌های سفت‌تر برای تمیز کردن سطوح سخت یا لکه‌های عمیق و برس‌های نرم‌تر برای گردگیری یا تمیز کردن لباس‌ها و فرش‌ها استفاده می‌شوند.

در زبان فارسی، «برس» عمدتاً به همان ابزار اشاره دارد. گاهی ممکن است در اصطلاحات عامیانه یا عبارات خاص، بار معنایی دیگری پیدا کند، اما معنای اصلی آن ثابت است.

ریشه دقیق کلمه «برس» در زبان فارسی مشخص نیست، اما احتمالاً از زبان‌های اروپایی وارد شده است. این کلمه به سرعت در زبان فارسی پذیرفته شده و به طور گسترده استفاده می‌شود.

انتخاب برس بستگی به کاربرد آن دارد. برای مو، برس با دندانه‌های مناسب انتخاب کنید. برای نظافت منزل، جنس و زبری برس را متناسب با سطح مورد نظر (فرش، کاشی، لباس) انتخاب نمایید.

Test Yourself

fill blank

من هر روز صبح دندان‌هایم را با ____ تمیز می‌کنم.

Correct! Not quite. Correct answer: ب

مسواک نوعی برس است که برای تمیز کردن دندان‌ها استفاده می‌شود. بنابراین، «برس» یا «مسواک» در این جمله صحیح است و «برس» گزینه مناسب‌تری در بین گزینه‌هاست.

multiple choice

برای مرتب کردن موهایم از چه وسیله‌ای استفاده کنم؟

Correct! Not quite. Correct answer: ج

در این جمله، «برس» به برس مو اشاره دارد که برای مرتب کردن و شانه زدن موها استفاده می‌شود. گزینه «شانه» نیز کاربرد دارد، اما «برس» نیز کاملاً صحیح است و گزینه متداول‌تری برای حالت دادن به مو است.

sentence building

لباس‌هایم / را / با / برس / تمیز / کردم

Correct! Not quite. Correct answer: لباس‌هایم را با برس تمیز کردم.

این ترتیب کلمات یک جمله کامل و صحیح را می‌سازد که نشان می‌دهد گوینده لباس‌هایش را با استفاده از برس تمیز کرده است.

error correction

او برای نقاشی از یک برس بزرگ استفاده کرد.

Correct! Not quite. Correct answer: او برای نقاشی از یک قلم‌مو استفاده کرد.

کلمه «برس» برای ابزار نقاشی دقیق نیست. ابزار نقاشی «قلم‌مو» نامیده می‌شود. اگرچه قلم‌مو نوعی برس است، اما استفاده از واژه تخصصی صحیح‌تر است.

Score: /4

Related Content

Related Grammar Rules

Persian Past Tense: I had, you had (dāshtan) A2
Asking 'How' in Persian (Chetor) A2
Persian 'Whoever' & 'Whatever' Clauses (Har ke / Har che) C1

Related Phrases

به پایان برسانید به موقع برسید به خودت برس چطور می‌توانم به شما برسم؟
Explore Word Network (15)

Related Vocabulary

نظافت

The state of being clean, or the act of cleaning.

 قلم‌مو

A brush for applying paint; paintbrush.

 شانه

A strip of plastic or metal with teeth, used for grooming ha...

 جارو

A broom, a tool with a brush at the end of a long handle, fo...

 مسواک

A brush used for cleaning teeth; a toothbrush.

 تمیز کردن

To clean, make tidy.

More home words

آباژور

A2

Lampshade, table lamp.

آبگرم

B1

Hot water.

آبگرمکن

A2

An appliance that heats water for domestic use.

آبکش

A2

A colander, a bowl with holes for draining food.

آبمیوه گیری

A2

An appliance used for extracting juice from fruit or vegetables.

آبنما

B1

A decorative structure that produces a stream or jet of water.

آب پاش

A2

A container with a spout for watering plants, watering can.

آبیاری کردن

B1

To supply water to land or crops to aid growth; to water plants.

اجاق

A1

Stove or cooker, for heating or cooking food.

اجاق گاز

A1

Stove, gas cooker.

Was this helpful?

Comments (0)

Login to Comment
No comments yet. Be the first to share your thoughts!