The verb 'tireh kardan' means to darken something physically or metaphorically, implying a reduction in brightness or cheerfulness.
Word in 30 Seconds
- To make something less bright or deep in color.
- Can also mean to make a mood or atmosphere sad.
- Used in both physical and metaphorical senses.
Overview
فعل «تیره کردن» در زبان فارسی کاربردهای متنوعی دارد. در معنای اصلی و فیزیکی، به عملی اشاره دارد که باعث کاهش نور، تیرگی رنگ یا کاهش شفافیت میشود. به عنوان مثال، میتوان نور یک لامپ را تیره کرد یا رنگ پارچهای را تیرهتر نمود. در معنای مجازی، این فعل برای توصیف ایجاد حس غم، اندوه، ناامیدی یا آشفتگی در یک فضا، موقعیت یا حتی در روحیه افراد به کار میرود. این دو کاربرد، گرچه متفاوت هستند، اما هر دو حس کاهش روشنایی، چه فیزیکی و چه احساسی، را منتقل میکنند.
فعل «تیره کردن» معمولاً با مفعولهای مختلفی به کار میرود. در معنای فیزیکی، مفعولها میتوانند شامل نور (مانند نور خورشید، نور چراغ)، رنگ (مانند رنگ لباس، رنگ دیوار)، یا حتی تصویر (مانند تصویر تلویزیون) باشند. در معنای مجازی، مفعولها میتوانند شامل فضا (مانند فضای اتاق)، حال و هوا (مانند حال و هوای مهمانی)، آینده، یا حتی چهره و روحیه افراد باشند. این فعل میتواند به صورت معلوم (فاعل چیزی را تیره میکند) یا مجهول (چیزی تیره میشود) استفاده شود. همچنین میتوان از آن در ساختارهای وصفی نیز بهره برد، مثلاً «هوای تیره شده».
در زبان فارسی، «تیره کردن» در موقعیتهای گوناگونی شنیده یا خوانده میشود. در صحبتهای روزمره، ممکن است کسی بگوید پرده را کشید تا نور اتاق را تیره کند. در بحثهای مربوط به دکوراسیون داخلی، ممکن است در مورد تیره کردن رنگ دیوارها صحبت شود. در ادبیات و شعر، این فعل اغلب برای بیان احساسات غم، اندوه یا ناامیدی به کار میرود، مانند «اخبار بد، چهرهاش را تیره کرد». همچنین در توصیف آب و هوا، «تیره کردن آسمان» برای نشان دادن ابری شدن و احتمال بارش باران استفاده میشود.
کلماتی مانند «سیاه کردن»، «کدر کردن»، «غمگین کردن» و «اندوهگین کردن» با «تیره کردن» همپوشانی معنایی دارند اما تفاوتهایی نیز دارند. «سیاه کردن» معمولاً به معنای ایجاد رنگ سیاه یا پوشاندن کامل با رنگ سیاه است و شدت بیشتری نسبت به «تیره کردن» دارد. «کدر کردن» بیشتر به کاهش شفافیت اشاره دارد و ممکن است رنگ را نیز کمی تیرهتر کند، اما تمرکز اصلی بر روی از دست دادن شفافیت است. «غمگین کردن» و «اندوهگین کردن» بیشتر بر جنبه احساسی و روانی تمرکز دارند و مستقیماً به کاهش روشنایی فیزیکی اشاره نمیکنند، هرچند که «تیره کردن» در معنای مجازی میتواند به این مفاهیم نزدیک شود.
Examples
لطفاً نور چراغ مطالعه را کمی تیره کنید، چشمم را اذیت میکند.
everydayPlease dim the desk lamp a bit, it's bothering my eyes.
نقاش با استفاده از رنگهای تیره، حس اندوه را در تابلو به تصویر کشید.
formalThe painter depicted a sense of sorrow in the painting using dark colors.
وای! این لباس خیلی تیرهست، منو پیر نشون میده.
informalWow! This dress is too dark, it makes me look old.
پیشبینیهای اقتصادی، چشمانداز آیندهی کشور را تیره کرده است.
academicEconomic forecasts have darkened the country's future outlook.
Common Collocations
Common Phrases
روزگار تیره
Dark times
آینده تیره
Bleak future
چهره تیره
Gloomy face / Sad expression
Often Confused With
'Siyah kardan' means to make something black or to cover it completely in black, implying a more intense and complete color change than 'tireh kardan', which suggests a partial darkening.
'Kadar kardan' primarily refers to making something less transparent or clear, like muddying water. While it might also reduce brightness, the main focus is on opacity, unlike 'tireh kardan'.
Grammar Patterns
How to Use It
Usage Notes
The verb 'tireh kardan' is commonly used in everyday conversation. Its metaphorical usage, implying sadness or gloom, is frequent in literature and more descriptive contexts. Be mindful of the intensity; 'tireh kardan' is generally less extreme than 'siyah kardan'.
Common Mistakes
Learners might sometimes confuse the intensity of 'tireh kardan' with 'siyah kardan' (to make black). Also, ensure the context is clear when using it metaphorically, as it can be misinterpreted if not properly framed.
Tips
Distinguish Physical and Metaphorical Use
Remember that 'tireh kardan' can refer to physical darkening (like colors or light) or metaphorical darkening (like moods or atmospheres).
Avoid Overuse in Metaphorical Sense
While versatile, overuse of 'tireh kardan' for emotions might sound less nuanced than more specific words like 'ghamgin kardan'.
Association with Negative Connotations
In Persian culture, darkness or 'tirahgi' is often associated with negative feelings, sadness, or ill omens, influencing the metaphorical use of 'tireh kardan'.
Word Origin
The word 'tireh' (تیره) likely originates from Middle Persian, related to concepts of darkness, gloom, or obscurity. The verb 'kardan' (کردن) means 'to do' or 'to make'.
Cultural Context
In Persian culture, darkness ('tirahgi') can sometimes carry negative connotations, associated with sadness, bad luck, or mystery. This influences the metaphorical use of 'tireh kardan' to describe negative emotions or atmospheres.
Memory Tip
Imagine darkening a room with curtains ('tireh kardan' the light) or seeing a dark, sad cloud ('tireh' sky) before rain.
Frequently Asked Questions
4 questionsخیر، «تیره کردن» علاوه بر رنگها، برای نور، فضا، حال و هوا و حتی چهره و روحیه افراد نیز به کار میرود تا کاهش روشنایی یا ایجاد حس غم و اندوه را نشان دهد.
«سیاه کردن» معمولاً به معنای ایجاد رنگ سیاه یا پوشاندن کامل با رنگ سیاه است و شدت بیشتری دارد. «تیره کردن» به معنای کاهش جزئی روشنی یا عمق رنگ است و شدت کمتری دارد.
بله، در معنای مجازی، «تیره کردن» میتواند برای توصیف ایجاد حس غم، اندوه یا ناامیدی در یک موقعیت یا فضا به کار رود.
مثلاً میتوان گفت: «اخبار ناگوار، آیندهی او را تیره کرد.» یا «حضور او فضا را تیره کرد.»
Test Yourself
جمله زیر را با کلمه مناسب کامل کنید:
لطفاً پرده را بکشید تا نور اتاق را کمی ______ کنیم.
در این جمله، منظور کاهش نور و تاریکتر کردن فضا است که با فعل «تیره کردن» بیان میشود.
معنی کدام گزینه به «تیره کردن» نزدیکتر است؟
کدام گزینه بهترین مترادف برای «تیره کردن» در جمله «اخبار بد چهرهاش را تیره کرد» است؟
در این کاربرد مجازی، «تیره کردن» به معنای ایجاد حس ناراحتی و غم است.
کلمات داده شده را برای ساختن یک جمله معنیدار مرتب کنید:
کلمات: آسمان، اخبار، امروز، تیره، کرد، بد.
این جمله به درستی نشان میدهد که چگونه اخبار بد باعث ایجاد فضایی غمگین و گرفته (تیره) شده است.
🎉 Score: /3
Summary
The verb 'tireh kardan' means to darken something physically or metaphorically, implying a reduction in brightness or cheerfulness.
- To make something less bright or deep in color.
- Can also mean to make a mood or atmosphere sad.
- Used in both physical and metaphorical senses.
Distinguish Physical and Metaphorical Use
Remember that 'tireh kardan' can refer to physical darkening (like colors or light) or metaphorical darkening (like moods or atmospheres).
Avoid Overuse in Metaphorical Sense
While versatile, overuse of 'tireh kardan' for emotions might sound less nuanced than more specific words like 'ghamgin kardan'.
Association with Negative Connotations
In Persian culture, darkness or 'tirahgi' is often associated with negative feelings, sadness, or ill omens, influencing the metaphorical use of 'tireh kardan'.
Examples
4 of 4لطفاً نور چراغ مطالعه را کمی تیره کنید، چشمم را اذیت میکند.
Please dim the desk lamp a bit, it's bothering my eyes.
نقاش با استفاده از رنگهای تیره، حس اندوه را در تابلو به تصویر کشید.
The painter depicted a sense of sorrow in the painting using dark colors.
وای! این لباس خیلی تیرهست، منو پیر نشون میده.
Wow! This dress is too dark, it makes me look old.
پیشبینیهای اقتصادی، چشمانداز آیندهی کشور را تیره کرده است.
Economic forecasts have darkened the country's future outlook.
Related Content
Related Vocabulary
More colors words
عنابی
B1Jujube-colored/dark red; a dark reddish-brown color.
آبرنگ
B1A paint that uses water as a solvent; watercolor.
آبی آسمانی
B1Sky blue; azure.
آبی کردن
A2To blue; to make something blue.
آغشتن
B2To stain, dye, or immerse in a liquid; to dye, to immerse.
اکرولیک
B1Acrylic paint.
اکریلیک
B1A fast-drying paint containing pigment suspended in an acrylic polymer emulsion; acrylic paint.
آلبالویی
B1A deep red color, like cherries; cherry red.
انعکاس
B1Reflection; the act of reflecting, especially light or sound.
آستر
B1Primer, undercoat.
