B1 verb Neutral #5,000 most common 1 min read

یخ زدن

yakh zadan /jæx zæˈdæn/

Yakh zadan means to freeze literally or metaphorically, indicating cold, fear, or stillness.

Word in 30 Seconds

  • Turns into ice or becomes frozen.
  • Used literally for liquids and metaphorically.
  • Indicates fear, silence, or sudden stop.

Overview

فعل «یخ زدن» در زبان فارسی به معنای اصلی خود یعنی تبدیل شدن مایعات به جامد (یخ) به دلیل کاهش دما به کار می‌رود. اما کاربرد استعاری گسترده‌ای نیز دارد که به احساس سرما، ترس، سکوت ناگهانی، یا توقف فعالیت اشاره می‌کند. این فعل در سطوح مختلف زبانی، از مکالمات روزمره تا متون ادبی، حضور دارد و درک صحیح آن به درک بهتر موقعیت‌های مختلف کمک می‌کند.

«یخ زدن» معمولاً با فاعل (چیزی که یخ می‌زند) و گاهی با متمم یا قیدهایی که زمان، مکان یا علت را مشخص می‌کنند، همراه است. در کاربرد استعاری، می‌تواند با صفاتی مانند «از ترس»، «از سرما»، یا «از تعجب» بیاید. ساختار رایج آن به صورت «فاعل + یخ زد» یا «فاعل + از + علت + یخ زد» است.

این فعل در موقعیت‌های مرتبط با آب و هوا (مانند یخ زدن رودخانه، یخ زدن لوله‌های آب)، آشپزی (یخ زدن مواد غذایی)، و همچنین در توصیف احساسات انسانی (یخ زدن از ترس، یخ زدن در یک موقعیت اجتماعی) به وفور استفاده می‌شود. در ادبیات، برای بیان سکوت سنگین یا توقف ناگهانی اتفاقات نیز کاربرد دارد.

کلمه «منجمد شدن» بسیار شبیه به «یخ زدن» است و اغلب به جای هم استفاده می‌شوند، هرچند «منجمد شدن» ممکن است کمی رسمی‌تر باشد. «سرد شدن» معنای کلی‌تری دارد و لزوماً به معنای تبدیل شدن به یخ نیست. «خشک شدن» (در معنای سکوت کردن یا بی‌حرکت شدن) نیز می‌تواند در برخی بافت‌های استعاری با «یخ زدن» هم‌پوشانی داشته باشد.

Examples

1

در زمستان سرد، رودخانه یخ می‌زند.

everyday

In the cold winter, the river freezes.

2

وقتی خبر ناگهانی را شنید، از تعجب یخ زد.

informal

When he heard the sudden news, he froze in astonishment.

3

لوله‌های آب در این دمای پایین یخ خواهند زد.

technical

The water pipes will freeze at this low temperature.

4

همه از سکوت سنگین او یخ زدند.

literary

Everyone froze from his heavy silence.

Common Collocations

از سرما یخ زدن To freeze from cold
از ترس یخ زدن To freeze from fear
یخ زدن لوله‌ها Pipes freezing
یخ زدن آب Water freezing

Common Phrases

یخ زدن از سرما

To freeze from cold

یخ زدن از ترس

To freeze from fear

یخ زدن در سکوت

To freeze in silence

Often Confused With

یخ زدن vs سرد شدن

While 'sard shodan' means to become cold, 'yakh zadan' specifically implies reaching the freezing point and turning into ice.

یخ زدن vs خشک شدن

'Khoshk shodan' means to dry up. Metaphorically, it can sometimes imply becoming silent or still, overlapping slightly with the figurative use of 'yakh zadan', but 'yakh zadan' implies a more sudden or shocked stillness.

Grammar Patterns

فاعل + یخ زدن (مثال: آب یخ زد) فاعل + از + علت + یخ زدن (مثال: از ترس یخ زد) فاعل + در + زمان/مکان + یخ زدن (مثال: زمستان در کوه یخ زد)

How to Use It

Usage Notes

The verb 'yakh zadan' is very common in both literal and figurative senses. Its metaphorical usage is widespread and understood in most informal and semi-formal contexts. Be mindful of the context to grasp the intended meaning.


Common Mistakes

Learners might overuse the literal meaning and miss the figurative implications, or vice versa. Ensure the context clearly supports whether actual freezing or a state of shock/fear is being described.

Tips

💡

Distinguish Literal and Metaphorical Use

Pay attention to the context to understand if 'yakh zadan' refers to actual freezing or a figurative state like fear or shock.

⚠️

Beware of Temperature Context

Remember that literal 'yakh zadan' implies very low temperatures, often below freezing point.

🌍

Expressing Strong Emotions

In Persian culture, 'yakh zadan' is a common way to describe being stunned or paralyzed by intense emotions like fear, surprise, or even cold.

Word Origin

The word 'yakh' (ice) is of Persian origin, and 'zadan' (to hit, strike) is used here in the sense of 'to become' or 'to turn into'. The combination literally means 'to turn into ice'.

Cultural Context

The expression 'yakh zadan' is frequently used in storytelling and everyday conversation to vividly describe moments of intense fear, surprise, or sudden, awkward silence, making the narrative more impactful.

Memory Tip

Imagine water turning solid and stiff like ice. Connect this stiffness to the feeling of being unable to move due to fear or shock.

Frequently Asked Questions

4 questions

هر دو فعل به معنای تبدیل شدن به یخ هستند. «یخ زدن» رایج‌تر و کمی غیررسمی‌تر است، در حالی که «منجمد شدن» ممکن است در بافت‌های علمی یا رسمی بیشتر به کار رود.

خیر، علاوه بر آب و مایعات دیگر، به صورت استعاری برای بیان احساساتی مانند ترس شدید، سکوت ناگهانی، یا توقف در یک موقعیت نیز استفاده می‌شود.

وقتی کسی از ترس یا تعجب ناگهان حرفش بند می‌آید و بی‌حرکت می‌شود، می‌گویند «از ترس یخ زد» یا «در آن لحظه یخ زد».

می‌توانید بگویید: «آب در این هوای سرد یخ زد.» یا «وقتی او را دیدم، از تعجب یخ زدم.»

Test Yourself

fill blank

در زمستان سخت، آب استخر ___ زد.

Correct! Not quite. Correct answer: یخ

کلمه «یخ» به درستی معنای تبدیل شدن آب به جامد را در هوای سرد تکمیل می‌کند.

multiple choice

وقتی او صدای فریاد را شنید، از ترس یخ زد.

Correct! Not quite. Correct answer: خیلی ترسید و نتوانست حرکت کند.

این عبارت به صورت استعاری به معنای ترس شدید و از دست دادن توانایی حرکت است.

sentence building

کلمات: لوله‌ها، خانه، در، زمستان، یخ، زدند

Correct! Not quite. Correct answer: لوله‌ها در خانه یخ زدند.

این گزینه از نظر دستوری صحیح‌ترین و طبیعی‌ترین جمله است.

Score: /3

Was this helpful?

Comments (0)

Login to Comment
No comments yet. Be the first to share your thoughts!