Being dominant means exerting control or holding a superior position in a specific context.
Wort in 30 Sekunden
- Describes having more power or influence than others in a group.
- Used in social, biological, economic, and psychological contexts.
- Refers to a leading or prevailing position or character trait.
Overzicht
Het woord 'dominant' stamt af van het Latijnse 'dominus', wat heer of meester betekent. In de kern verwijst het naar een positie van superioriteit. Wanneer we een persoon als dominant omschrijven, bedoelen we vaak dat deze persoon de neiging heeft om de leiding te nemen, beslissingen te forceren of simpelweg een sterke aanwezigheid heeft die anderen overschaduwt. Het is een term die zowel een feitelijke status (zoals een marktleider) als een karaktereigenschap kan beschrijven.
Gebruikspatronen
In het Nederlands wordt 'dominant' vaak gekoppeld aan zelfstandige naamwoorden die betrekking hebben op gedrag, posities of structuren. We zien vaak constructies als 'een dominante rol spelen' of 'een dominante positie innemen'. Het woord kan ook predicatief gebruikt worden: 'Zij is erg dominant in deze relatie'. In wetenschappelijke zin, zoals de biologie, wordt het gebruikt om genen aan te duiden die tot uiting komen boven recessieve genen.
Veelvoorkomende contexten
In de zakenwereld spreekt men van een 'dominante marktpositie' wanneer één bedrijf de sector beheerst. In de psychologie duidt het op een persoonlijkheidsstijl waarbij controle en invloed centraal staan. In de sportwereld noemen we een team dominant als ze de tegenstander gedurende de hele wedstrijd onder druk zetten en geen ruimte geven voor tegengas.
Vergelijking met soortgelijke woorden
'Dominant' wordt vaak verward met 'overheersend' of 'autoritair'. Hoewel 'overheersend' bijna synoniem is, wordt 'dominant' vaker gebruikt voor een natuurlijke of feitelijke status, terwijl 'overheersend' soms een negatievere bijklank heeft van verstikking. 'Autoritair' daarentegen verwijst specifiek naar een stijl van leidinggeven die gebaseerd is op strikte gehoorzaamheid en regels, wat niet per se hetzelfde is als een natuurlijke dominante uitstraling.
Beispiele
Zij heeft een erg dominante persoonlijkheid.
everydayShe has a very dominant personality.
Het bedrijf streeft naar een dominante positie in de Europese markt.
formalThe company strives for a dominant position in the European market.
Doe niet zo dominant, laat anderen ook eens uitpraten.
informalDon't be so dominant, let others finish their sentences too.
In dit genetische experiment is de bruine kleur van de ogen dominant.
academicIn this genetic experiment, the brown eye color is dominant.
Häufige Kollokationen
Häufige Phrasen
een dominante factor
a dominant factor
dominante genen
dominant genes
Wird oft verwechselt mit
Heersend usually refers to something that is currently prevalent or 'in fashion' (e.g., a prevailing opinion), while dominant implies power and control.
Autoritair specifically describes a style of leadership based on strict rules and lack of freedom, whereas dominant is a broader term for having influence.
Grammatikmuster
How to Use It
Nutzungshinweise
The word 'dominant' is neutral to formal in register. In professional and academic settings, it is a standard term to describe influence or biological traits. In personal settings, it can carry a slightly negative connotation if it implies someone is overbearing or 'bossy'.
Häufige Fehler
English speakers might use 'dominerend' when they mean 'dominant'. While 'dominerend' is a valid Dutch word (dominating), 'dominant' is more common for describing a stable trait or position. Also, remember to inflect the adjective (dominante) when used before a noun.
Tips
Use it to describe leadership and influence
In professional Dutch, use 'dominant' to describe a company's market share or a clear leader in a field.
Be careful with personality descriptions
Calling a person 'dominant' in Dutch can sometimes be perceived as a criticism of their bossiness.
Dutch egalitarianism vs. dominance
Dutch culture often values consensus (Poldermodel), so overly dominant behavior in meetings might be met with resistance.
Wortherkunft
Derived from the Latin 'dominans', the present participle of 'dominari' (to rule), which comes from 'dominus' (master/lord).
Kultureller Kontext
In the Netherlands, which values 'poldering' (seeking consensus), being explicitly dominant in a group can be seen as counterproductive. However, in Dutch sports and business, 'dominant spel' or 'marktleiderschap' is highly respected.
Merkhilfe
Think of a 'Domino' effect where the first tile is so 'dominant' that it controls the movement of all the others.
Häufig gestellte Fragen
4 FragenNee, dominantie kan ook positief zijn, zoals een sterke leider die een team door een crisis loodst of een sportploeg die uitblinkt door kwaliteit.
Dominant beschrijft een eigenschap of status (hij is dominant), terwijl dominerend vaak het actieve gedrag beschrijft (hij gedraagt zich dominerend).
In de genetica is een dominant gen een erfelijke eigenschap die altijd zichtbaar wordt in het uiterlijk, zelfs als er maar één kopie van aanwezig is.
Dit betekent dat een bedrijf zo'n groot marktaandeel heeft dat het de prijzen en voorwaarden in de sector kan beïnvloeden.
Teste dich selbst
Apple heeft een ___ positie op de markt voor smartphones.
Omdat 'positie' een de-woord is en er een bijvoeglijk naamwoord voor staat, voegen we een -e toe aan 'dominant'.
In een sociale context verwijst een dominant karakter naar iemand die de leiding wil hebben of de overhand heeft.
rol / een / speelde / in / factor / die / dominante / discussie / de
This follows the standard Subject-Verb-Object-Prepositional Phrase order in Dutch.
Ergebnis: /3
Summary
Being dominant means exerting control or holding a superior position in a specific context.
- Describes having more power or influence than others in a group.
- Used in social, biological, economic, and psychological contexts.
- Refers to a leading or prevailing position or character trait.
Use it to describe leadership and influence
In professional Dutch, use 'dominant' to describe a company's market share or a clear leader in a field.
Be careful with personality descriptions
Calling a person 'dominant' in Dutch can sometimes be perceived as a criticism of their bossiness.
Dutch egalitarianism vs. dominance
Dutch culture often values consensus (Poldermodel), so overly dominant behavior in meetings might be met with resistance.
Beispiele
4 von 4Zij heeft een erg dominante persoonlijkheid.
She has a very dominant personality.
Het bedrijf streeft naar een dominante positie in de Europese markt.
The company strives for a dominant position in the European market.
Doe niet zo dominant, laat anderen ook eens uitpraten.
Don't be so dominant, let others finish their sentences too.
In dit genetische experiment is de bruine kleur van de ogen dominant.
In this genetic experiment, the brown eye color is dominant.
Related Content
Im Kontext lernen
Dieses Wort in anderen Sprachen
Verwandtes Vokabular
Mehr politics Wörter
officieel
A2Relating to an authority or public body.
geweld
B1Behavior involving physical force intended to hurt
factioneel
C1Relating to a small organized dissenting group.
dictatuur
C1Government by a dictator
geopolitiek
C1Politics influenced by geographical factors.
globalisering
C1The process of interaction on an international scale.
interventie
C1Action taken to improve a difficult situation.
manipuleren
C1To control or influence in an unfair way.
corrupt
C1Having or showing a willingness to act dishonestly
censuur
C1The suppression or prohibition of speech or information.
