زمانی که

زمانی که گرسنه هستم، غذا می‌خورم.

When I am hungry, I eat food.

Simple present tense for a general habit.

زمانی که خورشید می‌آید، روز شروع می‌شود.

When the sun comes (up), the day starts.

Using 'zamāni ke' to show cause and effect.

زمانی که باران می‌بارد، چتر برمی‌دارم.

When it rains, I take an umbrella.

Standard temporal clause structure.

زمانی که خوشحال هستم، می‌خندم.

When I am happy, I laugh.

Connecting an emotion to an action.

زمانی که شب می‌شود، می‌خوابم.

When it becomes night, I sleep.

Simple daily routine.

زمانی که معلم می‌آید، ما سلام می‌کنیم.

When the teacher comes, we say hello.

Subject-verb agreement in both clauses.

زمانی که سرد است، ژاکت می‌پوشم.

When it is cold, I wear a jacket.

Describing a condition and a response.

زمانی که چای داغ است، صبر می‌کنم.

When the tea is hot, I wait.

Using 'zamāni ke' for a simple state.

زمانی که بچه بودم، در این پارک بازی می‌کردم.

When I was a child, I used to play in this park.

Past imperfect tense for habitual past actions.

زمانی که به خانه رسیدم، مادرم داشت آشپزی می‌کرد.

When I reached home, my mother was cooking.

Past simple followed by past progressive.

زمانی که درس تمام شد، به سینما رفتیم.

When the lesson finished, we went to the cinema.

Two completed actions in the past.

زمانی که او را دیدم، خیلی تعجب کردم.

When I saw him, I was very surprised.

Using 'zamāni ke' for a specific past moment.

زمانی که هوا خوب بود، به کوه می‌رفتیم.

When the weather was good, we used to go to the mountains.

Describing past conditions.

زمانی که نامه را خواندم، گریه کردم.

When I read the letter, I cried.

Emotional reaction to a past event.

زمانی که در تهران زندگی می‌کردیم، ماشین نداشتیم.

When we lived in Tehran, we didn't have a car.

Describing a past state of being.

زمانی که زنگ زد، من در حمام بودم.

When he called, I was in the bathroom.

Interrupted action in the past.

زمانی که به مقصد برسید، متوجه زیبایی آن خواهید شد.

When you reach the destination, you will notice its beauty.

Subjunctive 'berasid' for future temporal clause.

زمانی که دولت تصمیم جدیدی بگیرد، مردم باخبر می‌شوند.

When the government makes a new decision, the people will be informed.

Formal register for administrative contexts.

زمانی که کتاب را تمام کنی، می‌توانی آن را به من بدهی.

When you finish the book, you can give it to me.

Subjunctive 'tamām koni' for a future condition.

زمانی که باران قطع شود، پیاده‌روی خواهیم کرد.

When the rain stops, we will go for a walk.

Future plan dependent on a temporal condition.

زمانی که او صحبت می‌کند، همه با دقت گوش می‌دهند.

When he speaks, everyone listens carefully.

Describing a recurring formal situation.

زمانی که فرصت پیدا کنم، حتماً به شما سر می‌زنم.

When I find the opportunity, I will definitely visit you.

Polite future promise.

زمانی که قیمت‌ها بالا می‌رود، قدرت خرید مردم کم می‌شود.

When prices go up, people's purchasing power decreases.

Economic cause and effect in formal Persian.

زمانی که در امتحان موفق شوی، برایت هدیه می‌خرم.

When you succeed in the exam, I will buy you a gift.

Future reward based on a temporal milestone.

زمانی که تکنولوژی پیشرفت می‌کند، سبک زندگی انسان‌ها نیز تغییر می‌یابد.

When technology advances, human lifestyles also change.

Abstract sociological observation.

زمانی که نویسنده داستان را به پایان رساند، احساس سبکی کرد.

When the author brought the story to an end, he felt a sense of relief.

Literary description of a past event.

زمانی که تمدن‌ها سقوط می‌کنند، آثار هنری آن‌ها باقی می‌ماند.

When civilizations fall, their artworks remain.

Philosophical/Historical generalization.

زمانی که خشم بر عقل غلبه کند، پشیمانی به بار می‌آید.

When anger overcomes reason, regret is produced.

Moralistic/Proverbial usage.

زمانی که پروژه به مرحله نهایی برسد، گزارش کامل ارائه خواهد شد.

When the project reaches the final stage, a full report will be presented.

Formal business/technical context.

زمانی که او به قدرت رسید، اصلاحات گسترده‌ای را آغاز کرد.

When he came to power, he began extensive reforms.

Historical/Political narrative.

زمانی که تضاد منافع پیش بیاید، مذاکره دشوار می‌شود.

When a conflict of interest arises, negotiation becomes difficult.

Professional/Legal observation.

زمانی که خورشید به میانه آسمان می‌رسد، سایه‌ها کوتاه‌ترین هستند.

When the sun reaches the middle of the sky, shadows are shortest.

Scientific/Natural fact.

زمانی که ساختارهای سنتی فرو می‌پاشند، بحران هویت پدیدار می‌گردد.

When traditional structures collapse, an identity crisis emerges.

High-level sociological analysis.

زمانی که شاعر از استعاره استفاده می‌کند، معنای متن لایه‌برداری می‌شود.

When the poet uses metaphor, the meaning of the text becomes layered.

Literary criticism register.

زمانی که عدالت در جامعه‌ای اجرا نشود، اعتماد عمومی سلب خواهد شد.

When justice is not implemented in a society, public trust will be revoked.

Political/Legal theory.

زمانی که فیلسوف به بن‌بست فکری می‌رسد، پرسش‌های جدیدی طرح می‌کند.

When the philosopher reaches an intellectual dead-end, he poses new questions.

Academic/Philosophical context.

زمانی که داده‌های آماری تحلیل شوند، می‌توان به نتایج دقیق‌تری دست یافت.

When statistical data are analyzed, more accurate results can be achieved.

Scientific research register.

زمانی که توازن قوا در منطقه به هم بخورد، احتمال درگیری افزایش می‌یابد.

When the balance of power in the region is disrupted, the likelihood of conflict increases.

Geopolitical analysis.

زمانی که زبان مادری تضعیف شود، بخشی از میراث فرهنگی از بین می‌رود.

When the mother tongue is weakened, a part of cultural heritage is lost.

Cultural/Linguistic preservation context.

زمانی که بازار با مازاد عرضه مواجه گردد، قیمت‌ها به طور طبیعی کاهش می‌یابند.

When the market faces a surplus of supply, prices naturally decrease.

Formal economic theory.

زمانی که هستی‌شناسی با معرفت‌شناسی تلاقی می‌کند، پارادایم‌های جدیدی خلق می‌شوند.

When ontology intersects with epistemology, new paradigms are created.

Highly specialized academic discourse.

زمانی که حاکمیت قانون به مسلخ مصلحت برده شود، آزادی به محاق می‌رود.

When the rule of law is sacrificed at the altar of expediency, freedom goes into eclipse.

Sophisticated political rhetoric with metaphors.

زمانی که هنرمند از قید و بندهای زمانه رها می‌گردد، اثرش جاودانه می‌شود.

When the artist is liberated from the shackles of his time, his work becomes immortal.

Elevated aesthetic philosophy.

زمانی که گسست‌های اجتماعی تعمیق یابند، وفاق ملی به مخاطره می‌افتد.

When social rifts deepen, national consensus is jeopardized.

Advanced sociological/political analysis.

زمانی که سکوت بر هیاهوی ذهن چیره شود، حقیقت تجلی می‌یابد.

When silence prevails over the clamor of the mind, truth manifests.

Mystical/Philosophical prose.

زمانی که فرآیندهای دموکراتیک صوری گردند، مشروعیت نظام سیاسی فرسوده می‌شود.

When democratic processes become formalistic, the legitimacy of the political system erodes.

Complex political science terminology.

زمانی که نوآوری با اخلاق همسو نباشد، پیامدهای ناگواری برای بشریت خواهد داشت.

When innovation is not aligned with ethics, it will have dire consequences for humanity.

Ethical/Scientific debate register.

زمانی که متن از نیت مؤلف مستقل می‌گردد، هرمنوتیک وارد ساحت جدیدی می‌شود.

When the text becomes independent of the author's intent, hermeneutics enters a new realm.

Advanced literary theory.