B1 verb Neutral #3,500 most common 1 min read

چرخیدن

/tʃær.xi.dæn/

To rotate or turn around a center point.

Word in 30 Seconds

  • To rotate or spin around an axis.
  • To turn or change direction.
  • Used for physical objects and abstract concepts like fate.

مرور کلی

فعل «چرخیدن» یکی از افعال پرکاربرد در زبان فارسی است که ریشه در حرکت دایره‌ای دارد. این فعل هم به صورت لازم (بدون مفعول) و هم به صورت متعدی (با تغییر به «چرخاندن») به کار می‌رود. مفهوم اصلی آن تکرار یک حرکت در یک مسیر بسته یا تغییر زاویه دید و جهت حرکت است.

الگوهای کاربردی

این فعل معمولاً با قیدهای مکان یا جهت به کار می‌رود. مثلاً «به دور چیزی چرخیدن» یا «به سمت راست چرخیدن». ساختار دستوری آن ساده است و در زمان‌های مختلف (گذشته، حال، آینده) به راحتی صرف می‌شود.

زمینه‌های رایج

از این واژه در توصیف حرکت چرخ‌های ماشین، رقصیدن (چرخیدن در رقص)، جهت‌یابی (چرخیدن به سمت خیابان)، و حتی در مفاهیم انتزاعی مثل «چرخیدن روزگار» (تغییرات زمانه) استفاده می‌شود.

مقایسه کلمات مشابه

«گشتن» معمولاً به معنای جستجو کردن یا پرسه زدن است، در حالی که «چرخیدن» دقیقاً بر حرکت دوار تمرکز دارد. «دور زدن» بیشتر به معنای عبور از یک مانع یا مسیر دایره‌ای در رانندگی است، اما «چرخیدن» دامنه معنایی وسیع‌تری دارد که شامل چرخش یک جسم حول محور خودش نیز می‌شود.

Examples

1

زمین به دور خورشید می‌چرخد.

everyday

The Earth rotates around the sun.

2

لطفاً در تقاطع به سمت چپ بچرخید.

formal

Please turn left at the intersection.

3

بچه‌ها در حیاط می‌چرخیدند و بازی می‌کردند.

informal

The children were spinning and playing in the yard.

4

چرخیدنِ چرخ‌های صنعت نیازمند سرمایه است.

academic

The turning of the wheels of industry requires capital.

Common Collocations

به دور خود چرخیدن To spin around oneself
به راست چرخیدن To turn right
چرخیدن روزگار The turning of fate

Common Phrases

چرخش آزاد

Free rotation

سرم را چرخاندن

To turn my head

Often Confused With

چرخیدن vs گشتن

Gashtan usually implies searching or wandering. Charkhidan implies physical rotation.

چرخیدن vs دور زدن

Dor zadan is often used for driving around something or bypassing a rule. Charkhidan is the general act of spinning.

Grammar Patterns

فاعل + به + جهت + چرخید فاعل + به دور + مفعول + می‌چرخد

How to Use It

Usage Notes

Use 'چرخیدن' for physical rotation and 'چرخاندن' for causing something to rotate. It is a neutral verb used in both daily life and formal settings. In informal speech, it can also imply aimless wandering.


Common Mistakes

Students often use 'چرخیدن' instead of 'چرخاندن' when they are the agent of the action. Remember that if you are doing the action to an object, use the transitive form. Also, avoid using it for 'searching' where 'گشتن' is preferred.

Tips

💡

Use with directional adverbs

Always pair 'چرخیدن' with directions like 'راست' (right) or 'چپ' (left) for clarity. This helps listeners understand your specific movement.

⚠️

Don't confuse with 'گشتن'

While 'گشتن' can sometimes mean to spin, it primarily means 'to search'. Use 'چرخیدن' for clear rotation.

🌍

Cultural significance of rotation

In Persian culture, the concept of 'چرخ' (wheel/fate) is deep. It often refers to the turning of time or destiny.

Word Origin

Derived from the Proto-Indo-European root for circle. It is related to the word 'چرخ' (wheel) in Persian.

Cultural Context

The wheel is a symbol of life's cycles in Persian poetry. 'چرخ گردون' refers to the unpredictable nature of fate.

Memory Tip

Think of a spinning wheel (چرخ). If you are the wheel, you are 'چرخیدن'.

Frequently Asked Questions

4 questions

بله، در اکثر موارد به حرکت حول یک محور اشاره دارد. اما در زبان عامیانه ممکن است به معنای وقت‌گذرانی یا پرسه زدن در خیابان نیز به کار رود.

چرخیدن فعل لازم است و فاعل خودش حرکت می‌کند، اما چرخاندن فعل متعدی است و فاعل چیزی را حرکت می‌دهد.

بله، وقتی می‌خواهید بگویید مسیر خود را تغییر دهید، از عبارت «به راست/چپ چرخیدن» استفاده می‌کنید.

بله، در ادبیات فارسی برای توصیف حرکت افلاک و چرخ گردون بسیار استفاده شده است.

Test Yourself

fill blank

ماشین در میدان به سمت راست ___ .

Correct! Not quite. Correct answer: چرخید

فعل چرخیدن برای تغییر مسیر در میدان صحیح است.

multiple choice

کدام جمله به معنای چرخش یک جسم است؟

Correct! Not quite. Correct answer: زمین به دور خورشید می‌چرخد

چرخیدن دقیقاً برای حرکت دورانی استفاده می‌شود.

sentence building

او / به / راست / چرخید

Correct! Not quite. Correct answer: او به راست چرخید

ترتیب فاعل، متمم و فعل در فارسی رعایت شده است.

Score: /3

Was this helpful?

Comments (0)

Login to Comment
No comments yet. Be the first to share your thoughts!