The word describes both physical light emission and metaphorical brilliance or success.
Word in 30 Seconds
- To emit light or shine brightly.
- Used metaphorically for outstanding performance or success.
- Commonly used in both literature and daily conversation.
بررسی کلی
فعل «درخشیدن» از ریشه کهن «درخش» گرفته شده و به معنای تابیدن و نورافشانی است. این فعل در زبان فارسی کاربرد بسیار گستردهای دارد و بسته به بافت متن، میتواند معنای فیزیکی (نور) یا معنای استعاری (موفقیت و نبوغ) داشته باشد.
الگوهای کاربرد
این فعل معمولاً به صورت لازم (Intransitive) به کار میرود. فاعل آن میتواند یک جسم فیزیکی (مانند خورشید) یا یک مفهوم انتزاعی (مانند استعداد یا هنر) باشد. در جملات، این فعل اغلب با قیدهای حالت مانند «زیبا»، «بهخوبی» یا «فوقالعاده» همراه میشود تا کیفیت آن درخشش را توصیف کند.
بافتهای رایج
در ادبیات فارسی، از درخشیدن برای توصیف زیبایی چهره، جواهرات یا چشمها استفاده میشود. در بافتهای روزمره و رسانهای، این واژه برای توصیف عملکرد درخشان ورزشکاران یا هنرمندان در مسابقات و جشنوارهها بسیار رایج است (مثلاً: او در این مسابقات درخشید).
مقایسه کلمات مشابه
کلمه «تابیدن» بیشتر به تابش مستقیم نور اشاره دارد، در حالی که «درخشیدن» بار معنایی مثبتتری دارد و به نوعی جلوهگری و جذابیت بصری اشاره میکند. کلمه «برق زدن» نیز به معنای درخشش لحظهای و ناگهانی است، در حالی که «درخشیدن» میتواند استمرار بیشتری را القا کند.
Examples
ستارهها در شب میدرخشند.
everydayThe stars shine in the night.
او در کنفرانس علمی درخشید.
formalHe excelled at the scientific conference.
چشمانش از خوشحالی میدرخشید.
informalHer eyes were shining with happiness.
این اثر هنری در تاریخ هنر درخشید.
academicThis artwork shone in the history of art.
Common Collocations
Common Phrases
ستاره درخشان
Bright star
آینده درخشان
Bright future
درخشش خیرهکننده
Dazzling shine
Often Confused With
Tabidan is more about the act of emitting rays, while Derakhshidan implies a sense of brilliance or beauty.
Bargh zadan often implies a sudden or momentary flash, whereas Derakhshidan can be a sustained state.
Grammar Patterns
How to Use It
Usage Notes
The verb is versatile and used in both formal and informal registers. It is common in journalistic writing to describe successful people. Ensure the subject matches the verb conjugation correctly.
Common Mistakes
Learners sometimes confuse it with 'Tabidan'. Also, avoid using it for objects that don't emit or reflect light. Remember it is an intransitive verb.
Tips
Use it to describe success
When someone performs well in a sport or exam, use 'درخشیدن' to show they stood out.
Avoid using it for dim light
Use 'درخشیدن' for bright, noticeable light. For dim light, other verbs like 'سوسو زدن' are better.
Poetic usage in Persian
It is frequently used in Persian poetry to describe the beauty of the moon, stars, or a beloved's face.
Word Origin
Derived from Middle Persian 'draxš-'. It shares a root with concepts related to lightning and sudden illumination in Indo-European languages.
Cultural Context
In Persian culture, 'Derakhshidan' is a positive attribute. It is often used in compliments to describe someone's performance or appearance.
Memory Tip
Think of a 'Diamond' (Derakhshan) which is famous for shining. The sound 'Derakh' is sharp and bright, like light itself.
Frequently Asked Questions
4 questionsبله، وقتی میگوییم کسی درخشید، منظور این است که او عملکرد بسیار خوبی داشته و مورد توجه همگان قرار گرفته است.
تابیدن بیشتر به انتشار نور از منبع اشاره دارد، اما درخشیدن علاوه بر نور، به زیبایی و جذابیت بصری یا موفقیت نیز اشاره دارد.
زمان گذشته ساده آن «درخشیدم» است و صفت فاعلی یا اسم مفعول آن «درخشان» است که بسیار پرکاربرد است.
خیر، این فعل در زبان فارسی به صورت لازم به کار میرود و مفعول مستقیم نمیگیرد.
Test Yourself
او در مسابقه پیانو بسیار ___ .
چون فاعل مفرد است، فعل باید به صورت سوم شخص مفرد گذشته بیاید.
کدام کلمه معنای مشابهی دارد؟
تابیدن نزدیکترین فعل به معنای ساطع کردن نور است.
ستاره / آسمان / درخشیدن
ترتیب درست فاعل، متمم و فعل رعایت شده است.
Score: /3
Summary
The word describes both physical light emission and metaphorical brilliance or success.
- To emit light or shine brightly.
- Used metaphorically for outstanding performance or success.
- Commonly used in both literature and daily conversation.
Use it to describe success
When someone performs well in a sport or exam, use 'درخشیدن' to show they stood out.
Avoid using it for dim light
Use 'درخشیدن' for bright, noticeable light. For dim light, other verbs like 'سوسو زدن' are better.
Poetic usage in Persian
It is frequently used in Persian poetry to describe the beauty of the moon, stars, or a beloved's face.
Examples
4 of 4ستارهها در شب میدرخشند.
The stars shine in the night.
او در کنفرانس علمی درخشید.
He excelled at the scientific conference.
چشمانش از خوشحالی میدرخشید.
Her eyes were shining with happiness.
این اثر هنری در تاریخ هنر درخشید.
This artwork shone in the history of art.
Related Content
Related Vocabulary
More colors words
عنابی
B1Jujube-colored/dark red; a dark reddish-brown color.
آبرنگ
B1A paint that uses water as a solvent; watercolor.
آبی آسمانی
B1Sky blue; azure.
آبی کردن
A2To blue; to make something blue.
آغشتن
B2To stain, dye, or immerse in a liquid; to dye, to immerse.
اکرولیک
B1Acrylic paint.
اکریلیک
B1A fast-drying paint containing pigment suspended in an acrylic polymer emulsion; acrylic paint.
آلبالویی
B1A deep red color, like cherries; cherry red.
انعکاس
B1Reflection; the act of reflecting, especially light or sound.
آستر
B1Primer, undercoat.
