Zātan signifies something's inherent, unchangeable, and essential nature.
Word in 30 Seconds
- Inherently, intrinsically, or by its very nature.
- Describes permanent, essential qualities.
- Used for fundamental, unchangeable characteristics.
Overview
کلمه «ذاتاً» (zātan) یک قید در زبان فارسی است که برای بیان ماهیت، جوهر یا ویژگیهای اصلی و جداییناپذیر یک چیز به کار میرود. این قید نشان میدهد که یک خصوصیت یا حالت، نه اکتسابی یا موقتی، بلکه بخشی از وجود و طبیعت اصلی آن چیز است. به عبارتی، صفتی که بدون آن، آن چیز دیگر آن چیزی که هست، نخواهد بود.
«ذاتاً» معمولاً قبل از صفتی که قرار است آن را توصیف کند یا بعد از فعل و برای تاکید بر ماهیت عمل یا حالت به کار میرود. این قید اغلب برای بیان ویژگیهای ثابت و غیرقابل تغییر استفاده میشود. میتوان آن را در جملات خبری، توصیفی و حتی گاهی در جملات شرطی برای تاکید بر ماهیت ذاتی به کار برد.
این قید در موقعیتهای مختلفی کاربرد دارد:
توصیف ویژگیهای شخصیتی
«او ذاتاً فردی مهربان است.»
بیان ماهیت اشیاء یا مفاهیم
«این مشکل ذاتاً پیچیده است.»
توضیح دلایل اصلی یا بنیادی
«این قانون ذاتاً ناعادلانه بود.»
۴. در بحثهای فلسفی و علمی برای تاکید بر جوهر و ماهیت وجودی.
«اساساً» (asāsan) نیز به معنای «در اصل» یا «به طور بنیادین» است و میتواند با «ذاتاً» همپوشانی داشته باشد، اما «ذاتاً» تاکید بیشتری بر ماهیت ذاتی و غیرقابل تغییر دارد. «اساساً این پروژه شکست خورد» یعنی دلیل اصلی شکست، اما «این پروژه ذاتاً ناقص بود» یعنی نقص بخشی از وجود آن بود.
«اصولاً» (osulan) بیشتر به معنای «در اصل»، «به طور کلی» یا «معمولاً» است و به رویههای کلی یا قواعد عمومی اشاره دارد، در حالی که «ذاتاً» به ماهیت و جوهر اصلی میپردازد. «او اصولاً آدم منظمی است» یعنی معمولاً منظم است، اما «او ذاتاً آدم منظمی است» یعنی نظم بخشی از طبیعت اوست.
«طبیعتاً» (tabi'atan) به معنای «به طور طبیعی» است و میتواند به معنای «ذاتاً» باشد، اما گاهی اوقات به رویدادهای طبیعی یا عکسالعملهای قابل پیشبینی نیز اشاره دارد. «او طبیعتاً خجالتی است» بسیار شبیه «او ذاتاً خجالتی است» است، اما «باران طبیعتاً مفید است» به جنبه طبیعی آن اشاره دارد.
Examples
این غذا ذاتاً سالم است، حتی بدون سس.
everydayThis food is inherently healthy, even without sauce.
علم ذاتاً جستجوگر حقیقت است و محدودیت نمیپذیرد.
academicScience is inherently a seeker of truth and does not accept limitations.
او ذاتاً آدم ریسکپذیری نیست، بنابراین در این سرمایهگذاری تردید دارد.
formalHe is not inherently a risk-taker, so he hesitates in this investment.
این سیب ذاتاً خوشمزه است.
informalThis apple is inherently delicious.
Common Collocations
Common Phrases
ذاتاً انسان خوبی است
He is a good person at heart / inherently good.
مشکل ذاتاً پیچیده است
The problem is intrinsically complex.
Often Confused With
'Osulan' (principally, generally) refers to general rules or common practices, whereas 'zātan' refers to the intrinsic essence or core nature.
'Asāsan' (basically, fundamentally) can overlap, but 'zātan' emphasizes the unchangeable, inherent quality more strongly.
Grammar Patterns
Usage Notes
The adverb 'zātan' is used to describe qualities that are fundamental and inseparable from the subject. It carries a sense of permanence and essentiality. It is often used in more formal or analytical contexts to explain the root nature of something.
Common Mistakes
Learners might confuse 'zātan' with adverbs like 'osulan' (generally) or 'asāsan' (basically). Ensure the context requires emphasizing the intrinsic, unchanging essence rather than a general rule or a primary reason.
Memory Tip
Think of 'zāt' as 'essence'. 'Zātan' means 'by its essence' or 'intrinsically'. Imagine a core, unchanging part of something.
Word Origin
The word 'zātan' comes from the Arabic word 'dhāt' (ذات), meaning 'self', 'essence', or 'substance'. Its Persian usage retains this meaning of inherent nature.
Cultural Context
The concept of 'zāt' (essence) is significant in Islamic philosophy and mysticism, often referring to the divine essence or the true nature of things, which lends 'zātan' a profound meaning in certain contexts.
Focus on Essential Nature
Use 'zātan' when you want to emphasize that a quality is fundamental and unchangeable.
Avoid Overuse
While useful, overuse of 'zātan' can make sentences sound repetitive or overly formal. Consider synonyms where appropriate.
Philosophical Connotations
The concept of 'zāt' (essence) has deep roots in Persian philosophy and theology, giving 'zātan' a sense of fundamental truth.
Frequently Asked Questions
4 questionsخیر، «ذاتاً» میتواند برای توصیف ویژگیهای مثبت، منفی یا خنثی به کار رود. این قید صرفاً بر ماهیت ذاتی تاکید دارد و بار ارزشی خاصی ندارد. مثلاً «این ماده ذاتاً سمی است» یا «این قانون ذاتاً عادلانه است».
«ذاتاً» بر ماهیت اصلی و جداییناپذیر چیزی تمرکز دارد، گویی بخشی از وجود آن است. «به طور طبیعی» میتواند به عکسالعملهای قابل پیشبینی، رویدادهای معمول یا ویژگیهای اکتسابی اشاره کند. در برخی موارد همپوشانی دارند، اما «ذاتاً» عمق بیشتری در بیان جوهر دارد.
بیشتر اوقات «ذاتاً» قبل از صفات میآید تا آنها را توصیف کند (مثلاً «ذاتاً زیبا»)، اما میتواند برای تاکید بر ماهیت یک اسم یا حتی یک فعل نیز به کار رود، هرچند کمتر رایج است. مثلاً «این مشکل ذاتاً وجود دارد».
«ذاتاً» قیدی است که در زبان فارسی رسمی و نیمهرسمی کاربرد زیادی دارد و در نوشتار آکادمیک، ادبی و همچنین در مکالمات جدیتر به کار میرود. سطح آن B2 است و نشاندهنده توانایی بیان مفاهیم پیچیدهتر است.
Test Yourself
جمله زیر را با کلمه مناسب کامل کنید:
این دو فرهنگ، با وجود تفاوتهای ظاهری، در باورهای بنیادین ___ شبیه هم هستند.
کلمه «ذاتاً» بهترین گزینه است زیرا بر شباهت در جوهره و ماهیت اصلی دو فرهنگ تاکید دارد.
کدام گزینه بهترین معنی «ذاتاً» را در جمله زیر نشان میدهد؟
او ذاتاً فردی کنجکاو است و همیشه به دنبال دانش جدید است.
گزینه «به طور ذاتی و همیشگی» به بهترین نحو معنای ماهیت ثابت و جداییناپذیر کنجکاوی را در فرد بیان میکند.
کلمات زیر را به ترتیب درست بچینید تا یک جمله معنیدار بسازید:
است، پیچیده، ذاتاً، این، مسئله
این ترتیب، ساختار صحیح جمله فارسی برای بیان اینکه مسئله به طور ذاتی پیچیده است را نشان میدهد.
🎉 Score: /3
Summary
Zātan signifies something's inherent, unchangeable, and essential nature.
- Inherently, intrinsically, or by its very nature.
- Describes permanent, essential qualities.
- Used for fundamental, unchangeable characteristics.
Focus on Essential Nature
Use 'zātan' when you want to emphasize that a quality is fundamental and unchangeable.
Avoid Overuse
While useful, overuse of 'zātan' can make sentences sound repetitive or overly formal. Consider synonyms where appropriate.
Philosophical Connotations
The concept of 'zāt' (essence) has deep roots in Persian philosophy and theology, giving 'zātan' a sense of fundamental truth.
Examples
4 of 4این غذا ذاتاً سالم است، حتی بدون سس.
This food is inherently healthy, even without sauce.
علم ذاتاً جستجوگر حقیقت است و محدودیت نمیپذیرد.
Science is inherently a seeker of truth and does not accept limitations.
او ذاتاً آدم ریسکپذیری نیست، بنابراین در این سرمایهگذاری تردید دارد.
He is not inherently a risk-taker, so he hesitates in this investment.
این سیب ذاتاً خوشمزه است.
This apple is inherently delicious.
Related Content
Related Vocabulary
More academic words
اعمال کردن
B2To apply, to implement; to put into operation or effect.
عامل شدن
B2To cause; to make something happen.
اعتبار علمی
B2Academic credibility, academic reputation.
اعتباربخشی
B2Accreditation; the official recognition that a person or institution is qualified.
اعتبار بخشیدن
B2To validate, to confirm or give official approval to something.
اعتبار سنجی کردن
B2To check or prove the validity or accuracy of something.
اعتمادپذیر
B2Capable of being relied on; trustworthy and dependable.
اعتراف کردن
B2To confess or acknowledge; to admit that one has committed a crime or done something wrong.
عضو هیئت علمی
B2A faculty member; a professional academic engaged in teaching and research at a university.
عقلانی
B2Rational; based on or in accordance with reason or logic.
