The word 'جز' acts as a linguistic filter to exclude a specific element from the rest of the group.
الكلمة في 30 ثانية
- Used to exclude a specific item from a group.
- Functions as a preposition meaning 'except' or 'apart from'.
- Commonly used in negative sentences or expressions of exclusivity.
بررسی کلی
«جز» یکی از پرکاربردترین حروف اضافه در زبان فارسی است که برای بیان استثنا استفاده میشود. این کلمه به شنونده میگوید که همه موارد شامل یک قاعده هستند، مگر موردی که بلافاصله بعد از «جز» میآید.
الگوهای کاربردی
این حرف معمولاً قبل از اسم یا ضمیر قرار میگیرد. ساختار متداول آن به صورت «جز + [اسم/ضمیر]» است. گاهی اوقات برای تأکید بیشتر، از ترکیب «بهجز» استفاده میشود که معنای مشابهی دارد اما در برخی جملات روانتر به نظر میرسد.
زمینههای رایج
در گفتار روزمره، «جز» در جملات منفی یا پرسشی که مفهوم منفی دارند بسیار دیده میشود. برای مثال: «هیچکس جز او نیامد.» در متون ادبی و رسمی نیز این واژه به وفور برای بیان محدودیت یا انحصار به کار میرود.
مقایسه با کلمات مشابه
کلمه «مگر» نیز برای استثنا به کار میرود، اما تفاوت اصلی در این است که «مگر» معمولاً قبل از فعل یا جملات شرطی میآید، در حالی که «جز» مستقیماً قبل از اسم یا گروه اسمی قرار میگیرد. «غیر از» نیز مترادف دقیق «جز» است و تقریباً در تمام موقعیتها میتواند جایگزین آن شود، با این تفاوت که «جز» کوتاهتر و در ادبیات کلاسیک رایجتر است.
أمثلة
جز او کسی در خانه نبود.
everydayExcept for him, no one was in the house.
جز این راه، چارهای نداریم.
formalWe have no choice but this way.
جز تو کسی رو ندارم.
informalI have no one but you.
جز در موارد استثنایی، قانون اجرا میشود.
academicExcept in exceptional cases, the law is enforced.
تلازمات شائعة
العبارات الشائعة
جز این نیست
It is nothing but this
جز در موارد خاص
Except in special cases
جز تو کسی نیست
There is no one but you
يُخلط عادةً مع
While 'جز' precedes nouns, 'مگر' often introduces clauses or acts as a condition. 'مگر' is more about questioning or stating a condition.
أنماط نحوية
How to Use It
ملاحظات الاستخدام
The word 'جز' is versatile and fits into both formal and informal registers. In spoken Persian, it is often pronounced simply as 'joz'. It is frequently used in negative contexts to emphasize the uniqueness of the object being mentioned.
أخطاء شائعة
A common mistake is trying to use 'جز' before a verb phrase, which is grammatically incorrect. Learners also sometimes confuse it with 'جزء' (part), which has a different meaning and spelling. Ensure you do not add extra letters to the root.
Tips
Use with pronouns for emphasis
Pairing 'جز' with pronouns like 'من' (me) or 'او' (him/her) creates a strong sense of exclusivity. For example, 'جز من' means 'except for me'.
Avoid using with verbs directly
Remember that 'جز' requires a noun phrase. Do not place a conjugated verb directly after it, as it will sound grammatically incorrect.
Literary usage in poetry
Persian poets frequently use 'جز' to express deep emotions or philosophical exclusivity. You will often encounter it in classical texts when describing love or solitude.
أصل الكلمة
The word 'جز' originates from Middle Persian and is related to the concept of a portion or part. It has evolved into a standard preposition for exclusion in modern Persian.
السياق الثقافي
The usage of 'جز' is deeply embedded in Persian literature, especially in romantic poetry where lovers express that 'there is no one but you' in their heart. It carries a poetic weight that simple synonyms like 'غیر از' might lack.
نصيحة للحفظ
Think of 'جز' as a 'scissors' cutting one piece out of a group. Just like scissors cut, 'جز' cuts an exception out of the sentence.
الأسئلة الشائعة
4 أسئلةبله، «بهجز» شکل کاملتر و رایجتری از «جز» است. تفاوت معنایی ندارند و در اکثر جملات میتوان آنها را به جای هم به کار برد.
بیشتر اوقات بله. در برخی متون ادبی، ممکن است در ساختارهای خاصی برای تأکید بر انحصار به کار رود، اما کارکرد اصلی آن همان استثنا کردن است.
تفاوت معنایی ندارند. «غیر از» کمی عمومیتر است و «جز» حس و حال ادبیتر و موجزتری به جمله میدهد.
خیر، بعد از «جز» معمولاً اسم، ضمیر یا گروه اسمی میآید. اگر بخواهید فعل را استثنا کنید، باید از ساختارهای دیگر یا «مگر» استفاده کنید.
اختبر نفسك
هیچکس ___ علی در کلاس نبود.
در اینجا برای استثنا کردن علی از سایر افراد حاضر در کلاس، به حرف اضافه «جز» نیاز داریم.
معنای «جز» در جمله «جز او کسی را ندیدم» چیست؟
کلمه «جز» در اینجا به معنای استثنا کردن فرد مورد نظر از دیدن است.
جز / نیامد / هیچکس / مهمانی / به
ترتیب درست برای بیان اینکه هیچکس غیر از فرد مورد نظر به مهمانی نیامده است.
النتيجة: /3
Summary
The word 'جز' acts as a linguistic filter to exclude a specific element from the rest of the group.
- Used to exclude a specific item from a group.
- Functions as a preposition meaning 'except' or 'apart from'.
- Commonly used in negative sentences or expressions of exclusivity.
Use with pronouns for emphasis
Pairing 'جز' with pronouns like 'من' (me) or 'او' (him/her) creates a strong sense of exclusivity. For example, 'جز من' means 'except for me'.
Avoid using with verbs directly
Remember that 'جز' requires a noun phrase. Do not place a conjugated verb directly after it, as it will sound grammatically incorrect.
Literary usage in poetry
Persian poets frequently use 'جز' to express deep emotions or philosophical exclusivity. You will often encounter it in classical texts when describing love or solitude.
أمثلة
4 من 4جز او کسی در خانه نبود.
Except for him, no one was in the house.
جز این راه، چارهای نداریم.
We have no choice but this way.
جز تو کسی رو ندارم.
I have no one but you.
جز در موارد استثنایی، قانون اجرا میشود.
Except in exceptional cases, the law is enforced.
Related Content
مفردات ذات صلة
مزيد من كلمات general
عادتوار
C1As a matter of habit; habitually.
عادی
A1Conforming to the usual or standard type; normal or ordinary.
عافیت
B2Well-being; the state of being comfortable, healthy, or happy.
عاجل
B2Requiring immediate attention or action; urgent.
عاقبت
C1The outcome or result of an action or event.
عاقل
A1Having or showing experience, knowledge, and good judgment; wise.
عالمگیر
C1Universal, worldwide, or affecting all parts of the world.
عالی
A1Excellent; extremely good or outstanding.
عام
B1General, common, public.
اعم از
B2Including; whether (used to introduce options).
