Participle (-ası/-əsi) for Future Necessity/Possibility
Grammar Rule in 30 Seconds
The -ası/-əsi suffix describes actions that are scheduled, destined, or absolutely necessary to happen in the future, like 'is to be done'.
- Add -ası/-əsi to the verb stem based on vowel harmony (e.g., yaz-ası, gəl-əsi).
- Use a buffer 'y' if the verb stem ends in a vowel (e.g., oxu-y-ası).
- Add personal endings to express who is 'to do' the action (e.g., mən get-əsi-yəm).
Conjugation of 'Getmək' (To Go) in the Future Necessity Form
| Person | Affirmative | Negative | Interrogative |
|---|---|---|---|
|
Mən (I)
|
Getəsiyəm
|
Getməyəsiyəm
|
Getəsiyəm?
|
|
Sən (You)
|
Getəsisən
|
Getməyəsisən
|
Getəsisən?
|
|
O (He/She/It)
|
Getəsidir
|
Getməyəsidir
|
Getəsidir?
|
|
Biz (We)
|
Getəsiyik
|
Getməyəsiyik
|
Getəsiyik?
|
|
Siz (You all)
|
Getəsisiniz
|
Getməyəsisiniz
|
Getəsisiniz?
|
|
Onlar (They)
|
Getəsidir(lər)
|
Getməyəsidir(lər)
|
Getəsidir(lər)?
|
Colloquial Contractions
| Full Form | Colloquial Form | Meaning |
|---|---|---|
|
Gələsiyəm
|
Gələsəm
|
I'm to come
|
|
Gələsisən
|
Gələsən
|
You're to come
|
|
Gələsidir
|
Gələsi
|
He/She is to come
|
Meanings
Expresses a future action that is perceived as a necessity, a strong probability, or a predetermined event. It functions both as an adjective (participle) and a predicate (verb tense).
Future Necessity/Obligation
Indicates that an action must be performed because of a plan, schedule, or moral obligation.
“Mən sabah Bakıya getəsiyəm.”
“Sən bu kitabı oxuyasısan.”
Attributive (Adjectival) Use
Describes a noun as something that 'needs to be' or 'will be' acted upon.
“Görüləsi işlər siyahısı.”
“Deyiləsi sözlər çoxdur.”
Inevitable Future/Destiny
Suggests that something is bound to happen or is destined by fate.
“Olacağı varsa, olasıdır.”
“Bu hadisə baş verəsidir.”
Reference Table
| Form | Structure | Example |
|---|---|---|
|
Affirmative
|
Stem + (y)ası/əsi + Personal Ending
|
Oxuyasıyam (I am to read)
|
|
Negative
|
Stem + ma/mə + (y)ası/əsi + Personal Ending
|
Oxumayasıyam (I am not to read)
|
|
Question
|
Affirmative Form + ?
|
Oxuyasısan? (Are you to read?)
|
|
Adjectival
|
Stem + (y)ası/əsi + Noun
|
Oxunası kitab (A book to be read)
|
|
3rd Person Plural
|
Stem + (y)ası/əsi + dir + lər
|
Gələsidirlər (They are to come)
|
|
Formal 3rd Person
|
Stem + (y)ası/əsi + dır/dir/dur/dür
|
Başlanasıdır (It is to begin)
|
طیف رسمیت
Mən sabah Bakı şəhərinə səfər edəsiyəm. (Travel plans)
Mən sabah Bakıya getəsiyəm. (Travel plans)
Sabah Bakıya getəsəm. (Travel plans)
Sabah Bakıdayam da, getəsiyəm. (Travel plans)
The World of -ası/-əsi
Necessity
- Görüləsi To be done
Destiny
- Olası Bound to happen
Schedule
- Gediləsi To be gone to
Necessity vs. Scheduled Future
Choosing the Right Suffix
Is it a hard obligation?
Is it a plan or schedule?
Common Adjectival Uses
Work
- • Görüləsi işlər
- • Yazılası hesabat
- • Həll olunası problem
Travel
- • Gəziləsi yerlər
- • Görüləsi mənzərələr
- • Qalınası otel
مثالها بر اساس سطح
Bu, görüləsi işdir.
This is work to be done.
Oxunası kitab.
A book to be read.
Gəziləsi şəhər.
A city to be visited.
Yeyəsi yemək.
Food to be eaten.
Mənim görüləsi işlərim var.
I have things to do.
Bu gün nə edəsiyik?
What are we to do today?
O, sabah gələsidir.
He is to come tomorrow.
Yazılası məktublar çoxdur.
There are many letters to be written.
Mən bu axşam evdə qalasıyam.
I am to stay at home this evening.
Biz gələn həftə görüşəsiyik.
We are to meet next week.
Sən bu sənədi imzalamayasısan?
Are you not supposed to sign this document?
Onlar hələ çox gözləyəsidir.
They are to wait much longer.
Bu məsələ mütləq həll olunasıdır.
This issue is definitely to be resolved.
Səninlə deyiləsi sözlərim var.
I have words to be said to you (I need to talk to you).
Qatar saat beşdə çatasıdır.
The train is scheduled to arrive at five.
Biz bu yolu axıra qədər getəsiyik.
We are to go this way until the end (We must see this through).
İnsan taleyində nə yazılıbsa, o da olasıdır.
Whatever is written in a person's fate, that is what is to happen.
Tədbirdə iştirak edəsı qonaqların siyahısı hazırdır.
The list of guests who are to participate in the event is ready.
Bu islahatlar ölkənin gələcəyini müəyyən edəsidir.
These reforms are to determine the future of the country.
Onun bu hərəkəti cavabsız qalmayasıdır.
This action of his is not to remain unanswered.
Arxaik formalarda bu şəkilçi daha çox arzu mənasında işlənirdi.
In archaic forms, this suffix was used more in the sense of a wish.
Müqavilənin şərtlərinə görə, tərəflər öhdəlikləri yerinə yetirəsidir.
According to the terms of the contract, the parties are to fulfill the obligations.
Həyatın bu keşməkeşli yollarında hələ çox sınaqlardan keçəsiyik.
On these turbulent paths of life, we are yet to pass through many trials.
Onun gəlişi hamı tərəfindən səbirsizliklə gözləniləsidir.
His arrival is to be awaited by everyone with impatience.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both express that something needs to happen. Learners use -malı for everything.
Learners don't see the need for -ası when -acaq already means future.
In Turkey, -ası is often used for curses (e.g., 'Kör olası').
اشتباهات رایج
Mən yazası.
Mən yazasıyam.
Oxuasıyam.
Oxuyasıyam.
Görüləsi iş.
Görüləsi iş.
Mən gələcəyəm.
Mən gələsiyəm.
Biz getəsik.
Biz getəsiyik.
O gələsi deyil.
O gələsi deyil.
Yazmayasıyam.
Yazmayasıyam.
Görüləsi bir şey yoxdur.
Görüləsi bir şey yoxdur.
Mən gəlməliyəm (when meaning a plan).
Mən gələsiyəm.
Gələsiydim.
Gələsi idim.
Sən gələsisən?
Sən gələsisən?
Oxunası kitablar.
Oxunası kitablar.
Olası hadisə.
Olası hadisə.
Tədbir baş tutasıdır.
Tədbir baş tutasıdır.
Görüləsi işlərin çoxluğu.
Görüləsi işlərin çoxluğu.
Deyiləsi söz yoxdur.
Deyiləsi söz yoxdur.
الگوهای جملهسازی
Mənim ___ -ası işim var.
Biz sabah ___ -asıyıq.
Bu məsələ mütləq ___ -asıdır.
O, bura ___ -ası deyil.
Real World Usage
Mən də gələsiyəm, gözləyin.
Bu vəzifədə görüləsi işlər nələrdir?
Qəbələdə gəziləsi çox yer var.
Çatdırılası sifarişlər siyahısı.
Məbləğ tam ödəniləsidir.
Axşam qonağımız gələsidir.
The 'To-Do' List Trick
Don't Overuse -malı
The Buffer 'Y'
Politeness
Smart Tips
Use the adjectival form to label your list: 'Görüləsi işlər'.
Use -ası instead of -malı. It sounds like you are just stating the schedule.
Don't forget the 'y' glide. It's the mark of a fluent speaker.
Remember it might be a curse there, but in Azerbaijan, it's just a plan!
تلفظ
Stress
The stress usually falls on the first syllable of the suffix: -Ası / -Əsi.
Buffer 'y' glide
The 'y' should be a smooth glide, not a hard 'y'.
Rising-Falling
Mən gələsiyəm. ↗↘
A standard statement of fact/plan.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of 'ASI' as 'Action Scheduled Immediately'.
تداعی تصویری
Imagine a large calendar where every date has a sticky note. The sticky notes are the -ası/-əsi tasks that are 'to be done' on those specific days.
Rhyme
Yazası, gələsi, işin bəllisi! (To write, to come, the work is certain!)
Story
A king once wrote a list of 'Görüləsi işlər' (tasks to be done) for his kingdom. He told his subjects, 'Mən gələsiyəm' (I am to come) to check on them. Because it was written, it was 'Olası' (bound to happen).
شبکه واژگان
چالش
Write down 3 things you are 'to do' tomorrow using the -asıyam/əsiyəm form.
نکات فرهنگی
In Baku, the -ası suffix is often shortened in speech. 'Gələsiyəm' becomes 'Gələsəm'.
In South Azerbaijan (Iran), this form is less common than in the North, often replaced by 'gərək' + subjunctive.
In classical Azerbaijani poetry, -ası/-əsi is used to express tragic destiny or inescapable fate.
Derived from the Old Turkic suffix -sig/-sig, which expressed desire or tendency.
شروعکنندههای مکالمه
Bu həftə sonu görüləsi hansı işləriniz var?
Gələcəkdə mütləq baş verəsi bir hadisə deyin.
Bakıda gəziləsi ən yaxşı yer haradır?
Sabah saat neçədə oyanasısan?
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
Mən sabah Bakıya ___.
___ yerlər.
Find and fix the mistake:
Mən oxuasıyam.
Mən gələcəyəm -> ___
Match each item on the left with its pair on the right:
A: Sabah görüşürük? B: Bəli, mən saat beşdə ___.
The suffix -ası/-əsi can be used as both an adjective and a verb.
Select the correct suffix.
Score: /8
تمرینهای عملی
8 exercisesMən sabah Bakıya ___.
___ yerlər.
Find and fix the mistake:
Mən oxuasıyam.
Mən gələcəyəm -> ___
1. Görüləsi iş, 2. Deyiləsi söz, 3. Yazılası məktub
A: Sabah görüşürük? B: Bəli, mən saat beşdə ___.
The suffix -ası/-əsi can be used as both an adjective and a verb.
Select the correct suffix.
Score: /8
سوالات متداول (8)
No. `-malı` is for obligation (must), while `-ası` is for plans or schedules (is to).
Yes, by adding the past copula: `Gələsi idim` (I was to come).
Rarely. In Turkey, it's mostly for curses or fixed idioms. In Azerbaijan, it's a common tense.
Use `-ma/-mə` before the suffix: `yaz-ma-y-ası-yam`.
It is neutral and used in both formal documents and daily conversation.
If the verb stem ends in a vowel, add 'y' before `-ası/-əsi`.
Yes, e.g., `Bu qapı rənglənəsidir` (This door is to be painted).
That is a common colloquial contraction used in Baku and other regions.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
be + to-infinitive
Azerbaijani uses a single suffix, while English uses a periphrastic construction.
haber de + infinitive
Spanish 'haber de' is becoming archaic, while Azerbaijani '-ası' is very much alive.
devoir (in future sense)
French doesn't distinguish between 'must' and 'is to' as clearly as Azerbaijani does with -malı vs -ası.
sein + zu + infinitive
German uses this mostly in the passive sense, while Azerbaijani uses it for all persons.
hazu da (はずだ)
Japanese 'hazu' is a noun-based construction, not a verb suffix.
li- + imperfect (لِـ)
Arabic relies more on context and particles than a specific future necessity tense.
yào (要)
Chinese lacks the specific 'scheduled' nuance of the Azerbaijani suffix.
