C1 Expressions & Patterns 12 min read سخت

حل و فصل اجتناب‌ناپذیر: باید انجام داد (~ずにはすまない)

این ابزار رو وقتی استفاده کن که یه 'بدهی' اخلاقی یا اجتماعی داری و باید با انجام یه کار، قضیه رو صاف کنی: «ず에는すまない».
علامت‌گذاری به عنوان یادگرفته
تمرین کن

Grammar Rule in 30 Seconds

Use ~ずにはすまない to express that a situation is so serious or compelling that a specific action is unavoidable.

  • Use with the negative stem (nai-form minus 'nai'): 謝らずにはすまない (Must apologize).
  • Indicates social, moral, or situational pressure to act.
  • Focuses on the inevitability of the outcome rather than personal desire.
Verb(stem) + ずにはすまない

مرور کلی

### Overview
در سطوح پیشرفته یادگیری زبان ژاپنی (سطح C1)، عبور از ساختارهای ساده بیانِ ضرورت مانند ~なければならない (باید انجام دهم) برای انتقال مفاهیم ظریف اجتماعی و اخلاقی امری حیاتی است. الگوی دستوری ~ずにはすまない (~zu ni wa sumanai) یکی از ارکان اصلی در بیانِ مسئولیت‌پذیری و پیامدهای اجتناب‌ناپذیر است. این عبارت فراتر از یک «باید» ساده است؛ این الگو بیانگر وضعیتی است که در آن، یک ماجرا یا تعهد اجتماعی تا زمانی که عمل خاصی انجام نشود، «حل‌وفصل» (settled) نشده باقی می‌ماند.
در زبان فارسی، ما برای بیان ضرورت اغلب از فعل «باید» استفاده می‌کنیم، اما «باید» در فارسی خنثی است. در مقابل، ~ずにはすまない بار معنایی سنگینی از «حساب‌پس‌دهی» (accountability) دارد. تصور کنید در یک پروژه کاری اشتباهی کرده‌اید؛ گفتنِ 報告しなければならない (باید گزارش دهم) صرفاً به وظیفه اشاره دارد، اما استفاده از 報告せずにはすまない به این معناست که «تا این گزارش را ندهم، این مسئله حل‌نشده باقی می‌ماند و وجدان یا موقعیت حرفه‌ای من آرام نمی‌گیرد».
این ساختار در فارسی به مفاهیمی چون «چاره‌ای جز انجام دادن... ندارم تا غائله ختم شود» نزدیک است. تسلط بر این الگو نشان‌دهنده درک شما از ساختارهای منطقی و اجتماعیِ نهفته در زبان ژاپنی است که حتی بسیاری از زبان‌آموزان سطح متوسط از آن غافل‌اند.
### How This Grammar Works
ریشه عمیق این الگو در فعل 済(す)む (sumu) نهفته است که به معنای «تمام شدن»، «حل شدن» یا «به پایان رسیدن» است. جالب است بدانید که عبارت معروف すみません (sumimasen) که برای عذرخواهی به کار می‌بریم، در اصل به معنای «این مسئله هنوز برای من حل‌وفصل نشده است» یا «دینِ من نسبت به شما ادا نشده است» می‌باشد. بنابراین، وقتی می‌گوییم ~ずにはすまない، در واقع می‌گوییم: «اگر این کار را انجام ندهم، وضعیت به حالتِ حل‌وفصل‌شده در نمی‌آید.»
اجزای این ساختار عبارتند از:
  1. 1~ず (-zu): شکل منفی کلاسیک که معادل ~ないで (بدون انجام دادن) است.
  2. 2に (ni): نشان‌دهنده وضعیت یا شرط.
  3. 3は (wa): برای تأکید بر این شرط که «در این وضعیت خاص (انجام ندادن کار)».
  4. 4すまない (sumanai): به معنای «حل نمی‌شود» یا «تسویه نمی‌شود».
در فارسی، ما برای معادل‌سازی می‌توانیم بگوییم: «انجام ندادنِ این کار، به معنای ناتمام ماندنِ ماجراست». این ساختار در فارسی به نوعی با مفهوم «ادای دین» یا «بستن پرونده» هم‌خوانی دارد. این الگو زمانی به کار می‌رود که فرد احساس می‌کند انجام یک کار (مثل عذرخواهی یا پذیرش مسئولیت) تنها راه برای بازگرداندن تعادل به یک وضعیت متشنج یا اشتباه است.
### Formation Pattern
روش ساخت این الگو بر پایه شکل منفی فعل (Nai-form) است. شما باید انتهای ない را حذف کرده و ずにはすまない را اضافه کنید. استثنای بسیار مهم، فعل する(suru) است که به せず تبدیل می‌شود.
| نوع فعل | شکل دیکشنری | شکل منفی (Nai) | شکل Zu | الگوی کامل |
|---|---|---|---|---|
| گروه ۱ | 書(か)く | 書(か)かない | 書(か)かず | 書(か)かずにはすまない |
| گروه ۱ | 話(はな)す | 話(はな)さない | 話(はな)さず | 話(はな)さずにはすまない |
| گروه ۲ | 食(た)べる | 食(た)べない | 食(た)べず | 食(た)べずにはすまない |
| بی‌قاعده | する(suru) | しない | せず | せずにはすまない |
| بی‌قاعده | 来(く)る | 来(こ)ない | 来(こ)ず | 来(こ)ずにはすまない |
نکته: شکل ~ないではすまない نیز در زبان گفتار رسمی رایج است که معنایی مشابه دارد، اما ~ずにはすまない ادبی‌تر و قوی‌تر است. همچنین الگوی [Noun] + ではすまない به معنای «فقط با [اسم] حل نمی‌شود» (مثلاً: «این مشکل فقط با پول حل نمی‌شود») بسیار کاربردی است.
### When To Use It
این الگو در سه موقعیت اصلی استفاده می‌شود:
  1. 1پذیرش مسئولیت (تسویه اخلاقی): زمانی که اشتباهی کرده‌اید و باید با انجام کاری (مثل عذرخواهی) آن را جبران کنید. مثال: 約束を破ったのだから、謝らずにはすまない (چون قولم را شکستم، چاره‌ای جز عذرخواهی ندارم - تا عذرخواهی نکنم، این بدهی اخلاقی باقی می‌ماند).
  1. 1پیامد منطقی اجتناب‌ناپذیر: وقتی مشاهده‌گر یک وضعیت هستید و می‌دانید که وقوع یک اتفاق، نتیجه‌ای قطعی در پی دارد. مثال: あれだけの汚職が明らかになれば、大臣は辞任せずにはすまない (وقتی این حجم از فساد آشکار شد، وزیر چاره‌ای جز استعفا نخواهد داشت - منطقاً پرونده او جز با استعفا بسته نمی‌شود).
  1. 1اعتقاد شخصی و وجدان: وقتی انجام ندادنِ کاری با اصول اخلاقی شما در تضاد است. مثال: 良心が咎めて協力せずにはすまなかった (وجدانم اجازه نداد، بنابراین نتوانستم همکاری نکنم).
### Common Mistakes
  1. 1استفاده برای کارهای روزمره: زبان‌آموزان فارسی‌زبان گاهی این را با «باید» معمولی اشتباه می‌گیرند. مثلاً نباید بگویید 寝ずにはすまない برای «باید بخوابم». این الگو فقط برای مسائل جدی است.
  1. 1اشتباه در صرف فعل する: بسیاری از فارسی‌زبانان به دلیل عادت به ساختار しない، سعی می‌کنند しずにはすまない بگویند که کاملاً غلط است. شکل صحیح همیشه せずにはすまない است.
  1. 1تداخل با ~ざるを得ない: در فارسی هر دو را «مجبور بودن» ترجمه می‌کنیم، اما تفاوت ظریفی دارند. ~ざるを得ない حسِ اجبارِ بیرونی و اکراه دارد (دلم نمی‌خواهد اما مجبورم)، در حالی که ~ずにはすまない حسِ مسئولیت درونی برای «حل کردنِ» یک مسئله است.
### Contrast With Similar Patterns
| الگو | تفاوت اصلی | معادل فارسی تقریبی |
|---|---|---|
| ~ずにはすまない | تمرکز بر حل‌وفصل و تسویه (مسئولیت) | چاره‌ای جز انجامش نیست تا غائله ختم شود |
| ~ざるを得ない | تمرکز بر اجبار و فقدان گزینه (اکراه) | مجبورم که انجام دهم (با بی‌میلی) |
| ~ないわけにはいかない | تمرکز بر عرف و فشار اجتماعی | نمی‌شود انجام نداد (چون زشت است) |
### Quick FAQ
  1. 1آیا می‌توانم به جای ~ずには از ~ないでは استفاده کنم؟ بله، در زبان گفتارِ رسمی ~ないではすまない بسیار رایج است و تفاوت معنایی ندارد.
  1. 1آیا این الگو همیشه بار منفی دارد؟ عمدتاً بله، چون به «حل کردنِ یک مشکل» اشاره دارد، اما می‌تواند برای بیانِ تعهدات اخلاقی مثبت نیز به کار رود.
  1. 1آیا این ساختار در محیط کار برای رئیس استفاده می‌شود؟ بله، اما مراقب باشید؛ استفاده از این الگو برای رئیس ممکن است نشان‌دهنده این باشد که شما «مسئولیت سنگینی» را بر عهده گرفته‌اید. اگر به درستی استفاده شود، نشان‌دهنده حرفه‌ای بودن شماست.

Formation Table

Verb Type Stem Pattern
Group 1
話さ
話さずにはすまない
Group 2
食べ
食べずにはすまない
Suru
せ
せずにはすまない
Kuru
こ
こずにはすまない

Meanings

Indicates that a situation makes a certain action absolutely unavoidable, often due to social obligation or moral weight.

1

Moral/Social Obligation

Feeling that one must act to maintain social standing or moral integrity.

“嘘をついた以上、正直に話さずにはすまない。”

“迷惑をかけたのだから、謝らずにはすまない。”

Reference Table

Reference table for حل و فصل اجتناب‌ناپذیر: باید انجام داد (~ずにはすまない)
گروه فعلی نحوه ساخت مثال فعل عبارت کامل
گروه ۱ (U)
Nai-stem + ず에는
{謝|あやま}る
{謝|あやま}らずにはすまない
گروه ۲ (Ru)
Nai-stem + ず에는
{弁償|べんしょう}する
{弁償|べんしょう}せずにはすまない
بی‌قاعده
Sezu / Kozu
{来|く}る
{来|く}ずにはすまない
حالت محاوره‌ای‌تر
~ないではすまない
{払|ها}う
{払|はら}わないではすまない
وظیفه اخلاقی
کشش درونی
{助|たす}ける
{助|たす}けず에는すまない
قانون اجتماعی
فشار بیرونی
{辞職|じしょく}する
{辞職|じしょく}せずにはすまない

طیف رسمیت

رسمی
謝罪せずにはすまない。

謝罪せずにはすまない。 (Apology)

خنثی
謝らずにはすまない。

謝らずにはすまない。 (Apology)

غیر رسمی
謝らなきゃ。

謝らなきゃ。 (Apology)

عامیانه
ごめんって言わなきゃ。

ごめんって言わなきゃ。 (Apology)

ظرافت‌های ~ずにはすまない

~ずにはすまない

قانون اجتماعی

  • {謝罪|しゃざい} عذرخواهی
  • {辞任|じにん} استعفا

وظیفه اخلاقی

  • {救助|きゅうじょ} امداد
  • {弁償|べんしょう} جبران خسارت

نتیجه طبیعی

  • {逮捕|たいほ} دستگیری
  • {炎上|えんじょう} واکنش شدید

باید معمولی در مقابل تسویه ناگزیر

~なければならない
وظیفه عمومی باید انجامش بدم.
کارهای روتین تکالیف/کارهای خونه.
~ずにはすまない
بدهی اجتماعی اگه نکنم قضیه صاف نمیشه.
تاثیر جدی اشتباهات بزرگ/قانون.

آیا باید از ~ずにはすまない استفاده کنم؟

1

آیا موقعیت جدیه؟

YES
ادامه بده
NO
از ~なければならない استفاده کن
2

آیا 'بدهی اجتماعی' برای صاف کردن وجود داره؟

YES
از ~ずにはすまない استفاده کن
NO ↓

جدول صرف فعل

✍️

گروه ۱

  • • {書|か}かず
  • • {話|はな}さず
  • • {待|ま}たず
🍕

گروه ۲

  • • {食|た}べず
  • • {見|み}ず
  • • {止|や}めず
⚡

بی‌قاعده‌ها

  • • {せず|せず} (suru)
  • • {来|こ}ず (kuru)
برای خواندن توضیح کامل رایگان ثبت‌نام کنید

مثال‌ها بر اساس سطح

1

謝らずにはすまない。

I must apologize.

1

説明せずにはすまない。

I must explain.

2

行かずにはすまない。

I have to go.

3

言わずにはすまない。

I have to say it.

4

返さずにはすまない。

I must return it.

1

この件は、報告せずにはすまない。

I must report this matter.

2

彼に会わずにはすまない。

I must meet him.

3

事実を話さずにはすまない。

I have to tell the truth.

4

責任を取らずにはすまない。

I must take responsibility.

1

国民に対して、真実を語らずにはすまない。

I must tell the truth to the people.

2

この状況では、対策を講じずにはすまない。

In this situation, we must take measures.

3

法に従わずにはすまない。

We must follow the law.

4

謝罪せずにはすまない事態だ。

It is a situation where I must apologize.

1

この重大な過失に対し、辞職せずにはすまない。

I must resign for this grave error.

2

歴史の教訓を無視せずにはすまない。

We cannot ignore the lessons of history.

3

この契約を履行せずにはすまない。

We are obligated to fulfill this contract.

4

沈黙を守らずにはすまない状況だ。

It is a situation where I must remain silent.

1

社会的な要請に応えずにはすまない。

We are compelled to respond to social demands.

2

この倫理的ジレンマを解決せずにはすまない。

We must resolve this ethical dilemma.

3

先人の意志を継がずにはすまない。

I am bound to inherit the will of my predecessors.

4

この運命を受け入れずにはすまない。

I must accept this fate.

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Uunavoidable Settlement: Must Do (~ずにはすまない) در مقابل ~ずにはいられない

Both use the negative stem.

اشتباهات رایج

✗

食べずにはすまない (I want to eat)

✓

食べたい (I want to eat)

This grammar is for obligation, not desire.
✗

行くずにはすまない

✓

行かずにはすまない

Incorrect stem conjugation.
✗

謝らずにはいられない (for a serious apology)

✓

謝らずにはすまない

Use 'sumanai' for social duty, not 'irarenai' for emotion.
✗

彼が謝らずにはすまない (He must apologize)

✓

彼は謝らずにはすまない (He must apologize)

Particle usage error.

الگوهای جمله‌سازی

___せずにはすまない。

Real World Usage

Corporate Apology common

この不祥事について、説明せずにはすまない。

برای دیدن همه مثال‌ها رایگان ثبت‌نام کنید
🎯

ذهنیت 'تسویه حساب'

همیشه اینجوری فکر کن: 'اگه این کار رو نکنم، ترازوی عدالتِ کائنات کج می‌مونه!' این گرامر درباره برگرداندن نظم به محیط اطرافته. مثلاً: «{助|たす}けずにはすまない。»
⚠️

زیاده‌روی نکن!

استفاده از این گرامر برای کارهای روزمره مثل خریدن شیر یا رفتن به باشگاه، تو رو شبیه شخصیت‌های دراماتیک فیلم‌ها می‌کنه. برای کارهای عادی از «~なければならない» استفاده کن: «{忙|いそが}しいから{帰|かえ}らなければならない。»
💬

فرهنگ عذرخواهی

توی ژاپن، عذرخواهی رسمی ({謝罪|しゃざい}) برای تموم کردن یک رسوایی (Settlement) ضروریه. به همین خاطر این گرامر رو توی اخبار شرکت‌ها زیاد می‌شنوی: «{謝罪|しゃざい}せずにはすまない。»

Smart Tips

Use this to show you take responsibility.

報告します。 → 報告せずにはすまない。

تلفظ

zu-ni-wa-su-ma-NAI

Intonation

The emphasis is on 'sumanai'.

Serious

↘

Falling intonation indicates finality and seriousness.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Think of 'Sumanai' as 'Sorry'. If you don't do the action, you are 'Sumanai' (sorry/guilty).

تداعی تصویری

Imagine a person standing in front of a heavy door they must open. The door is labeled 'Duty'.

Rhyme

To do what is right, and keep your name, use 'zu ni wa sumanai' to avoid the shame.

Story

A samurai broke his sword. He knew he had to report it to his lord. He felt the weight of his duty. He said, 'I must report this,' using 'houkoku sezu ni wa sumanai'.

شبکه واژگان

責任義務謝罪当然不可避

چالش

Write three sentences about things you feel socially obligated to do at work or school.

نکات فرهنگی

This reflects the high value placed on taking responsibility in Japanese corporate culture.

Derived from the classical 'zu' (negative) and 'sumanai' (not finished/not settled).

شروع‌کننده‌های مکالمه

“

What is something you feel you must do as a student?

موضوعات نگارش

Write about a time you had to do something you didn't want to do.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح

Incorrect

صحیح

Incorrect

صحیح

Incorrect

صحیح

Sign up free to see all tips

Test Yourself

جاهای خالی رو با شکل درست فعل {謝|あやま}る (عذرخواهی کردن) پر کن.

{大|おお}きな{迷惑|めいわく}をかけたのだから、___にはすまない。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {謝|あやま}らず
برای استفاده از '~ず에는すまない'، باید ریشه 'nai' فعل رو به علاوه 'zu' بیاری. ریشه منفی 'ayamaru' میشه 'ayamara'، پس شکل درست 'ayamarazu' هست.
کدوم جمله برای یک اشتباه جدی درست و طبیعیه؟

جمله بهتر رو انتخاب کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {窓|まど}を{割|わ}ったのだから、{弁償|べんしょう}せずにはすまない。
اگه پنجره‌ای رو بشکنی، قوانین اجتماعی و اخلاقی میگن که باید خسارت بدی (benshou). این گرامر دقیقاً همین حس 'تسویه ناگزیر' رو منتقل می‌کنه.
اشتباه صرفی فعل {する|する} رو پیدا و اصلاح کن.

{迷惑|めいわく}をかけたのだから、{謝罪|しゃざい}しずにはすまない。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {謝罪|しゃざい}せずにはすまない
فعل بی‌قاعده 'suru' وقتی با 'ni wa sumanai' ترکیب میشه، به 'sezu' تبدیل میشه. 'shizu' یک اشتباه رایج بین زبان‌آموزهاست.

Score: /3

تمرین‌های عملی

1 exercises
Fill in the blank.

彼は責任を___にはすまない。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: 取ら
Use the negative stem.

Score: /1

Practice Bank

10 exercises
جمله رو با استفاده از فعل {払|はら}う (پرداخت کردن) کامل کن. پر کردن جای خالی

{無銭飲食|むぜんいんしょく}をしたのだから、{代金|だいきん}を___にはすまない。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {払|はら}わず
کلمات رو مرتب کن تا یک جمله درست ساخته بشه. Sentence Reorder

[ {責任|せきにん}を / すまない / とらず / には ]

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {責任|せきにん}を / とらず / には / すまない
با استفاده از گرامر هدف ترجمه کن: 'باید عذرخواهی کنم.' ترجمه

باید عذرخواهی کنم (چون تنها راه برای صاف کردن اشتباهه).

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {謝|あやま}らず에는すまない
فعل رو به شکل درست '~ずにはすまない' وصل کن. جفت کردن

جفت‌ها رو به هم وصل کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: all matches provided
شکل فعل رو اصلاح کن. Error Correction

{彼|かれ}の{秘密|ひみつ}をバラしたのだから、{彼|かれ}に{謝|あやま}りずにはすまない Row。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {謝|あやま}らずにはすまない
کدوم کانتکست برای این گرامر بهترینه؟ چند گزینه‌ای

در کدوم موقعیت از '~ずにはすまない' استفاده می‌کنی؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: استعفای یک مدیر عامل بعد از نشت اطلاعات.
از حالت منفی '~ないではすまない' استفاده کن. پر کردن جای خالی

これだけの{被害|ひがい}が{出|で}たのだから、{誰|だれ}かが{責任|せきにん}を___ではすまない Row。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {取|と}らない
کلمات رو برای توصیف یک نتیجه قانونی مرتب کن. Sentence Reorder

[ {逮捕|たいほ} / されず / には / すまない ]

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {逮捕|たいほ} / されず / には / すまない
ترجمه کن: 'آدم نمی‌تونه به دوستی که تو دردسره کمک نکنه.' ترجمه

آدم نمی‌تونه به دوستی که تو دردسره کمک نکنه.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {困|こま}っている{友達|ともだち}を{助|たす}けずにはすまない
کدوم یکی از این‌ها مترادف 'sumanai' در این کانتکست هست؟ چند گزینه‌ای

نزدیک‌ترین معنی رو انتخاب کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {解決|かいけつ}しない (حل نمی‌شود)

Score: /10

سوالات متداول (1)

No, it is for serious obligations.

Scaffolded Practice

1

1

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

برای تمرین رایگان ثبت‌نام کنید

In Other Languages

Spanish moderate

Tener que

Japanese implies social pressure; Spanish is more direct.

Learning Path

Prerequisites

Previous
دستور زبان پشیمانی: ものを (Mono o)
Next
رسیدن به یک وضعیت رقت‌انگیز (~始末だ)

Related Grammar Rules

C1

الگوی تأکید شدید: ~極まる / ~極まりない (Kiwamaru / Kiwamarinai)

تا به حال آنقدر عصبانی شده‌اید که «خیلی آزاردهنده» کافی نباشد؟ اینجاست که `極まる` (kiwamaru) و `極まりない` (kiwamarina...
A2

بیان خواسته: «می‌خوام...» (～たい)

Overview تا حالا شده به عکس یه کاسه رامن توی اینستاگرام خیره بشی و با خودت بگی: «باید اینو بخورم»؟ اون میل شدید و خام بر...
B2

احساسات غیرقابل کنترل: ~てならない (~te naranai)

### Overview در زبان ژاپنی، برای بیان احساسات و افکاری که به طور خودجوش و خارج از کنترل ما در درونمان جوشش می‌کنند، ساخ...
A2

قبل از انجام X (Mae ni)

### Overview در زبان ژاپنی، برقراری یک توالی زمانی دقیق برای برقراری ارتباط موثر حیاتی است. ساختار دستوری `前に` (mae ni...
C1

تشبیهات ادبی: مانند و گویی (~gotoku / ~gotoki)

### Overview در زبان ژاپنی، برای بیان تشبیه (Simile) روش‌های متعددی وجود دارد، اما عبارات `~ごとく` (gotoku) و `~ごとき...
Was this helpful?

نظرات (0)

برای نظر دادن وارد شوید
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!