C1 Particles 13 min read متوسط

فهرست کردن شکایات: ~だの~だの (فلان و بیسار)

وقتی می‌خوای لیستی از شکایت‌ها، بهونه‌ها یا حرف‌های رو مخِ بقیه رو با لحنی کلافه یا ناباورانه بگی، از ابزارهای «~だの» و «~だのなんだの» استفاده کن.

Grammar Rule in 30 Seconds

Use ~だの~だの to list multiple negative or annoying things to emphasize your frustration or annoyance.

  • Attach to plain form verbs or nouns: 忙しいだの疲れただの (Busy this, tired that).
  • Use it to show you are annoyed by the repetition of complaints.
  • The final 'da no' is often followed by a verb like 'iu' (to say) or 'monku' (complaint).
Verb/Noun + だの + Verb/Noun + だの

مرور کلی

### Overview
در سطح C1 زبان ژاپنی، شما از مرحله بیان حقایق ساده فراتر رفته و به توانایی انتقال نگرش، قضاوت و احساسات از طریق دستور زبان دست می‌یابید. ساختار ~だの~だの (da no... da no) یکی از ابزارهای قدرتمند برای فهرست کردن شکایت‌ها، بهانه‌ها یا دلایل است، در حالی که همزمان حس کلافگی، شک یا تحقیر را منتقل می‌کند.
در زبان فارسی، ما برای فهرست کردن از «و» یا «یا» استفاده می‌کنیم، اما این ساختار ژاپنی فراتر از یک فهرست‌بندی ساده است؛ این ساختار معادل دستوریِ «چشم‌غره رفتن» یا «با بی‌میلی گوش دادن» است.
در دستور زبان فارسی، ما برای بیان شکایات معمولاً از جملات توضیحی استفاده می‌کنیم، مثلاً می‌گوییم: «فلانی همش بهانه می‌آورد که وقت ندارم، پول ندارم و...». در ژاپنی، ~だの~だの دقیقاً همین بار معنایی «و غیره» را دارد با این تفاوت که گوینده با استفاده از آن، فاصله روانی خود را با گفته‌های طرف مقابل حفظ می‌کند و نشان می‌دهد که این گفته‌ها را چندان جدی نمی‌گیرد یا از شنیدن آن‌ها خسته شده است. در واقع، شما با استفاده از این الگو، محتوای فهرست را در جعبه‌ای به نام «ادعاهای خسته‌کننده یا مشکوک» قرار می‌دهید.
این ساختار در محیط‌های کاری یا دانشگاهی، زمانی که می‌خواهید به شکلی مودبانه اما قاطعانه نشان دهید که از بهانه‌های مکرر کسی به ستوه آمده‌اید، بسیار کاربردی است.
### How This Grammar Works
مکانیسم دستوری ~だの~だの ریشه در دو جزء دارد: فعل ربطی (copula) (da) و ذره (no). در زبان فارسی، ما معادل مستقیمی برای این ترکیب نداریم. نزدیک‌ترین مفهوم، استفاده از «...
و این حرف‌ها» یا «... و از این قبیل» است، اما در فارسی این عبارات بار معناییِ منفیِ نهفته در ~だの~だの را به طور خودکار ندارند. در ژاپنی، تکرار だの باعث می‌شود هر آیتم به عنوان یک «ادعای گزارش‌شده» (reported claim) جلوه کند، نه یک حقیقت عینی.
به این مثال توجه کنید: 彼は「頭が痛い」だの「気分が悪い」だのと言って、結局来なかった。 (او چیزهایی مثل «سرم درد می‌کند» و «حالم بد است» گفت و در نهایت نیامد). در اینجا، استفاده از だの سایه‌ای از تردید بر مشروعیت بهانه‌های او می‌اندازد. در فارسی، ما ممکن است بگوییم «او هی بهانه آورد که سردرد دارم، حالم بد است و...»، اما در ژاپنی، ساختار だの به تنهایی بارِ «خسته شدن از شنیدن این بهانه‌ها» را به دوش می‌کشد.
در واقع، این ساختار به شما اجازه می‌دهد بدون نیاز به استفاده از صفت‌های منفی، تنها با انتخاب ساختار دستوری، نارضایتی خود را ابراز کنید. این همان تفاوتی است که زبان‌آموزان سطح C1 باید برای رسیدن به تسلطِ بومی (native-like) درک کنند.
### Formation Pattern
قاعده ساخت ~だの~だの بسیار دقیق است و باید به آن پایبند باشید. نکته طلایی این است که کلمات قبل از だの باید در حالت «ساده» (Plain form) باقی بمانند، حتی اگر جمله اصلی شما با لحن مودبانه (masu/desu) تمام شود.
| بخش کلام | قاعده ساخت | مثال |
|---|---|---|
| فعل | حالت ساده (ساده، گذشته، منفی) + だの | 行く (رفتن) -> 行くだの |
| صفت い | حالت ساده + だの | 暑い (گرم) -> 暑いだの |
| صفت な | ریشه + + だの | 不便 (ناخوشایند) -> 不便だだの |
| اسم | اسم + + だの | 仕事 (کار) -> 仕事だだの |
به این نکته توجه کنید که در مورد صفت‌های な و اسم‌ها، وجود قبل از だの الزامی است. این در واقع همان فعل ربطی است که ادعا را می‌سازد و سپس آن را به یک فهرست تبدیل می‌کند.
### When To Use It
این ساختار برای موقعیت‌های خنثی یا مثبت به هیچ‌وجه مناسب نیست. شما باید آن را در موارد زیر به کار ببرید:
  1. 1فهرست کردن شکایت‌ها: زمانی که می‌خواهید لیستی از گلایه‌های شخصی را بازگو کنید.
  2. 2بهانه‌جویی‌ها: وقتی کسی برای انجام ندادن کاری، دلایل متعددی می‌آورد که شما آن‌ها را غیرموجه می‌دانید.
  3. 3نقل‌قول‌های آزاردهنده: وقتی می‌خواهید نشان دهید که از شنیدنِ مداومِ حرف‌های کسی خسته شده‌اید.
  4. 4ابراز کلافگی شخصی: حتی برای خودتان هم می‌توانید استفاده کنید، مثلاً وقتی زیر بار مسئولیت‌ها له شده‌اید: レポートだの、バイトだの、忙しい。 (گزارش، کار پاره‌وقت، خیلی سرم شلوغ است).
در فارسی، ما برای این موقعیت‌ها معمولاً از لحن کنایه‌آمیز استفاده می‌کنیم، اما در ژاپنی، این ساختار دستوری به تنهایی بارِ کنایه را حمل می‌کند.
### Common Mistakes
  1. 1حذف در اسامی و صفت‌های な: فارسی‌زبانان به دلیل ساختار «اسم + و + اسم» در فارسی، تمایل دارند را حذف کنند. مثلاً می‌گویند 仕事だの、勉強だの که اشتباه است. باید بگویید 仕事だだの、勉強だだの.
  2. 2استفاده در فهرست‌های مثبت: فارسی‌زبانان ممکن است فکر کنند این ساختار فقط یک «و» ساده است. استفاده از آن برای تعریف کردن (مثلاً: او مهربان است، درس‌خوان است و...) باعث می‌شود شنونده ژاپنی فکر کند شما دارید مسخره می‌کنید یا از مهربانی او کلافه شده‌اید!
  3. 3اشتباه گرفتن با ~やら: بسیاری از فارسی‌زبانان ~やら (که حس سردرگمی و آشفتگی دارد) را با ~だの (که حس شکایت و قضاوت دارد) اشتباه می‌گیرند. ~やら برای وقتی است که از حجم زیاد کارها گیج شده‌اید، اما ~だの برای وقتی است که از محتوای حرف‌های طرف مقابل شاکی هستید.
### Contrast With Similar Patterns
| ساختار | کاربرد اصلی | تفاوت با ~だの |
|---|---|---|
| ~と | لیست‌بندی خنثی و عینی | فاقد بار احساسی و شکایت |
| ~し~し | ذکر دلایل (مثبت یا منفی) | فاقد حس تحقیر یا کلافگی |
| ~だの~だの | لیست‌بندی شکایات و بهانه‌ها | دارای بار معنایی منفی و قضاوت‌گرانه |
### Quick FAQ
  1. 1آیا می‌توانم در محیط کار از این ساختار استفاده کنم؟
پاسخ: خیر، مگر اینکه در حال گزارش دادنِ یک رفتارِ غیرحرفه‌ای از سوی کسی دیگر باشید و بخواهید نارضایتی خود را به گوش مدیر برسانید. در غیر این صورت، استفاده از آن بسیار گستاخانه تلقی می‌شود.
  1. 1آیا این ساختار فقط برای جملات منفی است؟
پاسخ: بله، در ۹۹ درصد مواقع. اگر از آن برای جملات مثبت استفاده کنید، شنونده ژاپنی احساس می‌کند شما دارید با کنایه صحبت می‌کنید.
  1. 1چرا در مثال‌ها همیشه فعل 言う (گفتن) یا 文句 (شکایت) می‌آید؟
پاسخ: چون ماهیت این ساختار، «گزارش دادنِ یک ادعا» است. وقتی چیزی را در این ساختار می‌آورید، عملاً دارید می‌گویید «این حرف‌هایی است که زده شده»، بنابراین فعل‌های مربوط به گفتار و شکایت بهترین مکمل برای آن هستند.

Formation Table

Item Type Form Example
Noun
Noun + だの
雨だの
Na-Adjective
Stem + だの
静かだの
I-Adjective
Plain Form + だの
暑いだの
Verb
Plain Form + だの
行くのだの

Meanings

Used to list examples of things, specifically when expressing annoyance, criticism, or a negative attitude toward the items being listed.

1

Expressing Annoyance

Listing multiple complaints to show irritation.

“雨だの風だの言わないで。”

“高いだの美味しくないだの、文句が多い。”

Reference Table

Reference table for فهرست کردن شکایات: ~だの~だの (فلان و بیسار)
نقش دستوری نحوه ساخت مثال ژاپنی بار معنایی
فعل
حالت ساده + だの
行くだの
ادعای رو اعصاب
اسم
اسم + だの
金だの
بی‌ارزش شمردن موضوع
صفت i
حالت ساده + だの
痛いだの
ناله از درد
صفت na
حالت ساده (با da) + だの
嫌いだの
لیست کردن تنفرات
فعل منفی
حالت منفی + だの
したくないだの
نق زدن درباره تلاش
عبارت کوتاه
جمله کوتاه + だの
やりたくないだの
بهانه‌های بی‌پایان

طیف رسمیت

رسمی
彼はあれこれと文句を言います。

彼はあれこれと文句を言います。 (Talking to a friend about a coworker.)

خنثی
彼は色々なことに文句を言います。

彼は色々なことに文句を言います。 (Talking to a friend about a coworker.)

غیر رسمی
彼は暑いだの寒いだの文句ばかり言っている。

彼は暑いだの寒いだの文句ばかり言っている。 (Talking to a friend about a coworker.)

عامیانه
あいつ、文句ばっか。

あいつ、文句ばっか。 (Talking to a friend about a coworker.)

دنیای ~だの~だの

だの...だの

بار معنایی اصلی

  • شکایت کردن Grumbling about things
  • ناباوری Doubt about excuses

نوع کاربرد

  • نقل‌قول Mentioning what OTHERS say
  • لیست کردن Listing multiple irritants

انتخاب حرف ربط مناسب برای لیست

~とか ~とか
خنثی Pizza, pasta, etc.
~だの ~だの
منفی/شاکی Too hot, too far, etc.
~やら ~やら
آشفتگی Work, kids, bills...

چه زمانی از ~だの استفاده کنیم؟

1

داری لیست می‌کنی یا بهونه میاری؟

YES
برو مرحله بعد
NO
از حروف ربط ساده استفاده کن
2

آیا لحنت کلافه یا ناباورانه است؟

YES
از ~だの~だの استفاده کن
NO
از ~とか~とか استفاده کن

موقعیت‌های رایج برای ~だの

💼

بهانه‌های کاری

  • 忙しいだの
  • 体調が悪いだの
  • 用事があるだの
🧐

ایراد گرفتن

  • 味が薄いだの
  • 値段が高いだの
  • 場所が不便だの

مثال‌ها بر اساس سطح

1

暑いだの寒いだの。

Too hot, too cold.

1

高いだの美味しくないだの。

It's expensive, it's not tasty.

1

宿題だの試験だの、忙しい。

Homework, exams, I'm so busy.

1

彼は仕事だの家庭だのと言い訳ばかりする。

He makes excuses about work, family, and so on.

1

あの子は服だの髪型だの、外見のことばかり気にしている。

That girl only cares about her appearance—clothes, hairstyle, etc.

1

政治だの経済だの、専門家でもないのに語りたがる。

He loves to talk about politics and economics even though he's not an expert.

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Listing Complaints: ~だの~だの (Da no... da no) در مقابل ~たり~たり

Both are listing particles.

اشتباهات رایج

寿司だのラーメンだの好きです。

寿司やラーメンが好きです。

Don't use for positive lists.

雨だの降る。

雨だの風だの言っている。

Needs a verb like 'say' to make sense.

忙しいだの、疲れただの。

忙しいだの疲れただの言わないで。

Needs context or a closing verb.

彼は高いだの、美味しくないだの。

彼は高いだの美味しくないだのと言って文句をつけた。

Needs to be integrated into a full sentence.

الگوهای جمله‌سازی

___だの___だのと言っている。

Real World Usage

Texting very common

今日暑いだの疲れただの言われて大変だった。

Social Media common

仕事だの家事だの、毎日忙しすぎる。

Job Interview rare

N/A

Travel occasional

高いだの遠いだの言わないで楽しもう。

Food Delivery occasional

冷めてるだの遅いだの文句が多い。

Casual Chat very common

彼はいつも金だの女だのの話ばかり。

⚠️

با این ساختار از خودت تعریف نکن!

هیچ‌وقت برای لیست کردن موفقیت‌هات از این گرامر استفاده نکن. مثلاً اگه بگی «من جایزه بردم و ترفیع گرفتم» با «~だの»، انگار داری می‌گی این موفقیت‌ها برات رو اعصاب یا الکی هستن: «賞をもらったいだの昇進しただの».
🎯

میان‌برِ «و غیره» در شکایت

اگه فقط یه مورد یادت میاد ولی می‌خوای بگی «و از این جور بهونه‌ها»، بعد از مورد اول از «なんだの» استفاده کن تا خیلی نیتیو به نظر برسی: «忙しいだのなんだの言って...»
💬

گرامرِ چشم‌غره زدن

توی انیمه‌ها یا سریال‌ها، شخصیت‌های بدعنق یا کسایی که دارن ادای بقیه رو درمیارن زیاد از این استفاده می‌کنن. این گرامر به جمله‌ت شخصیت میده و نشون میده که تو حرف طرف مقابل رو قبول نداری: «やりたくないだの面倒くさいだの...»

Smart Tips

Use this to show you are tired of the complaints.

彼は仕事が忙しいと言い、疲れたと言います。 彼は仕事だの疲れただの文句ばかり言っている。

Keep the items short.

彼は給料が低いことだの、上司が厳しいことだの言っています。 彼は給料だの上司だの文句ばかり。

Use it only for negative things.

私は映画だの買い物だのに行きました。 私は映画や買い物に行きました。

Add 'monku' at the end.

彼は暑いだの寒いだの。 彼は暑いだの寒いだのと文句を言っている。

تلفظ

da-no, da-no

Intonation

The 'da no' should be said with a slightly rising, annoyed tone.

Annoyed

暑いだの↗ 寒いだの↗

Conveys rising frustration.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Think of 'Da-no' as 'Darn-no'—like saying 'Darn, no this, darn, no that!'

تداعی تصویری

Imagine a person with steam coming out of their ears, pointing at a list of things they hate.

Rhyme

When you're feeling low and full of woe, list your complaints with da-no, da-no!

Story

Kenji was having a bad day. He complained about the rain (ame-da-no), the wind (kaze-da-no), and his cold coffee (koohii-da-no). His friend sighed, 'Enough with the da-no!'

شبکه واژگان

文句不満言う繰り返すうるさい

چالش

Write three sentences about things that annoy you using the ~だの~だの structure.

نکات فرهنگی

Complaining directly is often seen as rude, so this grammar is used to vent to close friends.

Derived from the copula 'da' and the particle 'no'.

شروع‌کننده‌های مکالمه

最近、何か文句はある?

موضوعات نگارش

Write about a day where everything went wrong.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

کدوم جمله به درستی کلافگی رو با ~だの نشون میده؟ چند گزینه‌ای

جمله درست رو انتخاب کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {和食|わしょく}だの{洋食|ようしょく}だの{言|い}って، なかなかメニューが{決|き}まらない。
جمله دوم نشون‌دهنده کلافگی از دست کسیه که نمی‌تونه تصمیم بگیره. جملات اول و سوم خنثی یا مثبت هستن که براشون باید از ~とか یا ~し استفاده کرد.
اشتباه گرامری رو در ساختار پیدا و اصلاح کن. Error Correction

Find and fix the mistake:

{不便|ふべん}の، {古|ふる}いだの{文句|もんく}ばかり{言|い}わないで。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {不便|ふべん}だの، {古|ふる}いだの{文句|もんく}ばかり{言|い}わないで。
برای صفت‌های na مثل {不便|ふべん}، حتماً باید قبل از no از da استفاده کنی.
بهونه رو به مناسب‌ترین ادامه وصل کن. جفت کردن

Match each item on the left with its pair on the right:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: matched
این‌ها ترکیب‌های رایجی هستن که در اون‌ها شکایت‌ها منجر به پیچوندن کار، غر زدن یا بهونه‌تراشی میشن.

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Fill in the blank.

暑い___寒い___と文句を言う。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
It's a complaint list.
Choose the correct sentence. چند گزینه‌ای

Which is correct for complaining?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: b
Only b is a complaint.
Fix the sentence. Error Correction

Find and fix the mistake:

彼は美味しいだの楽しいだの言っている。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
Needs a verb.
Transform to complaint. Sentence Transformation

Change 'I am busy and tired' to a complaint.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
Correct structure.
True or False? True False Rule

Can you use ~だの for positive lists?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: b
It is only for negative lists.
Complete the dialogue. Dialogue Completion

A: 彼はいつも文句ばかりだね。 B: 本当に。___。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
Fits the complaint theme.
Build the sentence. Sentence Building

Order: [だの / 暑い / 寒い / だの / 言う]

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
Correct order.
Match the meaning. جفت کردن

Match the structure to its use.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: a
Correct definitions.

Score: /8

Practice Bank

3 exercises
جای خالی رو برای تکمیل شکایت پر کن. پر کردن جای خالی

あいつは{金|かね}が(  )だの، {時間|じかん}がないだの، いつも{言|い}い{訳|わけ}ばかりだ。

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ない
کلمات رو به ترتیب درست مرتب کن. Sentence Reorder

[ {言|い}って / {忙|いそが}しい / ぜんぜん / だの / こない / だの / ]

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {忙|いそ가}しいだのなんだの言ってぜんぜんこない
با استفاده از ~だの به ژاپنی ترجمه کن. ترجمه

داره غر می‌زنه که غذا سرده و قیمتش بالاست.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: {料理|りょうり}が{冷|つめ}たいだの{値段|نهだん}が{高|たか}いだの{文句|もんく}を{言|い}っている。

Score: /3

سوالات متداول (8)

No, it is strictly for negative or annoying lists.

You can use it, but it's more common to list at least two.

No, it is informal and subjective.

Yes, use the plain form.

One is for complaints, the other is for neutral actions.

Yes, in dialogue or narrative.

Yes, if you are venting about your own situation.

Usually, yes, or a similar verb.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish partial

y todo eso

The complaint nuance is unique to Japanese.

French partial

et tout ça

Lacks the negative tone.

German low

und so weiter

No emotional weight.

Japanese high

〜やら〜やら

〜やら is more for confusion or uncertainty.

Arabic low

وهكذا

No complaint nuance.

Chinese moderate

之类的

Can be neutral or negative depending on context.

Learning Path

Prerequisites

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!