B2 Advanced Syntax 12 min read سخت

اتصال ایده‌ها: جملات شرطی و موصولی

دو تا قانون طلایی داریم: برای جملات «شرطی»، فعل گذشته می‌ذاریم ولی معنی آینده می‌ده. برای وصل کردن جمله به اسامی «معرفه» (مشخص) هم فقط از «الَّذِي» استفاده می‌کنیم.

Grammar Rule in 30 Seconds

Master complex sentences by linking conditions with 'in' (if) and relative clauses with 'alladhi' (who/which).

  • Use 'in' (إن) for real conditions followed by two jussive verbs: 'In tadrus, tanjah' (If you study, you succeed).
  • Use 'alladhi' (الذي) to connect nouns to descriptions: 'Al-rajul alladhi ra'aytuhu' (The man whom I saw).
  • Ensure gender and number agreement between the relative pronoun and the antecedent noun.
Condition: [إن + Verb] + [Result + Verb] | Relative: [Noun] + [الذي/التي] + [Description]

مرور کلی

از تلاش برای صحبت کردن با جملات کوتاه و بریده بریده دست بردارید. شما آماده‌اید تا افکارتان را به هم وصل کنید. امروز قرار نیست جدول صرف فعل حفظ کنیم؛ بلکه درباره منطق حرف می‌زنیم.
به‌طور خاص، نحوه مدیریت دو ابزار بزرگ جمله‌سازی در عربی: جملات شرطی (اگر X، آنگاه Y) و جملات موصولی (کسی *که* X را انجام داد). این‌ها ساختارهایی هستند که به شما اجازه می‌دهند بگویید: «اگر پیتزایی را سفارش دهی *که* روی آن آناناس دارد، من می‌روم.» می‌بینید؟ دو ایده پیچیده در یک جمله.
تسلط بر این موضوع توریست سطح B1 را از گوینده B2 که واقعاً می‌تواند بحث کند، مذاکره کند و داستان بگوید، متمایز می‌کند.

این گرامر چطور کار می‌کنه

عربی اتصالات را متفاوت از فارسی یا انگلیسی مدیریت می‌کند. در فارسی، «اگر» فقط یک کلمه است. در عربی، *زمان* افعال شما را تغییر می‌دهد. عجیب است که ما اغلب از زمان گذشته برای صحبت در مورد آینده در جملات شرطی استفاده می‌کنیم زیرا عمل در قلمرو احتمالات «انجام شده» تلقی می‌شود.
برای جملات موصولی (جملاتی که یک اسم را توصیف می‌کنند)، عربی یک «قانون شبح» دارد. در فارسی، ما تقریباً همیشه از «که» استفاده می‌کنیم (مردی *که* نشست). در عربی، آن کلمه ربط (alladhī) فقط زمانی ظاهر می‌شود که اسم معرفه باشد (آن مرد).
اگر اسم نکره باشد (یک مرد)، کلمه ربط کاملاً ناپدید می‌شود و توصیف مستقیماً به اسم می‌چسبد. مثل چسب جادویی است.

الگوی ساخت

1
بیایید دو ساختار اصلی مورد نیازتان را باز کنیم.
2
1. شرطی واقعی آینده (Idhā)
3
برای چیزهایی که احتمال وقوع دارند استفاده می‌شود.
4
الگو: Idhā + [فعل ماضی 1] + [نتیجه]
5
Idhā dhahabta, dhahabtu (اگر بروی، می‌روم).
6
نکته: با اینکه معنی آینده است، افعال معمولاً به شکل گذشته هستند!
7
2. شرطی فرضی (Law)
8
برای رویاها، حسرت‌ها یا چیزهای غیرممکن استفاده می‌شود.
9
الگو: Law + [فعل ماضی 1] + la- + [فعل ماضی 2]
10
Law kuntu ghaniyyan, la-sāfartu (اگر ثروتمند بودم، سفر می‌کردم).
11
به la- چسبیده به فعل دوم دقت کنید. تأکید اضافه می‌کند، مثل «حتماً».
12
3. فرمول جمله موصولی
13
اسم معرفه + alladhī/allatī + جمله + [ضمیر عائد]
14
Al-kitāb alladhī qara'tu-hu (کتابی که [آن را] خواندم).
15
اسم نکره + (بدون کلمه) + جمله + [ضمیر عائد]
16
Kitāb qara'tu-hu (کتابی [که] خواندم [آن را]).

کی استفاده کنیم

از Idhā (اگر/وقتی) استفاده کنید:
  • هنگام برنامه ریزی با دوستان: «اگر کارت زود تمام شد، به من پیام بده.»
  • هنگام هشدار به کسی: «اگر وای‌فای وسط تماس زوم قطع شد...»
  • علت و معلول در زندگی واقعی.
از Law (اگر... بود/می‌شد) استفاده کنید:
  • خیال‌پردازی: «اگر لاتاری برنده می‌شدم...»
  • شکایت/حسرت: «اگر زودتر به من گفته بودی...»
  • سناریوهای غیرممکن: «اگر من یک گربه بودم...»
از جملات موصولی استفاده کنید:
  • تعریف چیزها: «کافه‌ای *که* وای‌فای خوب دارد.»
  • توصیف چیزهای تصادفی: «مردی را دیدم که لباس دایناسور پوشیده بود.»

اشتباهات رایج

  • تله زمان آینده: گفتن Idhā sa-adhhabu (اگر *خواهم رفت*). نه! از شکل گذشته dhahabtu برای شرط استفاده کنید. خیلی طبیعی‌تر به نظر می‌رسد.
  • زیاده‌روی در «که»: گذاشتن alladhī بعد از اسم نکره. Rajul alladhī... اشتباه است. باید مستقیم Rajul... باشد.
  • ضمیر گمشده: در فارسی می‌گوییم «ماشینی که خریدم». در عربی باید بگویید «ماشینی [که] خریدم *آن را*» (ishtaraytu-hā). شما به آن ضمیر کوچک (al-ḍamīr al-ʿāʾid) نیاز دارید تا آن را به عقب وصل کنید. فعل را معلق نگذارید!

مقایسه با الگوهای مشابه

  • Idhā در مقابل In: In آن «اگر» سفت و سخت و رسمی است که در اخبار یا قرآن می‌بینید. Idhā آن «اگر/وقتی» است که هنگام پیام دادن به دوستتان درباره شام استفاده می‌کنید. برای صحبت کردن به Idhā بچسبید.
  • Man (چه کسی) در مقابل Man (هر کس): Man یک آفتاب‌پرست است. می‌تواند یک سوال باشد (Man anta? - تو کی هستی؟) یا یک شرط (Man yadrus yanjah - هر کس درس بخواند، موفق می‌شود). سیاق پادشاه است.

سؤالات رایج

س: آیا می‌توانم از زمان حال با Idhā استفاده کنم؟
ج: بله، از نظر فنی، اما زمان گذشته (Idhā darasta) روش استاندارد و «پرکاربرد» برای اینکه مثل یک بومی به نظر برسید است. زمان حال کمی بیشتر شبیه گزارش خبری است.
س: چرا باید «آن» یا «او» را در جملات موصولی اضافه کنم؟
ج: چون افعال عربی قوی و مستقل هستند. آن‌ها باید صریحاً بگویند روی *چه چیزی* عمل کرده‌اند. «کتابی که خواندم» در عربی ناقص حس می‌شود؛ منطق می‌طلبد «کتابی که خواندم [آن را]».
س: la- در جمله Law چیست؟
ج: به آن «لام جواب» می‌گویند. اساساً بخش نتیجه یک جمله فرضی را نشان می‌دهد. «اگر X، [قطعاً] Y.»

Relative Pronoun Agreement

Gender Singular Dual Plural
Masculine
الذي
اللذان
الذين
Feminine
التي
اللتان
اللاتي/اللواتي

Meanings

This rule governs the use of conditional particles to express hypothetical or real outcomes and relative pronouns to provide additional information about a noun.

1

Conditional 'If'

Expressing a requirement for an outcome.

“إن تزرني، أكرمك.”

“إن تمطر، نلغِ الرحلة.”

2

Relative 'Who/Which'

Linking a noun to a descriptive clause.

“هذا هو الكتاب الذي قرأته.”

“رأيت الفتاة التي فازت.”

Reference Table

Reference table for اتصال ایده‌ها: جملات شرطی و موصولی
ساختار واژه زمان فعل معنی
شرطی واقعی
إِذَا
ماضی (گذشته)
اگه/وقتی X اتفاق بیفته...
شرطی فرضی
لَوْ
ماضی (گذشته)
اگه X اینطور بود...
شرطی رسمی
إِنْ
مجذوم (جزم)
اگر X رخ دهد (قاطع)
موصولی (معرفه)
الَّذِي
هر زمانی
اون [اسم] که...
موصولی (نکره)
هیچی (Ø)
هر زمانی
یه [اسم] که...
علامت نتیجه
فَـ یا لَـ
-
پس / بود

طیف رسمیت

رسمی
إن تجتهد، تنجح.

إن تجتهد، تنجح. (Academic vs. Casual)

خنثی
إذا درست، ستنجح.

إذا درست، ستنجح. (Academic vs. Casual)

غیر رسمی
لو درست، بتنجح.

لو درست، بتنجح. (Academic vs. Casual)

عامیانه
لو تذاكر، بتنجح.

لو تذاكر، بتنجح. (Academic vs. Casual)

Conditional Logic Flow

إن (If)

Requirement

  • تدرس Study

Result

  • تنجح Succeed

Relative Pronoun Matching

Masculine
الذي Who/Which
Feminine
التي Who/Which

مثال‌ها بر اساس سطح

1

إن تذهب، أذهب.

If you go, I go.

2

هذا هو الرجل الذي أعرفه.

This is the man whom I know.

3

إن تأكل، تشبع.

If you eat, you get full.

4

هذا البيت الذي أسكن فيه.

This is the house I live in.

1

إن لم تدرس، لن تنجح.

If you don't study, you won't succeed.

2

الفتاة التي رأيتها جميلة.

The girl whom I saw is beautiful.

3

إن تتصل بي، سأرد.

If you call me, I will answer.

4

السيارة التي اشتريتها سريعة.

The car I bought is fast.

1

إن تجتهد في عملك، تنل التقدير.

If you work hard, you will get appreciation.

2

الطلاب الذين يدرسون بجد ينجحون.

The students who study hard succeed.

3

إن سافرت، سأرسل لك صوراً.

If I travel, I will send you photos.

4

الكتاب الذي قرأته كان ممتعاً.

The book I read was interesting.

1

إن تكن صادقاً، يحترمك الناس.

If you are honest, people respect you.

2

المدير الذي قابلته كان ذكياً.

The manager whom I met was smart.

3

إن تطلب المساعدة، سأقدمها.

If you ask for help, I will provide it.

4

الشركة التي أعمل بها كبيرة.

The company I work for is large.

1

إن استمر الوضع، ستتغير النتائج.

If the situation continues, the results will change.

2

الأشخاص الذين يساهمون في المجتمع مهمون.

People who contribute to society are important.

3

إن فكرت بعمق، ستجد الحل.

If you think deeply, you will find the solution.

4

القرار الذي اتخذته كان حاسماً.

The decision I made was decisive.

1

إن تكن الظروف مواتية، يزدهر الإبداع.

If conditions are favorable, creativity flourishes.

2

المبادئ التي نؤمن بها تحدد مسارنا.

The principles we believe in define our path.

3

إن تدرك الحقائق، تتغير رؤيتك.

If you realize the facts, your vision changes.

4

القصيدة التي ألقاها كانت مؤثرة.

The poem he recited was moving.

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Connecting Ideas: Conditionals & Relatives در مقابل In vs. Idha

Both mean 'if'.

اشتباهات رایج

إن تدرسي

إن تدرس

Incorrect mood for masculine.

الرجل التي

الرجل الذي

Gender mismatch.

إن تدرس سوف تنجح

إن تدرس تنجح

Redundant 'sawfa'.

الذي رأيت

الذي رأيته

Missing return pronoun.

الگوهای جمله‌سازی

إن ___، ___.

Real World Usage

Texting constant

إن كنت فاضي، كلمني.

Job Interview very common

الشركة التي أطمح للعمل بها.

🎯

ایده جالب: «إِذَا» رو «وقتی» فرض کن!

وقتی توی ذهنت «إِذَا» رو به جای «اگر» به معنی «وقتی» ترجمه کنی، منطق استفاده از فعل گذشته توی جمله‌ی شرطی («وقتی رسیدی...») خیلی راحت‌تر جا میفته تا «اگر رسیدی...». مثلاً: «إِذَا نَامَ الطِّفْلُ، سَنُشَاهِدُ الْفِيلْمَ.» (وقتی بچه خوابید، فیلم رو می‌بینیم.)
⚠️

هشدار! دنبال "که" نگرد!

توی عربی، وقتی داری یه اسم نامعین (نکره) رو توصیف می‌کنی (مثل «یه فیلم که دیدم»)، دیگه به کلمه‌ای مثل «که» (یا همون that توی انگلیسی) نیاز نداری. پس توی جمله‌هایی مثل «فیلمی که دیدم» دنبال «إللی» یا «الّذی» نگرد. خودشون وصل میشن. مثلاً: «شَاهَدْتُ فِيْلْماً غَيَّرَ حَيَاتِي.» (یه فیلمی دیدم که زندگیمو عوض کرد.)
💬

منطق «ان‌شاءالله» عربی!

عرب‌ها عاشق جملات شرطی هستن! حتی برای برنامه‌هایی که فکر می‌کنیم قطعیه، یه لایه شرط (ان‌شاءالله) اضافه می‌کنن. «إِذَا» دقیقاً به این طرز فکر می‌خوره و خیلی طبیعی استفاده میشه. مثلاً اگه داری میری خرید، میگی: «إِذَا رَجَعْتُ، سَأُخْبِرُك بِالْأَخْبَار.» (وقتی برگشتم، بهت خبر میدم.)

Smart Tips

Drop the final vowel.

إن تدرسُ إن تدرسْ

تلفظ

In tadrus (not tadrusu)

Jussive shortening

The final vowel is often dropped or shortened.

Conditional pause

In tadrus... (pause) tanjah.

The pause emphasizes the condition.

حفظ کنید

روش یادسپاری

In (إن) is the 'If' that pulls the verb into the Jussive mood.

تداعی تصویری

Imagine a bridge (الذي) connecting two islands (the Noun and the Description).

Rhyme

In makes the verb thin, Alladhi connects the kin.

Story

Ali wanted to pass. He said, 'In (If) I study, I succeed.' He found a book (the Noun) that (alladhi) he loved. He read it all night.

شبکه واژگان

إنإذاالذيالتيالذينلومهما

چالش

Write 3 sentences using 'In' and 3 using 'Alladhi' about your day.

نکات فرهنگی

They often use 'law' instead of 'in' for conditions.

They prefer 'iza' or 'law' in daily speech.

Formal 'in' is common in media.

Rooted in classical Arabic syntax.

شروع‌کننده‌های مکالمه

إن كان لديك وقت، ماذا ستفعل؟

من هو الشخص الذي أثر في حياتك؟

موضوعات نگارش

اكتب عن هدفك.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

حرف ربط درست رو انتخاب کن.

هَذَا هُوَ الكِتَابُ ___ قَرَأْتُهُ. (این همون کتابیه که خوندم.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: alladhī
چون «الْكِتَاب» معرفه (الف و لام داره) و مذکر هست، باید از ضمیر موصولی «الَّذِي» استفاده کنیم. «allatī» برای مؤنثه و اگر نکره بود، هیچی نمیذاشتیم.
ساختار شرطی درست رو پیدا کن. چند گزینه‌ای

کدوم جمله به معنی «اگه بری، منم میرم» هست؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Idhā dhahabta, dhahabtu.
ما برای اتفاقات واقعی و محتمل از «إِذَا» استفاده می‌کنیم و معمولاً فعل ماضی («ذَهَبْتَ») رو برای معنی آینده به کار می‌بریم. «لَوْ» برای فرضیات غیرواقعیه. ترکیب «إِذَا» با فعل مضارع در فصیح کمتر رایجه.
اشتباه توی جمله موصولی رو درست کن. Error Correction

Find and fix the mistake:

رَأَيْتُ رَجُلٌ الَّذِي يَرْكُضُ. (یه مردی رو دیدم که داره می‌دوه.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Raa'ytu rajulan yarkuḍu.
اسم «رَجُل» نکره هست (یک مرد). بنابراین، نمیتونی از «الَّذِي» استفاده کنی. باید کلاً ضمیر موصولی رو حذف کنی و جمله وصفی رو مستقیماً بعد از اسم بیاری.

Score: /3

تمرین‌های عملی

1 exercises
Fill the blank.

إن ___، تنجح.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: تدرس
Jussive mood.

Score: /1

Practice Bank

10 exercises
جمله شرطی فرضی رو کامل کن. پر کردن جای خالی

___ كُنْتُ طَالِباً، لَذَهَبْتُ إِلَى الْجَامِعَةِ. (اگه دانشجو بودم، به دانشگاه می‌رفتم.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Law
کلمه رو به کاربردش وصل کن. جفت کردن

هر کلمه عربی رو به کاربردش وصل کن:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ["Real Conditional","Hypothetical Conditional","Definite Relative Pronoun","If not for..."]
مشکل ضمیر بازگشتی رو درست کن. Error Correction

الْوَجْبَةُ الَّتِي أَكَلْتُ... (غذایی که خوردم...)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Al-wajba allatī akaltuhā...
عبارت درست برای «یه ماشین سریع» رو انتخاب کن. چند گزینه‌ای

چجوری میتونی بگی «یه ماشین سریع»؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Sayyāra sarīʿa
جمله شرطی رو بچین. Sentence Reorder

این عبارت‌ها رو بچین تا بشه: «اگه درس بخونی، موفق میشی.»

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Idhā darasta, najaḥta.
این جمله رو به فارسی ترجمه کن. ترجمه

Law ʿaraftu al-ḥaqīqa, la-akhbartuka.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: If I knew the truth, I would have told you.
ضمیر موصولی درست رو انتخاب کن. پر کردن جای خالی

النَّاسُ ___ يُحِبُّونَ السَّفَرَ. (مردمی که سفر رو دوست دارن.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: alladhīna
جمله‌ای رو انتخاب کن که معنی شرطی قوی داره. چند گزینه‌ای

جمله‌ای رو انتخاب کن که معنی شرطی قوی (مثل تهدید یا قول محکم) داره:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: In taʿud, aʿud.
زمان فعل رو اصلاح کن. Error Correction

إِذَا سَتَذْهَبُ، أَنَا سَأَذْهَبُ. (اگه بری، منم میرم.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Idhā dhahabta, dhahabtu.
جمله «اگر نبود...» رو کامل کن. پر کردن جای خالی

___ الْمُسَاعَدَةُ، لَفَشِلْنَا. (اگه کمک نبود، شکست می‌خوردیم.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Lawlā

Score: /10

سوالات متداول (1)

To express conditions.

Scaffolded Practice

1

1

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish partial

Si + present

Arabic uses jussive mood.

French partial

Si + present

Arabic requires mood changes.

German partial

Wenn

Arabic syntax is VSO.

Japanese low

ba-form

Arabic uses particles.

Chinese low

ruguo

Arabic conjugates verbs.

Arabic high

إن

None.

Learning Path

Prerequisites

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!