B2 Advanced Syntax 12 min read سخت

جملات تودرتو: روی هم چیدن جملات موصولی

ببین، خیلی ساده بگم: اگه کلمه‌ات «الـ» داشت، یه پل مثل «الذي» یا «التي» لازم داری. اگه نداشت، جمله رو مستقیم بچسبون بهش.

Grammar Rule in 30 Seconds

Stacking relative clauses allows you to pack multiple layers of information into one noun phrase using the relative pronoun 'alladhi'.

  • Use 'alladhi' (الذي) to link a clause to a noun: 'The man who arrived is my friend' (الرجل الذي وصل صديقي).
  • Stack by adding a second clause after the first: 'The man who arrived who is wearing a hat' (الرجل الذي وصل الذي يرتدي قبعة).
  • Ensure gender and number agreement for every 'alladhi' used in the chain.
Noun + (الذي + Clause 1) + (الذي + Clause 2) + Verb

مرور کلی

آیا تا به حال سعی کرده‌اید عکس خاصی را در گوشی خود برای دوستی توصیف کنید، اما متوجه شده‌اید که یک صفت ساده کافی نیست؟ در نهایت چیزی شبیه این می‌گویید: «این همان سلفی است که در کافه‌ای گرفتیم که آن قهوه‌ای را سرو می‌کند که تو دوست داری.» این یک جمله موصولی تودرتو است. در عربی، این ساختار سلاح مخفی برای صحبت کردن روان و پیچیده است.
بررسی اجمالی
این قاعده فقط در مورد اتصال دو جمله نیست؛ بلکه در مورد روی هم چیدن آنهاست بدون اینکه رشته کلام از دست برود. در عربی، منطق کاملاً بسته به اینکه کلمه‌ای که توصیف می‌کنید معرفه (خاص) است یا نکره (عام)، تغییر می‌کند.
این دستور زبان چگونه کار می‌کند
به جملات موصولی به عنوان «صفت‌های ساخته شده از فعل» فکر کنید. اما در عربی، ما یک کلید تغییر وضعیت داریم:
  1. 1لینک معرفه (الذي / التي): اگر اسم دارای ال باشد، به یک پل رابط مانند الذي یا التي نیاز دارید.
  2. 2لینک نامرئی (نکره): اگر اسم ال نداشته باشد، رابط را کاملاً حذف کنید! جمله مستقیماً به اسم می‌چسبد.
  3. 3ضمیر عائد (الضمير العائد): این VIP جمله است. در داخل عبارت، شما اغلب به ضمیری نیاز دارید که به اسم اصلی «برگردد».
الگوی ساخت
ساخت یک ساختار تودرتو به سه مرحله نیاز دارد:
  1. 1لنگر (اسم): الكتاب (آن کتاب) یا كتاب (کتابی).
  2. 2تصمیم رابط:
* آیا معرفه است؟ از الذي (مذکر) یا التي (مؤنث) استفاده کنید.
* آیا نکره است؟ توقف کنید. از رابط استفاده نکنید.
  1. 1عبارت + ضمیر عائد:
* اگر توصیف شامل فعلی است که کاری را *روی* اسم انجام می‌دهد، یک ضمیر متصل به فعل اضافه کنید.
زنجیره مثال:
«مردی [که] دیدم...»
الرجل -> الذي -> رأيتُ + هُ (او را) = الرجل الذي رأيتُهُ
چه زمانی استفاده شود
  • شبکه‌های اجتماعی: «لینکی که برایم فرستادی کجاست؟»
  • شکایت کردن: «از سروصدایی که از خیابان می‌آید متنفرم.»
اشتباهات رایج
  • رابط نامرئی: استفاده از الذي بعد از اسم‌های نکره غلط است. رجل الذي اشتباه است.
  • فراموش کردن ضمیر عائد: گفتن الكتاب الذي اشتريت ناقص به نظر می‌رسد. باید الكتاب الذي اشتريتُهُ باشد.
تفاوت با الگوهای مشابه
  • صفت‌های ساده: السيارة الجديدة. در ال تطابق دارند.
  • اضافه (مالکیت): سيارة المدير.
سوالات متداول سریع
س: آیا همیشه به ضمیر عائد نیاز دارم؟
ج: خیر، اگر اسم *فاعل* فعل بعدی باشد.
س: آیا می‌توانم چندین عبارت را روی هم بچینم؟
ج: بله! «دختری [که] در کافه‌ای [که] نزدیک خانه‌ات است دیدم.»

Relative Pronoun Agreement

Gender/Number Relative Pronoun Example
Masculine Singular
الذي
الرجل الذي...
Feminine Singular
التي
المرأة التي...
Masculine Plural
الذين
الرجال الذين...
Feminine Plural
اللواتي
النساء اللواتي...

Meanings

This structure allows a speaker to modify a single noun with multiple distinct relative clauses, creating a 'nested' or 'stacked' effect to provide precise, dense information.

1

Cumulative Description

Adding multiple layers of descriptive information to a single noun.

“الرجل الذي رأيته الذي يعمل في الشركة هو أخي.”

“السيارة التي اشتريتها التي لونها أحمر سريعة.”

Reference Table

Reference table for جملات تودرتو: روی هم چیدن جملات موصولی
نوع اسم وصل‌کننده لازمه؟ مثال (مذکر) مثال (مونث)
معرفه (با `ال`)
بله (`الذي` / `التي`)
`البيت الذي زرتُه`
`القصة التي قرأتُها`
نکره (بدون `ال`)
خیر (وصل‌کننده صفر)
`بيتٌ زرتُه`
`قصةٌ قرأتُها`
مفعول فعل
افزودن پسوند (برگرداننده)
`...رأيتُه` (دیدمش)
`...عرفتُها` (شناختمش)
فاعل فعل
در فعل مستتر است
`...يدرس` (او درس می‌خواند)
`...تدرس` (او درس می‌خواند)

طیف رسمیت

رسمی
الرجل الذي يقف الذي يتحدث هو مديري.

الرجل الذي يقف الذي يتحدث هو مديري. (Professional setting)

خنثی
الرجل الذي يقف الذي يتكلم هو مديري.

الرجل الذي يقف الذي يتكلم هو مديري. (Professional setting)

غیر رسمی
الرجال اللي واقف اللي بيحكي هو مديري.

الرجال اللي واقف اللي بيحكي هو مديري. (Professional setting)

عامیانه
اللي واقف اللي بيحكي هو مديري.

اللي واقف اللي بيحكي هو مديري. (Professional setting)

The Stacking Logic

Noun

Clause 1

  • الذي جاء who came

Clause 2

  • الذي يتحدث who is speaking

مثال‌ها بر اساس سطح

1

هذا هو الرجل الذي رأيته.

This is the man whom I saw.

1

البيت الذي أسكن فيه كبير.

The house that I live in is big.

1

الطالب الذي يدرس الذي ينجح هو ذكي.

The student who studies who succeeds is smart.

1

الشركة التي أعمل فيها التي تقع في دبي ناجحة.

The company that I work in that is located in Dubai is successful.

1

الكاتب الذي قرأت كتابه الذي نال الجائزة مبدع.

The author whose book I read that won the prize is creative.

1

المشروع الذي خططنا له الذي بدأناه العام الماضي الذي حقق أرباحاً هو الأفضل.

The project that we planned that we started last year that achieved profits is the best.

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Inception Sentences: Stacking Relative Clauses در مقابل Conjunctions vs Relative Clauses

Learners often use 'wa' (and) instead of a second 'alladhi'.

اشتباهات رایج

الرجل الذي جاء التي يتحدث

الرجل الذي جاء الذي يتحدث

Gender mismatch.

الرجل الذي جاء الذي تتحدث

الرجل الذي جاء الذي يتحدث

Verb conjugation mismatch.

الرجل الذي جاء يتحدث

الرجل الذي جاء الذي يتحدث

Missing the second relative pronoun.

الرجل الذي جاء الذي هو يتحدث

الرجل الذي جاء الذي يتحدث

Redundant pronoun usage.

الگوهای جمله‌سازی

ال___ الذي ___ الذي ___ هو ___

Real World Usage

News Report very common

الوزير الذي وصل الذي سيلتقي بالرئيس...

Academic Paper common

النتائج التي حصلنا عليها التي تدعم الفرضية...

Social Media occasional

الصورة التي التقطتها التي نالت إعجابكم...

Job Interview common

المشروع الذي أدرته الذي حقق نجاحاً...

Travel Blog occasional

المدينة التي زرتها التي سحرتني...

Formal Letter common

الطلب الذي قدمته الذي لم يُرد عليه...

🎯

ترفند جمع‌های غیرانسانی

تصور کن داری در مورد ماشین‌ها یا کتاب‌هایی حرف می‌زنی. توی عربی، جمع غیرانسانی (مثل «السيارات» یا «الكتب») رو مثل یه چیز مفرد مونث باید ببینی. پس برای وصل کردن جمله بهش، از «التي» استفاده می‌کنی، نه «الذين» که برای جمع مذکره. مثلاً باید بگی: «السيارات التي اشتريتها»
⚠️

دو بار 'او' نیار!

حواست باشه که بعضی وقتا نیازی نیست هم «الذي» بیاری هم یه ضمیر اضافه. مثلاً نمی‌تونی بگی «الرجل الذي هو طويل». یا بگو «الرجل الطويل» (یعنی مرد بلند) یا «الرجل الذي طوله فارع» (یعنی مردی که قدش بلنده). مثل اینکه تو فارسی بگی 'مردی که او بلند است'، که غلطه.
💬

لهجه عامیانه vs. رسمی

توی لهجه‌های عامیانه عربی، مثلاً مصری یا شامی، زیاد دیگه از «الذي» و «التي» استفاده نمی‌کنن. به جاش برای همه چیز یه «إللي» ساده میارن. خیلی راحت‌تره و توی فیلم و سریال زیاد می‌شنوی. مثلاً: «الراجل إللي شفته»

Smart Tips

Use 'alladhi' twice to link both descriptions directly to the noun.

الرجل الذي جاء وهو يتحدث. الرجل الذي جاء الذي يتحدث.

Ensure both relative pronouns are 'allati'.

المرأة التي جاءت الذي تتحدث. المرأة التي جاءت التي تتحدث.

Ensure both relative pronouns are 'alladhina'.

الرجال الذين جاءوا الذي يتحدثون. الرجال الذين جاءوا الذين يتحدثون.

Use stacking to avoid repeating the noun.

التقرير الذي كتبته. التقرير الذي أرسلته مهم. التقرير الذي كتبته الذي أرسلته مهم.

تلفظ

al-ladhi... al-ladhi...

Flow

Maintain a steady rhythm without long pauses between clauses.

Rising-Falling

Noun (rise) + Clause 1 (flat) + Clause 2 (fall)

Indicates a complete thought.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Stack the 'Alladhi' like blocks; keep the gender the same for all the locks.

تداعی تصویری

Imagine a person wearing multiple layers of clothing, each layer is a relative clause.

Rhyme

For every clause you add to the stack, keep the gender on the right track.

Story

Imagine a detective describing a suspect. 'The man who wore a hat, who held a bag, who ran away, is the thief.' Each 'who' is an 'alladhi'.

شبکه واژگان

الذيالتيالذيناللواتيجملة صلة الموصول

چالش

Write a 3-sentence paragraph describing your favorite movie using at least two stacked relative clauses.

نکات فرهنگی

Used in news and formal speeches.

Uses 'illi' instead of 'alladhi'.

Also uses 'illi'.

Derived from the classical Arabic relative pronoun system.

شروع‌کننده‌های مکالمه

صف لي الشخص الذي قابلته الذي أعجبك؟

موضوعات نگارش

اكتب عن كتاب قرأته الذي أثر فيك الذي تنصح به.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

ساختار صحیح رو برای اسم نکره انتخاب کن. چند گزینه‌ای

Which sentence is correct for: 'I saw a movie that I liked'?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: شاهدت فيلماً أعجبني
چون 'فیلم' نکره‌ست (تنوین داره یا 'الـ' نداره)، دیگه از 'الذي' استفاده نمی‌کنیم. مستقیم وصل میشه.
جای خالی رو با وصل‌کننده درست پر کن (اگه نیاز نبود خالی بذار).

أين الكتاب ___ استعرتُه منك؟ (Where is the book ___ I borrowed from you?)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الذي
'الکتاب' معرفه و مذکره، پس به 'الذي' نیاز داریم.
ضمیر 'برگرداننده' گمشده رو پیدا کن. Error Correction

Find and fix the mistake:

السيارة التي اشتريتُ سريعة جداً. (The car that I bought is very fast.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: السيارة التي اشتريتُها سريعة جداً.
باید 'ها' رو به 'اشتریته' اضافه کنیم تا به 'سیارة' مونث برگرده.

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Fill in the correct relative pronoun.

الرجل ___ جاء ___ يتحدث هو أخي.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الذي/الذي
Masculine singular agreement.
Correct the sentence. Error Correction

Find and fix the mistake:

المرأة الذي جاءت الذي تتحدث هي معلمتي.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: المرأة التي جاءت التي تتحدث
Feminine agreement.
Select the grammatically correct sentence. چند گزینه‌ای

Which is correct?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: البيت الذي بنيناه الذي يطل على البحر كبير.
Consistent masculine agreement.
Combine these two sentences. Sentence Transformation

الرجل جاء. الرجل يتحدث.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الرجل الذي جاء الذي يتحدث.
Correct stacking.
Match the noun to the correct pronoun. جفت کردن

المرأة -> ?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: التي
Feminine singular.
Identify the error. چند گزینه‌ای

الرجال الذين جاءوا الذي يتحدثون.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الذي
Should be 'الذين' to match 'الرجال'.
Complete the sentence.

السيارة ___ اشتريتها ___ لونها أحمر سريعة.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: التي/التي
Feminine agreement.
Add a clause. Sentence Transformation

الولد الذي يلعب...

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الذي يضحك
Masculine singular agreement.

Score: /8

Practice Bank

12 exercises
اسم موصول صحیح رو انتخاب کن. پر کردن جای خالی

البنت ___ تجلس هناك هي أختي. (The girl ___ is sitting there is my sister.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: التي
پسوند برگرداننده صحیح رو انتخاب کن. پر کردن جای خالی

هذا هو البيت الذي بنينا___. (This is the house that we built [it].)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ه
اشتباه معرفه/نکره رو درست کن. Error Correction

قرأت مقال الذي كتبته. (I read article that you wrote.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: قرأت المقال الذي كتبته.
کدوم ترجمه با عربی تطابق داره؟ چند گزینه‌ای

رجلٌ لا أعرفه (Rajulun lā a'rifuhu)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: A man who I don't know
کلمات رو مرتب کن تا جمله 'قهوه‌ای که خوردم سرد بود' درست شه. Sentence Reorder

القهوة / شربتُها / كانت / التي / باردة

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: القهوة التي شربتُها كانت باردة
ترجمه کن: 'با یه دوستی ملاقات کردم که ژاپنی صحبت می‌کنه.' ترجمه

I met a friend who speaks Japanese.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: قابلتُ صديقاً يتحدث اليابانية
جنسیت/تعداد رو تطبیق بده. جفت کردن

Match gender/number

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ["\u0627\u0644\u0631\u062c\u0644 (The man) - \u0627\u0644\u0630\u064a","\u0627\u0644\u0645\u0631\u0623\u0629 (The woman) - \u0627\u0644\u062a\u064a","\u0627\u0644\u0623\u0648\u0644\u0627\u062f (The boys) - \u0627\u0644\u0630\u064a\u0646"]
جای خالی رو پر کن. پر کردن جای خالی

أريد القميص ___ لونه أزرق. (I want the shirt ___ color is blue.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الذي
کلمه اضافی رو پیدا کن. Error Correction

لدي مشكلة التي لا أستطيع حلها. (I have a problem that I cannot solve.)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: لدي مشكلة لا أستطيع حلها.
آیا به ضمیر برگرداننده نیاز داره؟ چند گزینه‌ای

البنت التي تدرس في الجامعة (The girl who studies at university)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: Not required
کلمات رو مرتب کن. Sentence Reorder

أبحث / يساعدني / شخص / عن

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: أبحث عن شخص يساعدني
به عربی ترجمه کن. ترجمه

The photos that I took.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: الصور التي التقطتُها

Score: /12

سوالات متداول (8)

Yes, but it becomes very complex. It's better to use only two for clarity.

The structure is the same, but the pronoun changes (e.g., 'illi').

Yes, to clearly link both clauses to the noun.

Use the plural relative pronoun for every clause.

It's more common in formal speech or presentations.

Yes, the verbs in each clause can be different.

Yes, usually the most descriptive or important clause comes first.

Check if every 'alladhi' matches the gender and number of the main noun.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish partial

que

Arabic relative pronouns inflect for gender and number.

French partial

qui/que

Arabic uses 'alladhi' for both subject and object.

German high

der/die/das

Arabic does not inflect for case in the same way.

Japanese low

relative clause before noun

Arabic puts the clause after the noun.

Chinese low

de

Arabic uses specific pronouns.

English moderate

who/that

Arabic requires agreement.

Learning Path

Prerequisites

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!