مشخص کردن مقادیر: تمییز در عربی
Grammar Rule in 30 Seconds
Arabic numbers change gender based on the noun they count, and the noun's case changes based on the number.
- Numbers 3-10: Number is opposite gender of noun (e.g., 'thalathat kutub' - 3 books).
- Numbers 11-99: The noun becomes singular and accusative (e.g., 'ahada 'ashara kawkaban' - 11 stars).
- Numbers 100+: The noun becomes singular and genitive (e.g., 'mi'atu rajulin' - 100 men).
مرور کلی
عِشْرُونَ كِتَابًا (بیست کتاب)، کلمه عِشْرُونَ به تنهایی مبهم است. کلمه كِتَابًا نقش «تمییز» را بازی میکند تا ماهیت آن بیست تا را مشخص کند.كِيلُو تَفَّاحًا. اما تفاوت اصلی در «تعداد» است.عَشَرَةُ كِتَابٍ (البته در اعداد ۳ تا ۱۰ قاعده متفاوت است که در سطوح بالاتر میخوانید). اما در اعداد ۱۱ تا ۹۹، عربی اصرار دارد که اسمِ تمییز حتماً مفرد باشد. این یعنی عربی به جای شمردنِ تکتکِ اشیاء، به «نوعِ» آن شیء اشاره میکند.- 1عدد یا واحد اندازهگیری را بنویسید (مثلاً
عِشْرُونَبه معنای بیست). - 2اسمِ مورد نظر را به صورت «مفرد» انتخاب کنید (حتی اگر عدد بزرگ باشد).
- 3به انتهای اسم «تنوین نصب» (ً) اضافه کنید.
ة (تاء مربوطه) ختم شود، تنوین نصب مستقیماً روی آن قرار میگیرد. اگر به حروف دیگر ختم شود، معمولاً یک ا (الف) در پایان اضافه میشود.عِشْرُونَ كِتَابًا | 'ishrūna kitāban |عِشْرُونَ سَيَّارَةً | 'ishrūna sayyāratan |كِيلُو تَفَّاحًا | kīlū tuffāḥan |خَمْسَةُ أَمْتَارٍ قُمَاشًا | khamsatu amtārin qumāshan |- 1اعداد ۱۱ تا ۹۹: هرگاه عددی در این محدوده دارید، اسمِ بعد از آن باید تمییز باشد. مثلاً
أَحَدَ عَشَرَ طَالِبًا(یازده دانشآموز). - 2واحدهای وزن: وقتی چیزی را وزن میکنید. مثلاً اگر در بازار هستید و میخواهید بگویید «یک کیلو گوشت»، میگویید
كِيلُو لَحْمًا. - 3واحدهای حجم: برای مایعات یا مواد دانهبندی شده. مثلاً
لِتْرُ حَلِيبًا(یک لیتر شیر). - 4واحدهای مسافت: مثلاً وقتی میخواهید بگویید «ده متر طناب»، میگویید
عَشَرَةُ أَمْتَارٍ حَبْلًا.
- 1جمع بستن اسم: رایجترین اشتباه فارسیزبانان این است که فکر میکنند چون عدد بزرگ است، اسم باید جمع باشد. مثلاً میگویند
عِشْرُونَ كُتُبًا. این غلط است چون در عربی تمییزِ اعداد ۱۱ تا ۹۹ حتماً باید مفرد باشد. - 2استفاده از «ال» (الف و لام): برخی زبانآموزان به اشتباه میگویند
عِشْرُونَ الْكِتَابًا. تمییز همیشه باید نکره (بدون «ال») باشد. دلیلش این است که تمییز یک مفهوم کلی را مشخص میکند، نه یک شیء خاص و معین. - 3فراموش کردن تنوین نصب: گاهی دانشآموزان فراموش میکنند که انتهای کلمه را منصوب کنند و آن را به صورت مرفوع (با ضمه) مینویسند. این کار باعث میشود نقش کلمه در جمله تغییر کند و معنای جمله به هم بریزد.
- 1آیا تمییز همیشه بعد از عدد میآید؟ نه، تمییز میتواند بعد از واحدهای وزن، حجم و مسافت هم بیاید.
- 2آیا میتوانم بگویم «عشرون من الکتاب»؟ خیر، این ساختار در عربی برای تمییز اعداد استفاده نمیشود و غیرطبیعی است.
- 3اگر عدد ۱۰۰ باشد، باز هم تمییز مفرد است؟ بله، در اعداد ۱۰۰ و ۱۰۰۰ و مضارب آنها، اسمِ بعد از آن معمولاً مفرد و مجرور میشود که قاعده متفاوتی است و در سطوح بالاتر میخوانید، اما برای ۱۱ تا ۹۹ حتماً مفرد و منصوب است.
Number Gender Agreement (3-10)
| Number | Masculine Noun (Singular) | Feminine Number | Feminine Noun (Singular) | Masculine Number |
|---|---|---|---|---|
|
3
|
طالب (Student)
|
ثلاثُ طالباتٍ
|
طالبة (Student)
|
ثلاثةُ طلابٍ
|
|
4
|
قلم (Pen)
|
أربعُ أقلامٍ
|
مسطرة (Ruler)
|
أربعةُ مساطرَ
|
|
5
|
بيت (House)
|
خمسُ بيوتٍ
|
سيارة (Car)
|
خمسةُ سياراتٍ
|
|
6
|
كتاب (Book)
|
ستُ كتبٍ
|
مكتبة (Library)
|
ستةُ مكاتبَ
|
|
7
|
رجل (Man)
|
سبعُ رجالٍ
|
امرأة (Woman)
|
سبعةُ نساءٍ
|
|
8
|
ولد (Boy)
|
ثماني أولادٍ
|
بنت (Girl)
|
ثمانيةُ بناتٍ
|
Meanings
Tamyiiz is a noun that clarifies the ambiguity of a preceding word, specifically used here to clarify quantities.
Counting 3-10
Using numbers to count small plural groups.
“ثلاثُ بناتٍ (Thalathu banatin - 3 girls)”
“خمسةُ أولادٍ (Khamsatu awladin - 5 boys)”
Counting 11-99
Using numbers for larger groups.
“أحدَ عشرَ كوكباً (Ahada 'ashara kawkaban - 11 stars)”
“عشرون كتاباً (Ishruna kitaban - 20 books)”
Counting 100+
Using hundreds, thousands, and millions.
“مئةُ رجلٍ (Mi'atu rajulin - 100 men)”
“ألفُ ليلةٍ (Alfu laylatin - 1000 nights)”
Reference Table
| دسته | کلمه مبهم | تَمییز (مشخصکننده) | معنی انگلیسی |
|---|---|---|---|
|
عدد (۱۱-۹۹)
|
أحدَ عشرَ
|
كَوكَباً
|
Eleven stars
|
|
وزن
|
كيلو
|
تُفّاحاً
|
A kilo of apples
|
|
حجم
|
لتر
|
حليباً
|
A liter of milk
|
|
طول
|
متر
|
قُماشاً
|
A meter of fabric
|
|
مساحت
|
فدّان
|
أرضاً
|
An acre of land
|
|
پول
|
عشرون
|
درهماً
|
Twenty dirhams
|
|
زمان
|
خمسة عشر
|
يوماً
|
Fifteen days
|
طیف رسمیت
لديَّ ثلاثةُ كُتُبٍ. (Daily life)
عندي ثلاثةُ كُتُبٍ. (Daily life)
معي تلاتة كُتُب. (Daily life)
معي تلاتة كُتُب. (Daily life)
Tamyiiz Logic Flow
Small (3-10)
- Gender Opposition Opposite gender
Medium (11-99)
- Singular Accusative Tanween Fath
Large (100+)
- Singular Genitive Tanween Kasr
مثالها بر اساس سطح
ثلاثةُ أولادٍ
3 boys
أربعُ بناتٍ
4 girls
خمسةُ أقلامٍ
5 pens
ستُ حقائبٍ
6 bags
أحدَ عشرَ كتاباً
11 books
اثنا عشرَ طالباً
12 students
عشرون قلماً
20 pens
ثلاثون بيتاً
30 houses
مئةُ رجلٍ
100 men
ألفُ ليلةٍ
1000 nights
مئتا سيارةٍ
200 cars
ألفُ عامٍ
1000 years
خمسةٌ وعشرون طالباً
25 students
تسعةٌ وتسعون دولاراً
99 dollars
أربعةٌ وثلاثون كتاباً
34 books
اثنان وستون يوماً
62 days
ثلاثُ مئةٍ وخمسةٌ وأربعون جندياً
345 soldiers
ألفُ وتسعُ مئةٍ وسبعةٌ وثمانون عاماً
1987 years
مئةُ ألفِ دينارٍ
100,000 dinars
خمسةُ ملايينِ نسمةٍ
5 million people
ثلاثُ مئةٍ وثلاثٌ وثلاثون ليلةً
333 nights
ألفُ ألفِ كتابٍ
1 million books
تسعُ مئةٍ وتسعةٌ وتسعون درهماً
999 dirhams
أربعةُ آلافِ عامٍ
4000 years
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners think numbers act like adjectives.
Learners use plural for 2.
Mixing up genitive and accusative.
اشتباهات رایج
ثلاثةُ بناتٍ
ثلاثُ بناتٍ
خمسةُ أقلامٍ
خمسةُ أقلامٍ
عشرةُ كتبٍ
عشرُ كتبٍ
أربعةُ سياراتٍ
أربعُ سياراتٍ
أحدَ عشرَ كتبٍ
أحدَ عشرَ كتاباً
عشرون كتبٍ
عشرون كتاباً
اثنا عشرَ طلابٍ
اثنا عشرَ طالباً
مئةُ كتبٍ
مئةُ كتابٍ
ألفُ رجالٍ
ألفُ رجلٍ
مئتان كتبٍ
مئتا كتابٍ
مئةٌ وخمسةٌ وعشرون كتباً
مئةٌ وخمسةٌ وعشرون كتاباً
ثلاثةُ مئةٍ
ثلاثُ مئةٍ
ألفُ ومئةُ رجلٍ
ألفٌ ومئةُ رجلٍ
الگوهای جملهسازی
لدي ___ ___.
في الفصل ___ ___.
اشتريتُ ___ ___.
سافرتُ لمدة ___ ___.
Real World Usage
ثلاثُ قهواتٍ من فضلك.
تم بيعُ مئةِ كتابٍ.
عندي ٥ كتب.
لدي خبرةُ خمسِ سنواتٍ.
سأبقى ثلاثةَ أيامٍ.
أريدُ أربعَ وجباتٍ.
مراقب جمع نباشی!
الف تکیهگاه
حرف زدن توی خیابون
Smart Tips
Always look at the singular noun first.
Remember: Singular Noun + Accusative.
Remember: Singular Noun + Genitive.
The last number determines the noun's case.
تلفظ
Tanween
The 'n' sound at the end of the noun (e.g., kitaban) is a grammatical marker, not a letter.
Listing
ثلاثةُ أقلامٍ، وأربعةُ كتبٍ، وخمسُ حقائبٍ
Rising intonation on each item.
حفظ کنید
روش یادسپاری
3 to 10 are the 'Opposite Twins'—they always wear the opposite gender of the noun.
تداعی تصویری
Imagine a boy holding a sign that says '3' and a girl holding a sign that says '3'. If they are counting books (masculine), the girl (feminine) holds the sign. If they are counting pens (masculine), the girl holds the sign.
Rhyme
Three to ten, swap the gender then. Eleven to ninety-nine, singular noun is fine.
Story
Ali went to the market. He bought 3 (thalathat) apples (tuffahat - fem). He then bought 11 (ahada 'ashara) oranges (burtuqalan - sing). Finally, he bought 100 (mi'at) bags (haqibatin - gen).
شبکه واژگان
چالش
Count 5 items in your room using the correct gender, then write it down.
نکات فرهنگی
In spoken Levantine, the gender opposition is often simplified or dropped entirely.
Egyptian Arabic often uses the masculine form for numbers regardless of the noun's gender.
Gulf dialects maintain more classical features in formal settings.
The Tamyiiz system evolved from the need to clarify the vague nature of numbers in early Semitic languages.
شروعکنندههای مکالمه
كم كتاباً قرأتَ هذا الشهر؟
كم طالباً في صفك؟
كم يوماً ستقضي في السفر؟
كم دولاراً أنفقتَ اليوم؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
عندي أحدَ عشرَ ___.
روش صحیح گفتن 'یک کیلو شکر خریدم' رو انتخاب کن:
Find and fix the mistake:
رأيتُ خمسةَ عشرَ رجلاً في الشارع.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesلدي ___ (3) أقلامٍ.
Find and fix the mistake:
عندي أحدَ عشرَ كتبٍ.
مئةُ ___.
أقلامٍ / ثلاثةُ / عندي
I have 20 students.
5 (طالب/طالبة)
3-10 / 11-99 / 100+
كم ريالاً معك؟ - معي ___.
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesشربتُ ___ ___.
في السنةِ اثنا عشرَ شهور.
عندي / ريالاً / عشرين
I bought 50 pens.
موارد زیر رو به هم وصل کن:
ثلاثون ___.
عندي أحدَ عشرَ ___.
اشتريتُ متراً ذهبٌ.
Ninety-nine names.
عمرُ أخي تسعَ عشرةَ ___.
Score: /10
سوالات متداول (8)
It is a historical feature of Semitic languages to distinguish the number from the noun.
In casual dialect, yes. In formal speech or writing, no.
It follows the same rule as 100: singular genitive.
Look for the ta-marbuta (ة) at the end of the singular form.
Very few, mostly related to specific classical idioms.
Yes, it depends on its position in the sentence (subject, object, etc.).
Because it 'distinguishes' the quantity from the noun.
Yes, but in formal writing, words are preferred.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Gendered numbers
Arabic numbers 3-10 oppose the noun's gender.
Nombre
Arabic has complex gender and case rules for numbers.
Zahlwörter
Arabic requires case changes for the noun.
Counters
Arabic uses gender and case, not shape-based counters.
Measure words
Arabic uses case endings on the noun itself.
Tamyiiz
N/A
Learning Path
Prerequisites
Related Grammar Rules
حالت مجرور در عربی: مالکیت و حروف اضافه
### Overview در زبان عربی، سیستم پیچیدهای از «حالتهای دستوری» (Grammatical Cases) وجود دارد که نقش کلمات را در جمله م...
حالت اکشن: مفعول و جزئیات در عربی (منصوب)
### Overview در زبان عربی، سیستم اعراب (Case System) ستون فقرات ساختار جمله است. مفهوم `المنصوب` (حالت نصبی) در عربی، ن...
عبارات مفعولی ثابت (شکراً، أهلاً)
### Overview در زبان عربی، شما با عبارات کوتاهی مواجه میشوید که همیشه با صدای «اَن» (-an) تمام میشوند، مانند `شُكراً`...
اعراب جمع مکسر عربی: پایانههای ساده (-u, -a, -i)
Overview آیا تا به حال متوجه شدهاید که کلمات عربی وقتی جمع بسته میشوند، انگار منفجر شده و دوباره ساخته میشوند؟ در انگ...
سیستم حالات عربی: فاعل، مفعول و مالکیت (u, a, i)
### Overview زبان عربی دارای یک نظام دستوری بسیار دقیق و منظم به نام «إعراب» است. درک این مبحث برای کسی که زبان مادریا...
