تمییز: شفافسازی (در چه موردی؟)
Grammar Rule in 30 Seconds
Tamyiiz is a noun in the accusative case that clarifies an ambiguous preceding word or sentence.
- Use it after numbers 11-99: 'I have eleven stars' (عندي أحد عشر كوكباً).
- Use it after measurements: 'I drank a cup of water' (شربت كوباً ماءً).
- Use it to clarify vague verbs: 'He increased in knowledge' (ازداد علماً).
مرور کلی
تَمْيِيز مشخص میکنیم. در دستور زبان فارسی، ما برای بیان این مفهوم معمولاً از متمم یا اسمهای شمارشی استفاده میکنیم (مثلاً: بیست «عدد» کتاب)، اما در عربی، ساختار تَمْيِيز یک نقش دستوریِ مستقل و بسیار رایج است.مُمَيَّز (Mumayyiz) و به کلمهای که آن ابهام را برطرف میکند تَمْيِيز میگویند. در فارسی، ما برای رفع ابهام گاهی از کلمات واسطه استفاده میکنیم، مثلاً میگوییم «یک کیلو سیب». در اینجا «کیلو» مُمَیَّز و «سیب» تمییز است.- 1
تَمْيِيزُ الذَّاتِ(تمییزِ کلمه): این نوع تمییز، ابهامِ یک کلمه خاص را برطرف میکند. این کلمات معمولاً شامل اعداد (۱۱ تا ۹۹)، مقادیر (وزن، پیمانه، مساحت) و شبهمقادیر هستند. مثلاً وقتی میگوییداشتريتُ كيلاً تفاحاً(یک کیلو سیب خریدم)، کلمهتفاحاًابهامِكيلاًرا از بین میبرد. - 2
تَمْيِيزُ النِّسْبَةِ(تمییزِ جمله): این نوع تمییز، ابهامِ کلِ رابطه در جمله را برطرف میکند. مثلاً وقتی میگوییدازدادَ الطالبُ علماً(دانشآموز از نظر علم افزایش یافت)، کلمهعلماًمشخص میکند که افزایشِ دانشآموز در چه زمینهای بوده است. در فارسی، ما برای این مفهوم از عبارتهایی مثل «از نظرِ...» یا «به لحاظِ...» استفاده میکنیم، اما عربی این کار را با یک کلمه منصوب انجام میدهد. این ساختار در متون مذهبی و ادبی که بسیاری از فارسیزبانان با آن آشنایی دارند، بسیار دیده میشود.
ـاً بیاید).عشرون طالباً | بیست دانشآموز |كيلو لحماً | یک کیلو گوشت |أكثرُ علماً | داناتر (از نظر علم) |ازدادَ نوراً | نورانیتر شد |- 1بعد از اعداد ۱۱ تا ۹۹: این مهمترین کاربرد است. مثلاً
أحد عشر كتاباً(یازده کتاب). دقت کنید که برخلاف فارسی که میگوییم «یازده کتاب»، در عربی عدد ۱۱ تا ۹۹ همیشه اسم بعد از خود را به صورت مفرد و منصوب میآورند. - 2بعد از مقادیر (وزن، حجم، طول): مثل خرید آنلاین یا در بازار. مثلاً
اشتريتُ متراً قماشاً(یک متر پارچه خریدم). - 3بعد از صفات برتر (تفضیلی): وقتی میخواهید برتری چیزی را در جنبه خاصی بگویید. مثلاً
هو أفضلُ خُلُقاً(او از نظر اخلاق بهتر است). - 4بعد از افعالِ افزایش و تغییر: مثل
ازدادَ(افزایش یافت) یاامتلأ(پر شد). مثلاًامتلأ الكأسُ ماءً(لیوان از آب پر شد).
- 1استفاده از حرف اضافه «مِن» (از): فارسیزبانان به دلیل عادت به ساختار فارسی، ممکن است بگویند
أكثرُ من العلم(بیشتر از علم). این اشتباه است چون در عربی تمییز نیازی به حرف اضافه ندارد و مستقیم میآید:أكثرُ علماً. - 2جمع بستن اسم بعد از عدد: ما در فارسی میگوییم «بیست دانشآموزان» (که غلط است) یا «بیست دانشآموز». فارسیزبانان گاهی فکر میکنند بعد از عدد باید جمع ببندند. در عربی، بعد از اعداد ۱۱ تا ۹۹، تمییز حتماً باید «مفرد» باشد.
- 3آوردن «الف و لام» (ال): چون در فارسی اسمها معمولاً معرفه یا نکره بودنشان با ساختار جمله مشخص میشود، زبانآموزان گاهی به اشتباه میگویند
اشتريتُ كيلاً التفاحَ. این غلط است، چون تمییز حتماً باید نکره باشد.
- 1آیا تمییز همیشه با تنوین نصب میآید؟ بله، در اکثر موارد تمییز منصوب است و با تنوین نصب (ـاً) ظاهر میشود.
- 2آیا میتوانم به جای تمییز از «مِن» استفاده کنم؟ در برخی موارد ادبی بله، اما در دستور زبان استاندارد عربی برای تمییز، استفاده از اسم منصوب بدون حرف اضافه الزامی است.
- 3تفاوت تمییز با حال چیست؟ «حال» وضعیتی را نشان میدهد (مثل: خندان راه رفت)، اما «تمییز» ابهامِ یک کلمه یا نسبت را برطرف میکند.
Tamyiiz Formation Structure
| Vague Element | Tamyiiz (Accusative) | Translation |
|---|---|---|
|
عشرون
|
طالباً
|
Twenty students
|
|
كيلو
|
تفاحاً
|
A kilo of apples
|
|
أكثر
|
مالاً
|
More in wealth
|
|
كوب
|
ماءً
|
A cup of water
|
|
أحد عشر
|
كوكباً
|
Eleven stars
|
|
لتر
|
حليباً
|
A liter of milk
|
Meanings
Tamyiiz is a noun that removes ambiguity from a preceding word or phrase. It answers the question 'in what way?' or 'regarding what?'
Tamyiiz of Measurement
Clarifying weight, volume, or distance.
“اشتريتُ كيلو تفاحاً”
“عندي لتر حليباً”
Tamyiiz of Numbers
Clarifying the noun counted after numbers 11-99.
“رأيتُ أحد عشر كوكباً”
“في الفصل عشرون طالباً”
Tamyiiz of Relationship
Clarifying a vague comparison or state.
“أنا أكثرُ منك مالاً”
“طابَ المكانُ هواءً”
Reference Table
| دسته | مثال عربی | ترجمه فارسی | نوع شفافسازی |
|---|---|---|---|
|
اعداد (۱۱-۹۹)
|
أحد عشر كوكباً
|
یازده ستاره
|
مشخص کردن عدد
|
|
مقایسه
|
أنا أكثر منك مالاً
|
من از تو بیشتر پول دارم
|
مشخص کردن 'چه چیزی بیشتر'
|
|
وزن/اندازه
|
اشتريت رطلاً زيتاً
|
یک رطل روغن خریدم
|
مشخص کردن اندازهگیری
|
|
مساحت
|
عندي فدان أرضاً
|
من یک فدان زمین دارم
|
مشخص کردن مساحت
|
|
فعلهای پُر کردن
|
امتلأ الكوب ماءً
|
لیوان از آب پر شد
|
مشخص کردن محتوا
|
|
تغییر حالت
|
طابَ المكانُ هواءً
|
هوا دلپذیر شد
|
مشخص کردن کیفیت
|
طیف رسمیت
لدي عشرون دولاراً. (Money)
عندي عشرون دولاراً. (Money)
معي عشرين دولار. (Money)
معي عشرين دولار. (Money)
The Tamyiiz Map
Measurements
- كيلو kilo
Numbers
- عشرون twenty
Qualities
- أكثر more
مثالها بر اساس سطح
عندي خمسة أقلاماً
I have five pens.
اشتريتُ كيلو تفاحاً
I bought a kilo of apples.
شربتُ كوباً حليباً
I drank a cup of milk.
في الغرفة عشرة كراسي
In the room are ten chairs.
اشتريتُ عشرين كتاباً
I bought twenty books.
أكلتُ رطلاً لحماً
I ate a pound of meat.
سرتُ خمسة أميالٍ طريقاً
I walked five miles of road.
عندي أحد عشر درهماً
I have eleven dirhams.
ازدادَ الرجلُ علماً
The man increased in knowledge.
أنا أكثرُ منك مالاً
I am wealthier than you.
طابَ المكانُ هواءً
The place became pleasant in air.
امتلاَ الكوبُ ماءً
The cup filled with water.
كفى باللهِ شهيداً
God is sufficient as a witness.
ما رأيتُ مثلَ هذا رجلاً
I have not seen a man like this.
تصببَ العرقُ عرقاً
Sweat poured down.
اشتعلَ الرأسُ شيباً
The head ignited with gray hair.
هو أعلمُ الناسِ خلقاً
He is the most knowledgeable of people in character.
ما كانَ أحسنَ زيداً أدباً
How good Zaid is in manners!
لا يضاهيه أحدٌ شجاعةً
No one rivals him in courage.
أقررتُ عيناً برؤيتك
My eyes were cooled by seeing you.
فجرنا الأرضَ عيوناً
We caused the earth to gush forth with springs.
أعظمُ بهِ رجلاً
How great a man he is!
كفى بالمرءِ إثماً
It is enough sin for a person.
طابَ المقامُ سكناً
The residence became pleasant as a home.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Both are accusative nouns.
Both are accusative.
Both involve two nouns.
اشتباهات رایج
عندي عشرون طالبٌ
عندي عشرون طالباً
اشتريت كيلو تفاح
اشتريت كيلو تفاحاً
أنا أكثر منك مال
أنا أكثر منك مالاً
شربت كوب ماء
شربت كوباً ماءً
عندي أحد عشر كتاب
عندي أحد عشر كتاباً
سرت ميل طريق
سرت ميلاً طريقاً
أكلت رطل لحم
أكلت رطلاً لحماً
هو أعلم الناس خلق
هو أعلم الناس خلقاً
ازداد الرجل علم
ازداد الرجل علماً
طاب المكان هواء
طاب المكان هواءً
ما رأيت مثل هذا رجل
ما رأيت مثل هذا رجلاً
تصبب العرق عرق
تصبب العرق عرقاً
كفى بالله شهيد
كفى بالله شهيداً
الگوهای جملهسازی
عندي ___ ___.
اشتريت ___ ___.
أنا أكثر منك ___.
ازداد المكان ___.
Real World Usage
أريد كيلو تفاحاً.
عندي عشرون دولاراً.
الجو جميل جواً.
ازددت خبرةً في هذا المجال.
سرتُ خمسة أميالٍ.
أريد كوباً شاياً.
راز "از نظرِ..."
نه به "ال"!
راز اعداد
Smart Tips
Always add the 'an' sound to the noun.
Use the measurement + Tamyiiz pattern.
Use 'أكثر' + Tamyiiz.
Use a verb + Tamyiiz.
تلفظ
Tanween Fath
The 'an' sound at the end of the word.
Clarifying
اشتريتُ كيلو... تفاحاً
Pause slightly before the Tamyiiz to emphasize the clarification.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Tamyiiz is the 'What-is-it' word. If you feel the sentence is incomplete, add the 'an' sound to finish the thought.
تداعی تصویری
Imagine a blurry, foggy window. The Tamyiiz is the cloth that wipes the fog away, revealing the clear object underneath.
Rhyme
When the number is eleven to ninety-nine, the noun is accusative, that is fine!
Story
Ali went to the market. He said 'I want a kilo.' The merchant looked confused. Ali added 'sugar!' (سكراً). The merchant smiled and gave him the sugar. Now Ali always uses Tamyiiz.
شبکه واژگان
چالش
Look at 5 items in your room and describe them using a measurement + Tamyiiz (e.g., 'a cup of coffee').
نکات فرهنگی
In spoken Levantine, the Tanween is often dropped, but the accusative form is still understood.
Similar to Levantine, the case endings are dropped in daily speech.
In formal writing and news, the Tanween Fath is strictly required.
Tamyiiz comes from the root 'm-y-z', meaning to distinguish or separate.
شروعکنندههای مکالمه
كم كتاباً قرأت هذا الشهر؟
ماذا اشتريت من السوق اليوم؟
هل أنت أكثر صبراً من صديقك؟
ما الذي يجعلك سعيداً؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
شربتُ كوباً ___.
جمله درست رو انتخاب کن:
Find and fix the mistake:
هذا الرجل أكثرُ مالٌ.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesعندي عشرون ___ (كتاب).
Which is correct?
Find and fix the mistake:
ازداد الرجل علمٌ.
عشرون / قلماً / عندي
I have eleven pens.
Match: كيلو -> ?
A: كم ___ عندك؟ B: عندي عشرون قلماً.
Change 'The man is knowledgeable' to 'The man increased in knowledge'.
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesعندي ثلاثون ___.
سرعةً / هذا / أفضلُ / الحاسوبُ
Translate to Arabic using Tamyiiz.
في الجملة 'أنا أكثر منك علماً'، الكلمة التمييز هي:
رأيتُ أحد عشر رجلاً.
Match the pairs:
الغرفة واسعة ___.
قال تعالى: 'إني رأيت أحد عشر كوكباً'. أين التمييز؟
أنا / طولاً / الأقصرُ
Translate to Arabic.
Score: /10
سوالات متداول (8)
Yes, it is always in the accusative case (Mansoub).
Usually it is singular, especially after numbers.
To remove ambiguity from vague words.
Yes, every time you shop or count.
Tamyiiz clarifies a noun; Haal describes a state.
It will sound grammatically incorrect to native speakers.
It is essential for formal writing.
Some numbers have specific rules, but the accusative Tamyiiz is standard.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Prepositional phrases (e.g., 'un kilo de manzanas')
Arabic uses case endings; Spanish uses prepositions.
Prepositional phrases (e.g., 'un kilo de pommes')
Arabic is synthetic; French is analytic.
Compound nouns or genitive (e.g., 'ein Kilo Äpfel')
Case usage differs.
Counter particles (e.g., 'ringo go-ko')
Japanese uses particles.
Measure words (e.g., 'yi ge pingguo')
Chinese lacks case.
Tamyiiz
None.
Learning Path
Prerequisites
Related Grammar Rules
حالت مجرور در عربی: مالکیت و حروف اضافه
### Overview در زبان عربی، سیستم پیچیدهای از «حالتهای دستوری» (Grammatical Cases) وجود دارد که نقش کلمات را در جمله م...
حالت اکشن: مفعول و جزئیات در عربی (منصوب)
### Overview در زبان عربی، سیستم اعراب (Case System) ستون فقرات ساختار جمله است. مفهوم `المنصوب` (حالت نصبی) در عربی، ن...
عبارات مفعولی ثابت (شکراً، أهلاً)
### Overview در زبان عربی، شما با عبارات کوتاهی مواجه میشوید که همیشه با صدای «اَن» (-an) تمام میشوند، مانند `شُكراً`...
اعراب جمع مکسر عربی: پایانههای ساده (-u, -a, -i)
Overview آیا تا به حال متوجه شدهاید که کلمات عربی وقتی جمع بسته میشوند، انگار منفجر شده و دوباره ساخته میشوند؟ در انگ...
سیستم حالات عربی: فاعل، مفعول و مالکیت (u, a, i)
### Overview زبان عربی دارای یک نظام دستوری بسیار دقیق و منظم به نام «إعراب» است. درک این مبحث برای کسی که زبان مادریا...
