खंडित करना در ۳۰ ثانیه
- A formal verb meaning to fragment or break into parts.
- Used for physical objects, records, peace, and logical arguments.
- Common in news, archaeology, and academic Hindi contexts.
- Implies a loss of integrity or wholeness in the object.
The Hindi verb खंडित करना (khaṇḍit karnā) is a sophisticated term that translates primarily to 'to fragment,' 'to break into pieces,' or 'to invalidate.' While the common verb 'तोड़ना' (toṛnā) covers the general act of breaking, खंडित करना carries a formal, academic, or even spiritual weight. It is derived from the Sanskrit word 'खण्ड' (khaṇḍa), meaning a piece, part, or fragment. When you use this verb, you aren't just saying something is broken; you are implying that its integrity, continuity, or wholeness has been compromised. This could apply to a physical object like a statue, an abstract concept like a record or a peace treaty, or a logical argument in a debate.
- Physical Context
- In the physical realm, this word is most frequently encountered in archaeology and art. If an ancient sculpture is found in pieces, it is described as being 'खंडित'. For instance, in Indian culture, a 'खंडित मूर्ति' (fragmented idol) is traditionally not used for worship because its spiritual completeness is considered lost once its physical form is fragmented.
आक्रमणकारियों ने प्राचीन मंदिर की मूर्तियों को खंडित कर दिया। (The invaders fragmented the statues of the ancient temple.)
- Abstract Context
- Beyond the physical, the term is used to describe the act of breaking a record (कीर्तिमान खंडित करना) or disrupting a state of being, such as peace (शांति खंडित करना). It suggests a sharp interruption of a previously continuous state. In legal or logical discourse, it means to refute or invalidate an argument (तर्क खंडित करना). If a lawyer proves that a witness's statement is false, they have 'खंडित' that statement.
वैज्ञानिक ने पुराने सिद्धांतों को नए प्रमाणों के साथ खंडित किया। (The scientist invalidated the old theories with new evidence.)
In news reporting, you will often hear this word when a long-standing tradition or a political alliance is broken. It is a 'high-register' word, meaning you are more likely to find it in newspapers, literature, and formal speeches than in a casual conversation at a vegetable market. When a person's pride or ego is crushed, writers might use 'अहंकार खंडित करना' to add a poetic and dramatic flair to the narrative. It emphasizes the total collapse of that ego into many useless fragments. Understanding this word helps a learner transition from basic Hindi to a more professional or literary level of fluency, allowing for more precise expression of how things fall apart or are dismantled.
- Spiritual and Philosophical Nuance
- In Indian philosophy, the concept of 'Akhand' (अखंड) means indivisible or whole (like 'Akhand Bharat'). Therefore, 'Khandit' is the direct opposite—something that has lost its unity. When someone breaks a fast prematurely, they might say their 'व्रत खंडित हो गया' (the fast was broken/interrupted), implying the sanctity of the ritual was breached.
शोर ने मेरी एकाग्रता को खंडित कर दिया। (The noise fragmented my concentration.)
Using खंडित करना requires understanding its role as a transitive compound verb. It consists of the adjective 'खंडित' (fragmented) and the auxiliary verb 'करना' (to do/make). Because it is a 'करना' verb, the subject usually takes the 'ने' postposition in the perfective tenses (past tense), and the verb agrees with the object. This is a crucial grammatical point for B2 learners who are refining their sentence structures. Let's look at how this functions across different contexts.
- Refuting Arguments
- In debates or academic writing, you use it to show that a claim has been proven wrong. It sounds more intellectual than 'गलत साबित करना' (to prove wrong).
वकील ने गवाह के बयानों को सबूतों के माध्यम से खंडित कर दिया। (The lawyer refuted the witness's statements through evidence.)
- Breaking Records
- In sports journalism, this is the standard way to say a record was broken. It gives a sense of a monumental achievement that has 'shattered' the previous limit.
उस धावक ने दस साल पुराने विश्व रिकॉर्ड को खंडित किया। (That runner broke the ten-year-old world record.)
- Interrupting Processes
- It can be used for things that are supposed to be continuous, like a silence, a meditation, or a flow of water.
अचानक हुई बारिश ने हमारी यात्रा के क्रम को खंडित कर दिया। (Sudden rain disrupted the sequence of our journey.)
When using it in the passive sense, you would change 'करना' to 'होना' (to happen/to be). For example, 'मूर्ति खंडित हो गई' (The statue got fragmented). This shift from active to passive is very common in news headlines where the culprit is unknown. As a B2 learner, practicing the transition between 'खंडित करना' (active) and 'खंडित होना' (passive) will significantly improve your narrative skills. This verb also pairs well with adverbs like 'पूरी तरह से' (completely) or 'आंशिक रूप से' (partially) to specify the degree of fragmentation. For example, 'भूकंप ने दीवार को आंशिक रूप से खंडित कर दिया' (The earthquake partially fragmented the wall).
You are most likely to encounter खंडित करना in environments where formal or 'Shuddh' (pure) Hindi is spoken. It is not a word you would typically hear in a Bollywood item song or a casual street-side chat about cricket, unless the speaker is being deliberately dramatic or formal. However, it is ubiquitous in specific domains that every advanced learner should be familiar with.
- News and Media
- News anchors use this word when reporting on vandalism, archaeological discoveries, or when a political consensus is broken. It provides a serious tone to the reporting.
समाचार: प्रदर्शनकारियों ने सार्वजनिक संपत्ति को खंडित करने का प्रयास किया। (News: Protesters tried to damage/fragment public property.)
- Historical and Religious Discourses
- In documentaries about Indian history or during religious sermons (pravachans), this word is used to describe the destruction of heritage or the breaking of a sacred vow. A priest might talk about how a devotee's 'संकल्प' (resolve) was 'खंडित' by worldly temptations.
- Legal and Academic Settings
- In a courtroom, a judge or lawyer might use it to refer to the invalidation of a contract or a piece of evidence. In universities, professors use it when discussing the dismantling of old ideologies or the fragmentation of a society along ethnic or linguistic lines.
प्रोफेसर: वैश्वीकरण ने पारंपरिक सामाजिक ढांचों को खंडित कर दिया है। (Professor: Globalization has fragmented traditional social structures.)
Finally, you will find this word in high-quality Hindi literature (Sahitya). Authors use it to describe internal states—a broken heart (हृदय खंडित करना), a shattered dream (सपना खंडित करना), or a divided mind. It adds a layer of 'brokenness' that is more permanent and structural than the simple word 'टूटना'. Hearing this word in a conversation is a sign that the topic is serious, intellectual, or of historical importance.
While खंडित करना is a powerful word, it is often misused by learners who treat it as a direct synonym for 'to break' in all contexts. Because it is a high-register word, using it in the wrong place can make you sound unnaturally formal or even slightly absurd. Here are the most common pitfalls to avoid.
- 1. Over-formality in Casual Situations
- You wouldn't use this for everyday objects. If you drop a glass in the kitchen, you say 'गिलास टूट गया' (The glass broke). If you say 'मैंने गिलास खंडित कर दिया', it sounds like you performed a ritualistic destruction of the glass or are speaking like a 19th-century poet.
❌ गलत: बच्चे ने खिलौना खंडित कर दिया। (Too formal)
✅ सही: बच्चे ने खिलौना तोड़ दिया। (Natural)
- 2. Confusing 'खंडित करना' with 'विभाजित करना'
- 'विभाजित करना' (vibhājit karnā) means to divide into organized parts (like a cake or a country's borders). 'खंडित करना' implies a more destructive or irregular breaking into pieces. If you are dividing a task among teammates, use 'विभाजित'. If you are talking about a society breaking into warring factions, 'खंडित' is more appropriate.
- 3. Subject-Verb Agreement with 'ने'
- Since this is a compound verb with 'करना', learners often forget to use 'ने' with the subject in the past tense. Remember: 'उसने (subject + ne) नियम को खंडित किया'.
❌ गलत: वह नियम खंडित किया।
✅ सही: उसने नियम खंडित किया।
Another mistake is using it for 'breaking a promise'. While 'खंडित करना' can work in very formal literature, the standard phrase is 'वादा तोड़ना' or 'वचन भंग करना'. Using 'खंडित' here might sound like the promise was a physical object that shattered into pieces. Stick to the contexts of physical fragments, logical refutation, or record-breaking to stay safe. Lastly, ensure you don't confuse it with 'खंडन करना' (khaṇḍan karnā), which specifically means 'to deny' or 'to refute' an accusation. While related, 'खंडन करना' is purely verbal/argumentative, whereas 'खंडित करना' can be physical.
To master खंडित करना, it is helpful to see how it sits among its synonyms and near-synonyms. Hindi has a rich vocabulary for 'breaking' and 'dividing,' and choosing the right one depends entirely on the register and the object being broken.
- खंडित करना vs. तोड़ना (Toṛnā)
- 'तोड़ना' is the general, everyday word for breaking. It can be used for a pencil, a window, or a heart. 'खंडित करना' is formal and implies fragmentation. You 'तोड़ो' a stick, but you 'खंडित' a monumental record or a sacred idol.
- खंडित करना vs. भंग करना (Bhaṅg karnā)
- 'भंग करना' is usually used for abstract things like laws, peace, or meetings. While you can 'शांति खंडित करना', 'शांति भंग करना' is more common in legal contexts. 'भंग' implies a violation of order, while 'खंडित' implies a loss of wholeness.
तुलना: उसने नियम भंग किया (violated the rule) बनाम उसने मूर्ति को खंडित किया (fragmented the idol).
- खंडित करना vs. खंडन करना (Khaṇḍan karnā)
- These two are often confused. 'खंडन करना' is specifically used for refuting an allegation, a theory, or a statement. It is a 'verbal' breaking. 'खंडित करना' is more general and can be physical. If you refute a claim, you 'खंडन' it. If you break a physical structure, you 'खंडित' it.
Other alternatives include 'विभाजित करना' (to divide/partition) and 'बिखेरना' (to scatter). 'विभाजित करना' is neutral and mathematical. 'बिखेरना' is used when pieces are spread out across a surface. 'खंडित करना' remains the best choice when the focus is on the loss of integrity of a formal or significant object. For example, 'उसकी एकाग्रता खंडित हो गई' (His concentration was fragmented) sounds much more sophisticated than 'उसकी एकाग्रता टूट गई'. By choosing 'खंडित', you suggest that the concentration was a solid, unified state that has now been split into disjointed parts.
چقدر رسمی است؟
نکته جالب
The word 'Khanda' is also the name of a double-edged sword in Indian history, symbolizing the power to cut or fragment through ignorance.
راهنمای تلفظ
- Pronouncing 'Kh' as a simple 'K' without aspiration.
- Using a dental 'n' instead of a retroflex 'n'.
- Pronouncing 'dit' like 'debt' instead of 'dit' as in 'bit'.
سطح دشواری
Common in newspapers and literature, but requires knowledge of Sanskritized Hindi.
Requires correct use of compound verb structures and 'ne' postposition.
Sounds very formal; knowing when NOT to use it is the challenge.
Easy to recognize in formal broadcasts.
بعداً چه یاد بگیریم؟
پیشنیازها
بعداً یاد بگیرید
پیشرفته
گرامر لازم
Compound Verbs with 'Karna'
In past tense: 'Subject + ne + Object + khandit kiya'.
Passive Construction
Use 'khandit hona' when the focus is on the object being broken: 'Murti khandit ho gayi'.
Agreement with 'Ko'
If 'ko' is used, the verb 'kiya' remains masculine singular regardless of the object's gender.
Adjectival Use
'Khandit' can be used as a standalone adjective: 'Khandit murti'.
Causative Form
'Khandit karvana' (to have something fragmented by someone else).
مثالها بر اساس سطح
उसने पत्थर को खंडित किया।
He fragmented the stone.
Simple past tense with 'ne'.
क्या आपने खिलौना खंडित किया?
Did you fragment the toy? (Very formal)
Question form.
वह मूर्ति खंडित करता है।
He fragments the idol.
Present habitual tense.
बच्चे ने कांच खंडित किया।
The child fragmented the glass.
Transitive verb agreement.
मैंने पेंसिल खंडित की।
I fragmented the pencil.
Verb agrees with feminine object 'pencil' if 'ko' is omitted (though 'ko' is better here).
वे रिकॉर्ड खंडित करेंगे।
They will break the record.
Future tense.
राम ने घड़ा खंडित किया।
Ram fragmented the clay pot.
Subject-Object-Verb order.
हमें इसे खंडित नहीं करना चाहिए।
We should not fragment this.
Using 'chahiye' for obligation.
खिलाड़ी ने पुराना रिकॉर्ड खंडित किया।
The player broke the old record.
Usage in sports context.
उसने अपनी चुप्पी खंडित की।
He broke his silence.
Abstract usage.
चोर ने ताला खंडित करने की कोशिश की।
The thief tried to fragment (break) the lock.
Infinitive 'karne' with 'koshish'.
भूकंप ने पुल को खंडित कर दिया।
The earthquake fragmented the bridge.
Compound verb 'kar diya' for completion.
मूर्तिकार ने पत्थर को खंडित करके मूर्ति बनाई।
The sculptor made the statue by fragmenting the stone.
Using 'karke' (having done).
क्या तुम इस दीवार को खंडित कर सकते हो?
Can you fragment this wall?
Modal verb 'sakte ho'.
उसने मेरा विश्वास खंडित किया।
He fragmented (broke) my trust.
Metaphorical usage.
सरकार ने पुराने कानून को खंडित किया।
The government invalidated/fragmented the old law.
Formal administrative context.
वकील ने गवाह के झूठ को खंडित कर दिया।
The lawyer refuted the witness's lie.
Refutation context.
तेज़ आवाज़ ने मेरी नींद खंडित कर दी।
The loud noise fragmented my sleep.
Abstract interruption.
वैज्ञानिकों ने इस सिद्धांत को खंडित किया है।
Scientists have invalidated this theory.
Present perfect tense.
हवा के झोंके ने शांति को खंडित कर दिया।
The gust of wind fragmented the peace.
Poetic usage.
उसने अपनी मेहनत से गरीबी के चक्र को खंडित किया।
He fragmented the cycle of poverty with his hard work.
Figurative usage.
बंदर ने गमले को खंडित कर दिया।
The monkey fragmented the flower pot.
Physical destruction.
इस घटना ने देश की एकता को खंडित किया।
This incident fragmented the unity of the country.
Societal context.
वह अपने तर्कों से विपक्ष को खंडित करेगा।
He will fragment the opposition with his arguments.
Debate context.
पुरातत्वविदों ने प्राचीन लिपि के अर्थ को खंडित किया।
Archaeologists fragmented (decoded/dismantled) the meaning of the ancient script.
Complex academic usage.
अचानक हुए हमले ने शांति वार्ता को खंडित कर दिया।
The sudden attack fragmented the peace talks.
Political context.
लेखक ने समाज की रूढ़ियों को अपनी कलम से खंडित किया।
The author fragmented the social stereotypes with his pen.
Literary metaphor.
न्यायालय ने उस अवैध अनुबंध को खंडित कर दिया।
The court invalidated (fragmented) that illegal contract.
Legal terminology.
शोर-शराबे ने मंदिर की पवित्रता को खंडित किया।
The noise fragmented the sanctity of the temple.
Spiritual context.
उसने अपने ही अहंकार को खंडित होते देखा।
He saw his own ego being fragmented.
Reflexive usage with 'hote dekhna'.
इतिहासकारों ने इस मिथक को पूरी तरह खंडित कर दिया है।
Historians have completely invalidated this myth.
Usage with adverb 'poori tarah'.
लगातार बाधाओं ने मेरी एकाग्रता को खंडित कर दिया।
Constant obstacles fragmented my concentration.
Psychological context.
उत्तर-आधुनिकतावाद ने सार्वभौमिक सत्यों को खंडित करने का प्रयास किया है।
Post-modernism has attempted to fragment universal truths.
Philosophical register.
विदेशी आक्रमण ने भारत की सांस्कृतिक अखंडता को खंडित करने की कोशिश की।
Foreign invasions tried to fragment India's cultural integrity.
Historical analysis.
दार्शनिक ने द्वैतवाद के तर्क को तार्किक रूप से खंडित किया।
The philosopher logically fragmented the argument for dualism.
High-level intellectual context.
आर्थिक मंदी ने मध्यम वर्ग के सपनों को खंडित कर दिया।
The economic recession fragmented the dreams of the middle class.
Socio-economic context.
उसने अपनी कविता में खंडित होते समाज का चित्रण किया है।
He has depicted a fragmenting society in his poetry.
Participial adjective 'khandit hote'.
भ्रष्टाचार ने संस्था की गरिमा को खंडित कर दिया।
Corruption fragmented the dignity of the institution.
Abstract institutional context.
तकनीकी विकास ने पुराने संचार माध्यमों को खंडित कर दिया।
Technological development fragmented old communication mediums.
Evolutionary context.
उसकी तीखी आलोचना ने कलाकार के आत्मविश्वास को खंडित किया।
His sharp criticism fragmented the artist's self-confidence.
Interpersonal psychological impact.
वैश्वीकरण की प्रक्रिया ने स्थानीय अस्मिताओं को खंडित कर एक नया वैश्विक विमर्श तैयार किया है।
The process of globalization has fragmented local identities to create a new global discourse.
Sociological discourse.
वैज्ञानिक ने ब्रह्मांड की उत्पत्ति के प्राचीन सिद्धांतों को गणितीय प्रमाणों से खंडित किया।
The scientist invalidated ancient theories of the universe's origin with mathematical evidence.
Scientific rigor.
मार्क्सवादी विश्लेषण ने पूंजीवादी विचारधारा के आधारों को खंडित करने का कार्य किया।
Marxist analysis worked to fragment the foundations of capitalist ideology.
Political philosophy.
सांप्रदायिकता ने देश के सामाजिक ताने-बाने को खंडित कर दिया है।
Communalism has fragmented the social fabric of the country.
Metaphorical social critique.
लेखक ने अपनी कथा में समय की रैखिकता को खंडित कर दिया।
The author fragmented the linearity of time in his narrative.
Literary technique description.
न्यायपालिका ने असंवैधानिक प्रावधानों को खंडित कर लोकतंत्र की रक्षा की।
The judiciary fragmented (struck down) unconstitutional provisions to protect democracy.
Constitutional law.
भाषा के इस अध्ययन ने अर्थ की निश्चितता को खंडित कर दिया।
This study of language fragmented the certainty of meaning.
Linguistic theory.
उसकी मृत्यु के समाचार ने परिवार की खुशियों को खंडित कर दिया।
The news of his death fragmented the family's happiness.
Emotional gravity.
ترکیبهای رایج
عبارات رایج
— A fragmented or broken idol. Often used in religious contexts.
मंदिर में खंडित मूर्ति नहीं रखी जाती।
— To compromise the integrity or unity of something.
देश की अखंडता को खंडित नहीं होने देंगे।
— To interrupt intense meditation or spiritual practice.
अप्सरा ने ऋषि की साधना खंडित की।
— To distort or break down the truth.
झूठे प्रचार ने सत्य को खंडित करने का प्रयास किया।
اغلب اشتباه گرفته میشود با
Specifically means 'to refute' an argument or allegation verbally. 'खंडित करना' can be physical or abstract.
Means 'to divide' into organized parts, whereas 'खंडित करना' implies a more irregular or destructive fragmentation.
The generic word for 'to break'. Using 'खंडित करना' for a simple pencil is an over-correction.
اصطلاحات و عبارات
— A broken heart. Similar to the English idiom but sounds more poetic.
वह खंडित हृदय के साथ लौट आया।
Literary— The shattering of dreams. Used when life goals fall apart.
युद्ध में लाखों लोगों के सपनों का खंडित होना आम है।
Formal— To shatter the mirror of ego. To make someone realize their true self.
गुरु ने शिष्य के अहंकार का शीशा खंडित किया।
Philosophical— To disrupt the flute of peace. A poetic way to say peace was disturbed.
दंगों ने शहर की शांति की बांसुरी खंडित कर दी।
Poetic— To break the links of tradition. To innovate or rebel.
युवाओं ने पुरानी परंपरा की कड़ियाँ खंडित कीं।
Literary— To break the thread of trust.
एक झूठ ने उनके विश्वास की डोर खंडित कर दी।
Poetic— To disrupt the flow of time. Often used in science fiction or mythology.
उस घटना ने समय का पहिया खंडित कर दिया।
Mythological— To corrupt or break the scales of justice.
रिश्वतखोरी ने न्याय का तराजू खंडित कर दिया।
Legal/Poetic— To cross the limits of decency or protocol.
उसने बातचीत में मर्यादा खंडित की।
Formal— To break one's resolve or determination.
कठिनाइयों ने उसका संकल्प खंडित नहीं किया।
Formalبهراحتی اشتباه گرفته میشود
Similar root and sound.
Khandan is verbal refutation; Khandit is physical or structural fragmentation.
उसने आरोप का खंडन किया, लेकिन उसने मूर्ति को खंडित किया।
Both mean 'to break' abstract things.
Bhang is usually for rules or peace; Khandit is for wholeness or records.
शांति भंग हुई, रिकॉर्ड खंडित हुआ।
Both involve splitting.
Vibhajan is a planned division (like a border); Khandit is an unplanned fragmentation.
भारत का विभाजन हुआ, लेकिन संस्कृति खंडित नहीं हुई।
Both involve damage.
Nasht is total destruction; Khandit is breaking into pieces where fragments still remain.
घर नष्ट हो गया, मूर्तियाँ खंडित हो गईं।
Related to pieces.
Tukda is a noun (piece); Khandit is an adjective/verb (fragmented/to fragment).
उसने पत्थर का टुकड़ा लिया और उसे खंडित कर दिया।
الگوهای جملهسازی
मैंने [Object] खंडित किया।
मैंने पत्थर खंडित किया।
[Subject] ने [Adjective] रिकॉर्ड खंडित किया।
धावक ने नया रिकॉर्ड खंडित किया।
[Object] ने मेरी [Abstract Noun] खंडित कर दी।
आवाज़ ने मेरी नींद खंडित कर दी।
[Subject] ने अपने तर्कों से [Idea] को खंडित किया।
उसने अपने तर्कों से मिथक को खंडित किया।
[Process] ने [Structure] को खंडित कर दिया है।
आधुनिकीकरण ने संयुक्त परिवारों को खंडित कर दिया है।
[Abstract Concept] की अखंडता को खंडित करना [Consequence] है।
संविधान की अखंडता को खंडित करना दंडनीय है।
क्या आप [Object] को खंडित कर सकते हैं?
क्या आप इस चट्टान को खंडित कर सकते हैं?
[Subject] को [Object] खंडित नहीं करना चाहिए था।
तुम्हें मेरा विश्वास खंडित नहीं करना चाहिए था।
خانواده کلمه
اسمها
فعلها
صفتها
مرتبط
نحوه استفاده
Common in formal writing, news, and sports; rare in casual daily speech.
-
Using 'खंडित करना' for 'Breaking News'.
→
ताज़ा खबर (Taza Khabar).
This is a literal translation error. 'Breaking News' in English uses 'break' differently than Hindi uses 'खंडित'.
-
Saying 'मैंने गिलास खंडित किया' at dinner.
→
मुझसे गिलास टूट गया।
'खंडित करना' is too formal for a kitchen accident. It sounds like you intentionally fragmented it for a ritual.
-
Forgetting 'ne' in 'वह रिकॉर्ड खंडित किया' (He broke the record).
→
उसने रिकॉर्ड खंडित किया।
Since 'खंडित करना' is a transitive verb, the subject needs 'ne' in the past tense.
-
Confusing it with 'खंडन करना' in a debate.
→
मैं आपके विचार का खंडन करता हूँ।
While 'खंडित' is okay, 'खंडन' is the specific term for refuting an idea verbally.
-
Using it for 'breaking a promise'.
→
वादा तोड़ना या वचन भंग करना।
'खंडित करना' is not the standard collocation for promises; it sounds unnatural.
نکات
Use for Records
Always use 'खंडित करना' when talking about world records in a formal setting. It sounds much better than 'तोड़ना'.
Past Tense Check
Don't forget the 'ने'! 'उसने मूर्ति खंडित की' is the correct way to say 'He fragmented the statue'.
Recognize the Root
Whenever you see 'खंड' (Khand), think of 'piece'. This will help you understand related words like 'खंडहर' (ruins).
Avoid for Small Things
Don't 'खंडित' a pencil or a plate. It sounds too dramatic. Stick to 'तोड़ना' for household items.
Museum Visits
If you are at a museum in India, look for this word on the labels. It will help you see the word in its natural habitat.
Debating Skill
In a debate, say 'मैं आपके तर्क को खंडित करता हूँ' to sound like a sophisticated intellectual.
Meditation Interruption
Use 'एकाग्रता खंडित होना' to describe when your focus is broken by a distraction.
Literary Flair
Use 'खंडित स्वप्न' (fragmented dreams) in your creative writing to add a touch of melancholy.
News Keywords
Keep an ear out for this word during 'Breaking News' about archaeological finds.
Candy Fragment
Remember: Khandi (Candy) + Hit = Khandit (Fragmented).
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of a 'Candy' (Khandi) bar being 'hit' (dit) and breaking into many pieces. Khandi + Hit = Khandit (Fragmented).
تداعی تصویری
Imagine an ancient stone statue in a museum that has a crack running through it, splitting it into fragments.
شبکه واژگان
چالش
Try to use 'खंडित करना' in a sentence about a sports record and then in a sentence about a legal argument. Notice the difference in tone!
ریشه کلمه
Derived from the Sanskrit root 'खिद्' (khid) or 'खंड्' (khaṇḍ), which relates to breaking, dividing, or tearing. The word 'Khanda' appears in ancient Vedic texts.
معنای اصلی: To break into pieces or to divide into sections.
Indo-Aryan (Sanskrit -> Prakrit -> Hindi).بافت فرهنگی
Be careful when using this word regarding religious objects, as it implies they are no longer fit for worship.
English speakers might use 'break' for everything. In Hindi, using 'खंडित करना' shows you understand the difference between breaking a pencil and shattering a legacy.
تمرین در زندگی واقعی
موقعیتهای واقعی
Archaeology
- खंडित अवशेष
- मूर्तियों को खंडित करना
- इतिहास को खंडित करना
- संरचना खंडित करना
Sports
- विश्व रिकॉर्ड खंडित करना
- पुराना कीर्तिमान खंडित करना
- लक्ष्य खंडित करना
- बढ़त खंडित करना
Law/Logic
- तर्क खंडित करना
- दावा खंडित करना
- अनुबंध खंडित करना
- साक्ष्य खंडित करना
Psychology
- एकाग्रता खंडित करना
- मानसिक शांति खंडित करना
- भ्रम खंडित करना
- अहंकार खंडित करना
Religion
- व्रत खंडित करना
- साधना खंडित करना
- पवित्रता खंडित करना
- संकल्प खंडित करना
شروعکنندههای مکالمه
"क्या आपने कभी कोई खेल रिकॉर्ड खंडित किया है?"
"संग्रहालय में खंडित मूर्तियों को देखकर आपको कैसा लगता है?"
"क्या शोर आपकी एकाग्रता को खंडित करता है?"
"किसी का भ्रम खंडित करना क्या सही है?"
"इतिहासकारों ने कौन से बड़े मिथकों को खंडित किया है?"
موضوعات نگارش
लिखिए कि जब आपकी शांति किसी ने खंडित की थी, तो आपको कैसा लगा।
क्या आपने कभी किसी गलत धारणा को खंडित करने का प्रयास किया है?
एक ऐसी घटना के बारे में लिखें जिसने आपके अहंकार को खंडित कर दिया।
क्या आधुनिक जीवन हमारी परंपराओं को खंडित कर रहा है? अपने विचार लिखें।
यदि आप एक मूर्तिकार होते, तो क्या आप जानबूझकर अपनी कला को खंडित करते?
سوالات متداول
10 سوالYes, but it is very poetic and literary. In daily life, 'दिल तोड़ना' (dil toṛnā) is much more common. Using 'खंडित' makes it sound like your heart shattered into many physical pieces.
Not necessarily. In sports, 'रिकॉर्ड खंडित करना' (breaking a record) is a positive achievement. In philosophy, 'तर्क खंडित करना' (refuting an argument) is a sign of intellectual skill.
Think of 'खंडन' as 'denial' or 'refutation' (purely verbal). Think of 'खंडित' as 'fragmentation' (physical or structural). You 'खंडन' an allegation, but you 'खंडित' a statue.
You can say 'रिकॉर्ड खंडित हो गया' (passive) or 'रिकॉर्ड टूट गया' (common). 'रिकॉर्ड खंडित किया गया' is also correct and formal.
It is better to use 'कानून तोड़ना' or 'कानून का उल्लंघन करना'. 'खंडित करना' is rarely used for laws unless you are talking about dismantling the entire legal structure.
In Hindu tradition, an idol must be physically perfect to represent the divine. Fragmentation is seen as a sign that the spiritual energy (Prana) has left the form.
Yes, scientists use it to describe the fragmentation of cells, particles, or the invalidation of old theories.
Only if you want to sound like a poet or a very formal historian. Otherwise, use 'खिड़की का कांच तोड़ना'.
The most direct opposite is 'जोड़ना' (to join) or 'संगठित करना' (to organize/unify).
No, it is too formal for most Bollywood songs. You will find it in historical movies or serious dramas.
خودت رو بسنج 180 سوال
Write a sentence using 'खंडित करना' in the context of sports.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'The noise fragmented my concentration.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Use 'खंडित करना' to describe refuting an argument.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Describe a 'खंडित मूर्ति' in two sentences.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Write a sentence about breaking a fast using 'खंडित'.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'Do not fragment the unity of the nation.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Use 'खंडित करना' in a sentence about an earthquake.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Write a formal sentence about invalidating a contract.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Create a sentence using 'अहंकार' and 'खंडित करना'.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'The scientist invalidated the old theory.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Write a sentence about 'breaking silence'.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Describe the effect of globalization on traditional structures.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'His dreams were fragmented.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Use 'खंडित करना' in a sentence about a sculptor.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Write a sentence about 'disturbing the peace'.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'The truth fragmented his illusion.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Use 'खंडित' as an adjective for 'ruins'.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Write a sentence about breaking a resolution.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Translate: 'The invaders destroyed the heritage.'
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Write a sentence using 'खंडित-विखंडित'.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
Pronounce 'खंडित करना' clearly.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'He broke the record' in formal Hindi.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
How would you tell someone not to disturb your concentration?
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Describe a museum artifact that is broken.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Explain why you are tired using 'नींद खंडित'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Use 'खंडित करना' in a debate about an idea.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Tell a story about a broken dream.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'The earthquake damaged the bridge' formally.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Practice the retroflex 'n' in 'खंडित'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Discuss the importance of unity using 'खंडित'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'The silence was broken by a scream'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Use 'खंडित' as an adjective for a building.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Explain why an idol is not worshiped.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Translate and say: 'The lawyer refuted the testimony.'
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'Globalization fragments local culture'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Discuss the 'shattering of ego'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Practice the sentence: 'उसने मेरा विश्वास खंडित किया।'
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'Do not fragment the peace'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Explain a 'Khandahar' using the word 'Khandit'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Say 'The scientist proved the theory wrong' using 'खंडित'.
این را بلند بخوانید:
تو گفتی:
تشخیص گفتار در مرورگر شما پشتیبانی نمیشود. از کروم یا اج استفاده کنید.
Identify 'खंडित' in a news clip about archaeology.
Listen to a sports report: 'सचिन का रिकॉर्ड खंडित हुआ।' What happened?
In a movie, a character says 'मेरा व्रत खंडित हो गया'. Why are they upset?
A lawyer says 'तर्क खंडित है'. What does it mean?
Listen for the difference between 'Khandan' and 'Khandit' in a debate.
A news anchor says 'शांति खंडित हुई'. What is the situation?
Identify the object: 'उसने पत्थर को खंडित किया।' what was broken?
If someone says 'मेरी एकाग्रता खंडित मत करो', what do they want?
Listen to a poem about 'खंडित सपने'. What is the mood?
A scientist says 'सिद्धांत खंडित हुआ'. Is the theory still valid?
A priest says 'मूर्ति खंडित है'. Can it stay in the temple?
Identify the verb: 'आक्रमणकारियों ने मंदिर खंडित किया।' what is the verb?
What is 'अखंड' in a speech about 'Akhand Bharat'?
Listen for the 'ne' in 'उसने नियम खंडित किया'.
A narrator says 'समय का चक्र खंडित हुआ'. What genre is this likely from?
Write a short paragraph (3 sentences) about a museum visit using 'खंडित'.
خوب نوشتید! تلاش خوبی بود! پاسخ نمونه را ببینید.
/ 180 درست
نمره کامل!
Summary
खंडित करना is the 'high-level' way to say 'to break' or 'to fragment'. Use it when you want to sound precise, formal, or academic, especially when referring to historical artifacts, world records, or refuting a claim. Example: उसने रिकॉर्ड खंडित किया (He broke the record).
- A formal verb meaning to fragment or break into parts.
- Used for physical objects, records, peace, and logical arguments.
- Common in news, archaeology, and academic Hindi contexts.
- Implies a loss of integrity or wholeness in the object.
Use for Records
Always use 'खंडित करना' when talking about world records in a formal setting. It sounds much better than 'तोड़ना'.
Past Tense Check
Don't forget the 'ने'! 'उसने मूर्ति खंडित की' is the correct way to say 'He fragmented the statue'.
Recognize the Root
Whenever you see 'खंड' (Khand), think of 'piece'. This will help you understand related words like 'खंडहर' (ruins).
Avoid for Small Things
Don't 'खंडित' a pencil or a plate. It sounds too dramatic. Stick to 'तोड़ना' for household items.
مثال
पुराने रिकॉर्ड को खंडित करना सुरक्षा के लिए आवश्यक है।
محتوای مرتبط
واژههای بیشتر nature
आच्छादित करना
B2پوشاندن؛ گسترده شدن روی یا اطراف چیزی.
आघात करना
B2ضربه زدن با قدرت یا وارد کردن شوک.
आहार श्रृंखला
B2Food chain; a hierarchical series of organisms each dependent on the next as a source of food.
आहिस्ता
B2At a slow pace or speed; slowly.
आकस्मिक रूप से
B2به طور تصادفی یا بدون قصد؛ ناگهانی یا غیرمنتظره.
आकाश
A1آسمان
आकाशगंगा
B2سیستمی از میلیونها یا میلیاردها ستاره، همراه با گاز و غبار که توسط نیروی گرانش کنار هم نگه داشته شدهاند؛ کهکشان.
आकाशगंगा का
B2Relating to a galaxy or galaxies; galactic.
आकाशीय
B2مربوط به آسمان یا فضای بیرونی؛ آسمانی.
आकाशीय बिजली
B2آذرخشی که در آسمان رخ میدهد، معمولاً در طول طوفانهای تندری.
