A1 Basic Verbs 10 min read آسان

فعل ماضی عربی و پسوندها (-tu, -ta, -na)

توی فعل ماضی عربی، کاری که انجام شده تموم شده. وای «پسوند» آخر فعل بهت می‌گه «دقیقاً» کی اون کارو کرده.

Grammar Rule in 30 Seconds

In Arabic, you show who did an action in the past by adding a specific suffix to the end of the verb.

  • Add -tu to the verb root to say 'I did' (e.g., katabtu - I wrote).
  • Add -ta to the verb root to say 'You (masculine) did' (e.g., katabta - You wrote).
  • Add -na to the verb root to say 'We did' (e.g., katabna - We wrote).
Verb Root + Suffix = Past Action (e.g., كتب + ت = كتبت)

مرور کلی

### Overview
در زبان عربی، برای بیان کارهایی که در گذشته انجام شده و به پایان رسیده‌اند، از ساختاری به نام الماضی (فعل ماضی) استفاده می‌کنیم. در زبان فارسی، ما برای ساختن گذشته ساده از بن ماضی به اضافه شناسه‌های مشخص (م، ی، -، یم، ید، ند) استفاده می‌کنیم (مثلاً: رفتم، رفتی، رفت). اما در عربی، ساختار بسیار متفاوت و در عین حال بسیار منظم است.
در عربی، ما از «ریشه» فعل استفاده می‌کنیم و به انتهای آن «پسوند» (Suffix) اضافه می‌کنیم تا مشخص کنیم چه کسی آن کار را انجام داده است. نکته کلیدی این است که در عربی، فعل خودش به تنهایی تمام اطلاعات لازم (شخص، جنسیت و تعداد) را در خود دارد. این یعنی برخلاف فارسی که حتماً باید ضمیر (من، تو، او) را بیاوریم، در عربی اغلب می‌توانیم ضمیر را حذف کنیم چون فعل به تنهایی گویاست.
برای مثال، کَتَبْتُ یعنی «من نوشتم». این سیستم پسوندها باعث می‌شود زبان عربی بسیار دقیق و فشرده باشد. برای شما که فارسی‌زبان هستید، درک این موضوع که فعل خودش «ضمیر» را درونش حمل می‌کند، اولین قدم برای تسلط بر زبان عربی است.
### How This Grammar Works
در زبان عربی، اکثر فعل‌ها از یک ریشه سه حرفی ساخته می‌شوند (مثلاً ک-ت-ب برای نوشتن). این ریشه در حالت پایه (سوم شخص مفرد مذکر) به صورت کَتَبَ ظاهر می‌شود. برای اینکه بگوییم «من»، «تو» یا «ما» کاری را انجام دادیم، باید به انتهای این ریشه، پسوندهای خاصی اضافه کنیم.
در فارسی، ما شناسه‌ها را به بن ماضی اضافه می‌کنیم (مثلاً بن ماضی «نوشت» + «م» = «نوشتم»). در عربی هم همین اتفاق می‌افتد، اما با این تفاوت که پسوندها در عربی «هویتی» هستند؛ یعنی هم جنسیت (مذکر و مؤنث) و هم تعداد (مفرد، مثنی و جمع) را نشان می‌دهند. در فارسی، ما فقط یک «رفتیم» داریم که هم برای مردهاست و هم برای زن‌ها، اما در عربی، ساختار فعل برای جنسیت‌های مختلف تغییر می‌کند.
یک نکته فنی مهم: وقتی این پسوندها به فعل اضافه می‌شوند، حرف آخر ریشه فعل ساکن می‌شود. یعنی کَتَبَ تبدیل به کَتَبْ می‌شود و سپس پسوند اضافه می‌شود (مثلاً کَتَبْتُ). این تغییر آوایی برای حفظ تعادل در تلفظ است و یکی از زیباترین ویژگی‌های ساختار فعل در عربی است که در فارسی مشابهی ندارد.
### Formation Pattern
برای ساختن فعل ماضی، کافی است ریشه فعل را در نظر بگیرید و پسوندها را طبق جدول زیر به آن بچسبانید. توجه داشته باشید که حرف آخر ریشه (که در حالت پایه فتحه دارد) در اکثر صیغه‌ها ساکن می‌شود.
| ضمیر | پسوند | مثال (فعل کَتَبَ) | ترجمه فارسی |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| أنا (من) | ـتُ | کَتَبْتُ | نوشتم |
| نحن (ما) | ـنَا | کَتَبْنَا | نوشتیم |
| أنتَ (تو - مذکر) | ـتَ | کَتَبْتَ | نوشتی |
| أنتِ (تو - مؤنث) | ـتِ | کَتَبْتِ | نوشتی |
| هو (او - مذکر) | - | کَتَبَ | نوشت |
| هی (او - مؤنث) | ـتْ | کَتَبَتْ | نوشت |
### When To Use It
فعل ماضی در عربی برای هر عملی که «تمام شده» باشد به کار می‌رود. برخلاف فارسی که ممکن است گاهی بین گذشته ساده و نقلی تفاوت‌های ساختاری قائل شویم، در عربی «تمام شدن» اصل است. شما از این فعل در موارد زیر استفاده می‌کنید: ۱.
بیان کارهای روزمره که تمام شده‌اند (مثلاً: أَکَلْتُ - غذا خوردم). ۲. بیان حالت‌های گذشته (مثلاً: کُنْتُ سَعِیدًا - خوشحال بودم).
۳. روایت داستان یا اتفاقات پشت سر هم (مثلاً: دَخَلْتُ وَ جَلَسْتُ - وارد شدم و نشستم). این ساختار به شما اجازه می‌دهد بسیار کوتاه و دقیق صحبت کنید.
برای مثال در محیط کار یا دانشگاه، وقتی می‌خواهید گزارش کوتاهی از فعالیت‌های خود بدهید، استفاده از این پسوندها بسیار کارآمدتر از ساختارهای پیچیده است. به یاد داشته باشید که در عربی، حتی اگر زمان دقیق را نگویید، همین که فعل را به صورت ماضی می‌آورید، شنونده می‌فهمد که آن کار تمام شده است.
### Common Mistakes
  1. 1حذف نکردن ضمیر: فارسی‌زبانان به دلیل ساختار زبان مادری، عادت دارند همیشه ضمیر را بیاورند (مثلاً می‌گویند «أنا کتبت»). اگرچه این غلط نیست، اما در عربی بسیار طبیعی‌تر است که ضمیر را حذف کنید و فقط بگویید کَتَبْتُ.
  2. 2اشتباه در جنسیت: در فارسی ما جنسیت در فعل نداریم. فارسی‌زبانان اغلب فراموش می‌کنند که در عربی برای مخاطب مؤنث باید از تِ استفاده کنند (مثلاً کَتَبْتِ) و به اشتباه از تَ استفاده می‌کنند.
  3. 3عدم ساکن کردن حرف آخر: فارسی‌زبانان گاهی فراموش می‌کنند که قبل از اتصال پسوند، باید حرف آخر ریشه را ساکن کنند. مثلاً به جای کَتَبْتُ می‌گویند کَتَبَتُ که از نظر آوایی در عربی نادرست است.
### Contrast With Similar Patterns
تفاوت اصلی بین نظام فعلی فارسی و عربی در جدول زیر خلاصه شده است:
| ویژگی | فعل در فارسی | فعل در عربی |
| :--- | :--- | :--- |
| جنسیت (مذکر/مؤنث) | ندارد | دارد (در اکثر صیغه‌ها) |
| شناسه‌ها | ثابت برای همه | متغیر بر اساس شخص و جنس |
| ضمیر فاعلی | اجباری (معمولاً) | اختیاری (مستتر در فعل) |
| ریشه کلمه | بن ماضی | ریشه سه حرفی (تغییرپذیر) |
### Quick FAQ
  1. 1آیا همیشه باید ضمیر را قبل از فعل بیاورم؟ خیر، در عربی فصیح، ضمیر معمولاً حذف می‌شود چون پسوند فعل نشان می‌دهد فاعل کیست.
  2. 2آیا تفاوتِ تَ و تِ در نوشتار مهم است؟ بله، بسیار مهم است. تَ برای مخاطب مرد و تِ برای مخاطب زن است و جابه‌جایی آن‌ها معنای مخاطب را تغییر می‌دهد.
  3. 3چرا در برخی فعل‌ها حرف وسط تغییر می‌کند؟ همان‌طور که در فارسی بن‌های مختلف داریم، در عربی هم حرکت حرف وسط (عین‌الفعل) در ریشه پایه می‌تواند متفاوت باشد (مثلاً کَتَبَ با شَرِبَ) که این بخشی از ویژگی‌های هر فعل است و باید به مرور حفظ شود.

Past Tense Conjugation (Root: K-T-B)

Pronoun Suffix Verb Form Meaning
Ana (I)
-tu
katabtu
I wrote
Anta (You m.)
-ta
katabta
You wrote
Anti (You f.)
-ti
katabti
You wrote
Huwa (He)
none
kataba
He wrote
Hiya (She)
-at
katabat
She wrote
Nahnu (We)
-na
katabna
We wrote

Meanings

The past tense suffix system is used to indicate completed actions in the past. It attaches directly to the stem of the verb to identify the subject.

1

Completed Action

Indicates an action that finished in the past.

“شربتُ القهوة (I drank the coffee)”

“كتبتَ الرسالة (You wrote the letter)”

Reference Table

Reference table for فعل ماضی عربی و پسوندها (-tu, -ta, -na)
ضمیر پسوند مثال (درس خوندن) معنی (فارسی)
أنا (من)
-تُ
درسْتُ
من درس خواندم
نحن (ما)
-نا
درسْنا
ما درس خواندیم
أنتَ (تو م.)
-تَ
درسْتَ
تو درس خواندی
أنتِ (تو م.)
-تِ
درسْتِ
تو درس خواندی
هو (او م.)
درسَ
او درس خواند
هي (او م.)
-َت
درسَتْ
او درس خواند
هم (آنها)
-وا
درسُوا
آنها درس خواندند

طیف رسمیت

رسمی
katabtu al-taqrir.

katabtu al-taqrir. (Work)

خنثی
katabtu al-taqrir.

katabtu al-taqrir. (Work)

غیر رسمی
katabtu al-taqrir.

katabtu al-taqrir. (Work)

عامیانه
katabtu al-taqrir.

katabtu al-taqrir. (Work)

آناتومی یک فعل ماضی

ریشه: ک-ت-ب

پسوندها

  • -تُ من
  • -تَ تو (مذکر)
  • -تِ تو (مونث)
  • -نا ما

نشانه‌های گذشته در مقابل حال

ماضی (کامل)
پسوندها انتهای کلمه
كَتَبْتُ من نوشتم
مضارع (ناقص)
پیشوندها ابتدای کلمه
أَكْتُبُ من می‌نویسم

صرف فعل "رفتن" (ذَهَبَ)

1

چه کسی رفت؟

YES
ادامه بده
NO
متوقف شو
2

من رفتم؟

YES
ذَهَبْتُ (-تُ)
NO
بقیه رو چک کن
3

ما رفتیم؟

YES
ذَهَبْنا (-نا)
NO
بقیه رو چک کن
4

تو (مذکر) رفتی؟

YES
ذَهَبْتَ (-تَ)
NO ↓

فعل‌های باقاعده رایج

🏃

کارها

  • ذَهَبَ (رفتن)
  • كَتَبَ (نوشتن)
  • شَرِبَ (نوشیدن)
❤️

احساسات

  • فَرِحَ (شاد شدن)
  • حَزِنَ (ناراحت شدن)
  • غَضِبَ (عصبانی شدن)

مثال‌ها بر اساس سطح

1

أكلتُ التفاحة

I ate the apple

2

كتبتَ الدرس

You wrote the lesson

3

شربنا الماء

We drank the water

4

فهمتُ السؤال

I understood the question

1

سافرتُ إلى مصر

I traveled to Egypt

2

درستَ اللغة العربية

You studied the Arabic language

3

لعبنا كرة القدم

We played football

4

سمعتُ الخبر

I heard the news

1

قابلتُ المدير أمس

I met the manager yesterday

2

أنهيتَ العمل مبكراً

You finished the work early

3

قررنا السفر غداً

We decided to travel tomorrow

4

طلبتُ الطعام من التطبيق

I ordered food from the app

1

شاركتُ في المؤتمر الدولي

I participated in the international conference

2

أثبتَّ كفاءتك في المشروع

You proved your competence in the project

3

ناقشنا الحلول الممكنة

We discussed the possible solutions

4

أدركتُ خطورة الموقف

I realized the gravity of the situation

1

استنتجتُ من كلامك أنك موافق

I deduced from your words that you agree

2

أنجزتَ المهمة بدقة متناهية

You accomplished the task with extreme precision

3

تجاوزنا العقبات بفضل التعاون

We overcame the obstacles thanks to cooperation

4

استوعبتُ الفكرة تماماً

I grasped the idea completely

1

تأملتُ في فلسفة الحياة

I contemplated the philosophy of life

2

أبرمتَ الاتفاقية بنجاح

You concluded the agreement successfully

3

استحضرنا ذكريات الطفولة

We recalled childhood memories

4

استخلصتُ العبرة من التجربة

I extracted the lesson from the experience

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Arabic Past Tense Suffixes (-tu, -ta, -na) در مقابل Present vs Past

Learners mix up prefixes and suffixes.

Arabic Past Tense Suffixes (-tu, -ta, -na) در مقابل Masculine vs Feminine You

Both end in -t.

Arabic Past Tense Suffixes (-tu, -ta, -na) در مقابل He vs She

They look similar.

اشتباهات رایج

ana katabtu

katabtu

The pronoun is redundant.

katab-tu

katabtu

Don't hyphenate.

katabtu-ana

katabtu

Suffixes go at the end.

katabta (for female)

katabti

Gender mismatch.

ma katab

ma katabtu

Missing suffix.

hal katab

hal katabta

Missing suffix.

katabtu-na

katabna

Double suffix error.

katabtu-tu

katabtu

Redundant suffix.

katab-na (for he)

kataba

Wrong conjugation.

katab-ti (for he)

kataba

Wrong gender.

الگوهای جمله‌سازی

___ (I) ___ (verb) ___ (object).

___ (You) ___ (verb) ___ (object)?

___ (We) ___ (verb) ___ (place).

ma ___ (I) ___ (verb).

Real World Usage

Texting constant

akaltu al-ghada

Job Interview very common

anhaytu al-mashru'

Travel common

dhahabtu ila al-matar

Social Media common

katabtu post jadid

Food Delivery common

talabtu al-wujba

Classroom very common

fahamtu al-dars

💡

ارتباط حرف "ت"

دیدی که «أنا» (من)، «أنتَ» (تو مذکر) و «أنتِ» (تو مونث) همه توی پسوندشون «ت» دارن؟ این «ت» قهرمان فعل ماضیه و خیلی کمکت می‌کنه. مثلاً: «كَتَبْتَ»
⚠️

الف صامت

برای «هم» (آن‌ها)، ما «كَتَبُوا» رو با یه الف کوچیک و صامت آخرش می‌نویسیم. تلفظش نکن، ولی یادت نره بنویسیش! مثلاً: «ذَهَبُوا إِلَى الْمَدْرَسَةِ»
💬

گفتن "رسیدم"

وقتی به یه قرار یا جلسه می‌رسی، می‌تونی پیام بدی «وَصَلْتُ» (من رسیدم). این یکی از رایج‌ترین پیام‌هایی هست که توی دنیای عربی فرستاده می‌شه! مثلاً: «وَصَلْتُ الْمَنزِلَ»

Smart Tips

Attach -tu to the root.

ana katab katabtu

Add 'hal' at the start.

katabta? hal katabta?

Add 'ma' before the verb.

katabtu ma katabtu

Use -na.

nahnu kataba katabna

تلفظ

ka-tab-tu

Vowel length

The 'u' in -tu is short.

Question

hal katabta? ↑

Rising pitch at the end.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Think of 'TU' as 'To You' (I did it), 'TA' as 'That's you' (You did it), and 'NA' as 'Now we' (We did it).

تداعی تصویری

Imagine a sticker with 'TU' on your own chest, a sticker with 'TA' on your friend's chest, and a group of people wearing a banner that says 'NA'.

Rhyme

For I add TU, for You add TA, for We add NA, the past is done today!

Story

I (katabtu) wrote a letter. You (katabta) read it. We (katabna) laughed together.

شبکه واژگان

katabtudarastushiribtuakaltudhahabtusamitu

چالش

Write 3 sentences about your morning using the -tu suffix.

نکات فرهنگی

In spoken dialects, the final vowels are often dropped.

The pronunciation of 'q' changes to a glottal stop.

The 'g' sound is often used for the letter qaf.

The Arabic past tense suffixes are derived from ancient Semitic pronominal forms.

شروع‌کننده‌های مکالمه

hal akalta?

hal darasta?

hal dhahabta?

hal katabta?

موضوعات نگارش

Write about what you ate today.
Write about where you went yesterday.
Write about a book you read.
Write about a project you finished.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

فعل "من نوشتم" را کامل کن

أنا كَتَب___ الرِّسَالَة.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: تُ
برای «أنا» (من)، پسوند همیشه «-تُ» هست.
شکل صحیح فعل "او (مونث) نوشید" را انتخاب کن چند گزینه‌ای

هي ___ الماء.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: شَرِبَتْ
پسوند برای «هي» (او مونث) «-َت» هست.
اشتباه توافق جنسیتی را اصلاح کن Error Correction

Find and fix the mistake:

أنتَ (مذکر) درسْتِ اللُّغَةَ الْعَرَبِيَّة.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: أنتَ درسْتَ اللُّغَةَ الْعَرَبِيَّة.
«أنتَ» مذکر است، پس نیاز به پسوند «-تَ» دارد، نه «-تِ».

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Fill in the blank for 'I wrote'.

___ (katab)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: katabtu
-tu is for I.
Which is 'We studied'? چند گزینه‌ای

Choose the correct form.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: darasna
-na is for We.
Fix the sentence. Error Correction

Find and fix the mistake:

ana katabtu.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: katabtu
Remove redundant pronoun.
Change to negative. Sentence Transformation

katabtu -> ?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ma katabtu
Use ma for past negative.
Complete the response. Dialogue Completion

Q: hal akalta? A: ___

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: na'am, akaltu
Match the subject.
Order the words. Sentence Building

al-dars / fahamtu

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: fahamtu al-dars
Verb first.
Sort by person. Grammar Sorting

Sort: katabtu, katabta, katabna

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: I, You, We
Correct order.
Match the suffix to the meaning. جفت کردن

Match: -tu, -ta, -na

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: I, You, We
Correct mapping.

Score: /8

Practice Bank

10 exercises
جای خالی را برای "ما رفتیم" پر کن پر کردن جای خالی

نحن ذَهَب___ إلى السِّينَمَا.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: نا
جای خالی را برای "آنها بازی کردند" پر کن پر کردن جای خالی

هُمْ لَعِب___ كُرَة.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: وا
کدام فعل با "أنتَ" (تو مذکر) مطابقت دارد؟ چند گزینه‌ای

أنتَ ___ الخبر.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: سَمِعْتَ
صیغه "من" را پیدا کن چند گزینه‌ای

کدام کلمه به معنی "من نشستم" است؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: جلستُ
فعل را برای "او (مونث)" تصحیح کن Error Correction

هي كَتَبَ الواجب.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: هي كَتَبَتْ الواجب.
پسوند جمع را تصحیح کن Error Correction

أنتُمْ (جمع) ذَهَبْتَ.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: أنتُمْ ذَهَبْتُمْ.
جمله را مرتب کن: "من چای نوشیدم" Sentence Reorder

الشَّاي / شَرِبْتُ / أنا

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: أنا شَرِبْتُ الشَّاي
ترجمه کن "تو (مونث) درس خواندی" ترجمه

به عربی ترجمه کن: تو (مونث) درس خواندی

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: درسْتِ
ترجمه کن "ما رسیدیم" ترجمه

به عربی ترجمه کن: ما رسیدیم

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: وصلنا
ضمیر را به پسوند فعل مطابقت بده جفت کردن

به درستی مطابقت بده:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: ["\u0623\u0646\u0627 - \u062a\u064f","\u0623\u0646\u062a\u064e - \u062a\u064e","\u0646\u062d\u0646 - \u0646\u0627","\u0647\u064a - \u064e\u062a"]

Score: /10

سوالات متداول (8)

It marks the first person singular (I).

Yes, it is usually dropped to sound natural.

Use 'ma' before the verb.

The suffixes remain the same, but the root might change.

Yes, it is the standard form.

-ta is masculine, -ti is feminine.

Yes, the core system is universal.

Use 'hal' at the start.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish high

Preterite endings

Spanish suffixes are for person/number; Arabic includes gender.

French low

Passé composé

Arabic is synthetic; French is analytic.

German moderate

Präteritum

German still requires the subject pronoun.

Japanese moderate

Ta-form

Japanese does not conjugate for person.

Arabic high

Past Tense

None.

Chinese low

Le particle

Chinese verbs do not change form.

Learning Path

Prerequisites

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!