گذشته در عربی: او انجام داد (kataba)
Grammar Rule in 30 Seconds
The Arabic past tense is formed by adding suffixes to the three-letter root, starting with the 'He' form (kataba).
- The base form is the 'He' (huwa) form, which has no extra suffix: kataba (he wrote).
- To conjugate, add specific suffixes to the root: katab-tu (I wrote), katab-ta (you wrote).
- The root letters (k-t-b) remain the skeleton, while the vowels and suffixes change to show who did it.
مرور کلی
كَتَبَ - kataba)، اولین و مهمترین گام برای ورود به دنیای فعلهای عربی است. برای شما که فارسیزبان هستید، این یک فرصت طلایی است؛ چرا که بسیاری از ریشههای فعل در عربی و فارسی مشترک هستند. در زبان فارسی، ما برای ساختن زمان گذشته، بن ماضی را با شناسههای شخصی ترکیب میکنیم (مثلاً: نوشت + م = نوشتم).كَتَبَ را یاد میگیرید، در واقع ریشه اصلی فعل (ک-ت-ب) را در ذهن خود حک میکنید.جَذْر) بنا شده است. اکثر فعلها از سه حرف اصلی تشکیل شدهاند که معنای اصلی فعل را در خود دارند. در فارسی ما میگوییم «نوشتن»، که ریشه آن «نوشت» است.ك-ت-ب است. وقتی میخواهیم بگوییم «او نوشت»، از الگوی فَعَلَ (faʿala) استفاده میکنیم. در این الگو، هر سه حرف ریشه با حرکت فَتْحَه (صدای «َ») همراه میشوند.كَتَبَ که ما بررسی میکنیم، مخصوص «مفرد مذکر غایب» است. این یعنی وقتی میگوییم كَتَبَ، هم معنای «نوشت» را میدهد و هم نشان میدهد که فاعل یک «مرد» است.فَعَلَ قرار دهید. در جدول زیر، این الگو را با چند مثال کاربردی مشاهده میکنید:فَعَلَ | كَتَبَ | kataba | او نوشت |فَعَلَ | دَرَسَ | darasa | او درس خواند |فَعَلَ | ذَهَبَ | dhahaba | او رفت |فَعَلَ | عَمِلَ | ʿamila | او کار کرد |فَعَلَ | شَرِبَ | shariba | او نوشید |شَرِبَ یا عَمِلَ، حرف دوم به جای «َ» (فتحه)، «ِ» (کسره) میگیرد. اینها هم در دسته زمان گذشته هستند و فقط در حرکت حرف وسط تفاوت دارند که به مرور با تمرین ملکه ذهن شما میشود.- 1روایت داستان: وقتی میخواهید گزارشی از کارهای یک شخص بدهید. مثلاً:
ذَهَبَ عَلِيٌّ إِلَى المَدْرَسَةِ(علی به مدرسه رفت). - 2بیان حقایق تاریخی:
بَنَى الْمُهَنْدِسُ الْبَيْتَ(مهندس خانه را ساخت). - 3ارتباطات روزمره: در محیط کار یا دانشگاه، اگر بخواهید بگویید کسی کاری را انجام داده است، کافی است فعل را بیاورید. مثلاً اگر همکارتان کارش را تمام کرده، میگویید
أَنْهَى الْعَمَلَ(او کار را تمام کرد).
كَتَبَ خودش به تنهایی تمام اطلاعات لازم را دارد.- 1استفاده از ضمیر اضافی: فارسیزبانان به دلیل عادت به زبان مادری، تمایل دارند ضمیر «هو» (او) را قبل از فعل بیاورند. مثلاً میگویند
هُوَ كَتَبَ. اگرچه این جمله غلط نیست، اما غیرطبیعی است. در عربی بهتر است ضمیر را حذف کنید مگر اینکه بخواهید تاکید خاصی داشته باشید. - 2ترجمه تحتاللفظی «did»: در فارسی ما گاهی میگوییم «او انجام داد که نوشت» (که البته در فارسی رایج نیست اما در ذهن زبانآموز میآید). برخی فکر میکنند باید فعل کمکی «انجام داد» را به عربی اضافه کنند. این اشتباه است؛ خودِ فعل
كَتَبَبه اندازه کافی گویاست. - 3حذف حرکات در نوشتار رسمی: در فارسی ما حرکات (اعراب) را نمینویسیم. زبانآموزان فارسیزبان عادت دارند
كَتَبَرا بدون حرکت بنویسند. در متون رسمی و آموزشی عربی، نوشتن این حرکات برای جلوگیری از اشتباه گرفتن فعلها ضروری است.
- 1آیا همیشه باید حرکتها (اعراب) را بگذارم؟ در متون آموزشی و مقدس بله، اما در پیامهای متنی یا روزنامه، معمولاً حذف میشوند. اما برای شما که در حال یادگیری هستید، پیشنهاد میکنم حتماً بنویسید.
- 2اگر بخواهم بگویم «او نوشت»، آیا حتماً باید بگویم
كَتَبَ؟ بله، این استانداردترین حالت است. - 3آیا این فعل برای «زن» هم استفاده میشود؟ خیر، برای زن باید از
كَتَبَتْاستفاده کنید که در درسهای آینده خواهید آموخت.
Past Tense Conjugation of (k-t-b)
| Pronoun | Arabic | Suffix |
|---|---|---|
|
I
|
كَتَبْتُ
|
-tu
|
|
You (m)
|
كَتَبْتَ
|
-ta
|
|
You (f)
|
كَتَبْتِ
|
-ti
|
|
He
|
كَتَبَ
|
none
|
|
She
|
كَتَبَت
|
-at
|
|
We
|
كَتَبْنا
|
-nā
|
|
You (pl)
|
كَتَبْتُم
|
-tum
|
|
They
|
كَتَبوا
|
-ū
|
Meanings
The past tense (al-māḍī) is used to describe completed actions in the past. It is formed by attaching subject suffixes to the verb root.
Completed Action
An action that finished in the past.
“ذَهَبَ إِلى المَدرَسَة (He went to school.)”
“أَكَلَ التُّفّاحَة (He ate the apple.)”
Reference Table
| ریشه | فعل عربی | معنی فارسی | سناریوی امروزی |
|---|---|---|---|
|
k-t-b
|
كَتَبَ
|
او نوشت
|
پیام دادن به دوست
|
|
d-h-b
|
ذَهَبَ
|
او رفت
|
رفتن به باشگاه
|
|
'-k-l
|
أَكَلَ
|
او خورد
|
سفارش غذا
|
|
sh-r-b
|
شَرِبَ
|
او نوشید
|
قهوه خوردن
|
|
f-t-h
|
فَتَحَ
|
او باز کرد
|
باز کردن برنامه
|
|
w-s-l
|
وَصَلَ
|
او رسید
|
وضعیت راننده اسنپ
|
|
f-' -l
|
فَعَلَ
|
او انجام داد
|
اعلام فعالیت
|
|
q-r-'
|
قَرَأَ
|
او خواند
|
مطالعه یک پست
|
طیف رسمیت
كَتَبَ التَّقريرَ (Professional)
كَتَبَ التَّقريرَ (Professional)
كَتَبَ التَّقرير (Professional)
كَتَب التَّقرير (Professional)
آناتومی ریشه
ساختار
- ka حرف ریشه اول + اَ
- ta حرف ریشه دوم + اَ
- ba حرف ریشه سوم + اَ
نتیجه
- kataba او نوشت
گذشته در مقابل حال (او)
آیا سوم شخص مفرد مذکر زمان گذشته است؟
آیا ۳ حرف دارد؟
آیا به صدای 'اَ' ختم میشود؟
آیا با 'ی' شروع میشود؟
افعال رایج روزمره
حرکت
- • dhahaba (رفت)
- • waṣala (رسید)
- • kharaja (خارج شد)
مصرف کردن
- • akala (خورد)
- • shariba (نوشید)
زندگی دیجیتال
- • kataba (نوشت/پیام داد)
- • fataḥa (برنامه را باز کرد)
- • qara'a (پست را خواند)
مثالها بر اساس سطح
كَتَبَ أَحمَدُ الرِّسالَة
Ahmed wrote the letter.
ذَهَبْتُ إِلى السُّوق
I went to the market.
أَكَلَ الوَلَدُ التُّفّاحَة
The boy ate the apple.
شَرِبْتُ الماءَ
I drank the water.
ما كَتَبَ أَحمَدُ الرِّسالَة
Ahmed did not write the letter.
هَل ذَهَبْتَ إِلى السُّوق؟
Did you go to the market?
هِيَ أَكَلَت التُّفّاحَة
She ate the apple.
نَحنُ شَرِبنا القَهوَة
We drank the coffee.
لَقَد كَتَبَ الكاتِبُ كِتابَهُ
The author has written his book.
ما ذَهَبوا إِلى المَدرَسَةِ اليَوم
They did not go to school today.
هَل أَكَلْتِ الطَّعامَ كُلَّهُ؟
Did you (f) eat all the food?
شَرِبنا الشّايَ بَعدَ العَشاء
We drank tea after dinner.
إِنَّهُ كَتَبَ مَقالَةً عَنِ التّاريخ
He wrote an article about history.
ما ذَهَبَ أَحَدٌ إِلى هُناك
No one went there.
هَل أَكَلَ الضُّيوفُ كُلَّ شَيء؟
Did the guests eat everything?
شَرِبْتُ القَهوَةَ قَبلَ أَن أَخرُج
I drank coffee before I left.
لَو كَتَبَ الرِّسالَةَ لَوَصَلَت
Had he written the letter, it would have arrived.
ما ذَهَبَ إِلى العَمَلِ بِسَبَبِ المَرَض
He did not go to work due to illness.
أَكَلَ القِطُّ السَّمَكَةَ بِسُرعَة
The cat ate the fish quickly.
شَرِبنا القَهوَةَ وَتَحَدَّثنا
We drank coffee and talked.
كَتَبَ الكاتِبُ رِوايَتَهُ بِأُسلوبٍ بَليغ
The author wrote his novel in an eloquent style.
ما ذَهَبَ إِلَيها قَطّ
He never went to her.
أَكَلَ الطَّعامَ وَهُوَ يَقرَأ
He ate the food while reading.
شَرِبنا مِن نَفسِ الكَأس
We drank from the same cup.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners mix up prefixes and suffixes.
Suffixes are similar.
Both end in -t.
اشتباهات رایج
katab-a
kataba
katab-i
katabti
ana kataba
ana katabtu
huwa katabtu
huwa kataba
mā katabtu
mā katabtu
hal katabtu
hal katabta
katab-u
katabū
katab-na
katabnā
katab-tum
katabtum
katab-at
katabat
katab-a-hu
katabahu
katab-ū-hum
katabūhum
katab-at-ni
katabatni
الگوهای جملهسازی
أَنا ___ (verb) ___ (object).
هَل ___ (verb) ___ (subject)?
ما ___ (verb) ___ (subject).
نَحنُ ___ (verb) ___ (location).
Real World Usage
رُحتُ السُّوق
عَمِلتُ في شَرِكَة
كَتَبْتُ مَنشوراً
ذَهَبْتُ إِلى مِصر
طَلَبْتُ الطَّعام
كَتَبَ الباحِثُ
کلید دیکشنری
فعل کمکی ممنوع
محاوره و رسمی
Smart Tips
Think of the root as the skeleton.
Focus on the suffix.
Look for the -tu, -ta, -ti endings.
Use 'mā' for past negation.
تلفظ
Vowel Length
Long vowels (ā, ū, ī) must be held twice as long as short vowels.
Emphasis
Arabic uses stress on syllables based on weight.
Question
Rising at the end
Indicates a query.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Remember 'K-T-B' as 'Keep The Book' — he wrote in it.
تداعی تصویری
Imagine a man writing in a book (kataba). As he writes, he adds sticky notes (suffixes) to the end of the book to show who is writing.
Rhyme
For 'I' add 'tu', for 'you' add 'ta', the past tense is easy, just like that!
Story
Ahmed (kataba) wrote a letter. I (katabtu) read it. You (katabta) replied. We (katabna) were happy.
شبکه واژگان
چالش
Write 5 sentences about what you did yesterday using the 'I' (-tu) form.
نکات فرهنگی
Often uses 'raḥ' for future, but keeps past tense similar.
Often drops final vowels in speech.
Maintains formal structure in most contexts.
The Arabic past tense derives from the Proto-Semitic perfective aspect.
شروعکنندههای مکالمه
ماذا فَعَلْتَ اليَوم؟
هَل كَتَبْتَ الوَاجِب؟
ماذا أَكَلْتَ في الغَداء؟
هَل ذَهَبْتَ إِلى بَلَدٍ آخَر؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
___ الرِّسَالَةَ (He wrote the message).
Choose the correct past tense verb for a male subject:
Find and fix the mistake:
هُوَ كَانَ ذَهَبَ إِلَى الْجِيم.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesأَنا ___ (كَتَبَ)
هِيَ ___ (ذَهَبَ)
Find and fix the mistake:
أَنا كَتَبَ
كَتَبْتُ / الرِّسالَة / أَنا
He went.
I -> ?
كَتَبَ -> ?
The 'He' form has a suffix.
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesHe ate.
Match the following:
الْمُعَلِّمُ / دَخَلَ
Pick the most common vowel pattern for 3rd person masculine past tense:
___ الْكِتَابَ.
شَرِبُ الْمَاءَ
دَرَسَ
Select the correct sentence:
___ الْبَابَ
قَهْوَةً / شَرِبَ
Score: /10
سوالات متداول (8)
It is the simplest form with no suffix.
Add 'mā' before the verb.
Yes, constantly.
Practice with flashcards.
No, it's synthetic.
Yes, they vary slightly.
They follow similar patterns.
Memorize the suffixes.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Pretérito
Spanish has more irregulars.
Passé Composé
Arabic is synthetic.
Perfekt
Arabic is suffix-based.
Ta-form
Japanese is agglutinative.
Le
Arabic conjugates verbs.
Al-māḍī
None.
Learning Path
Prerequisites
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
زمان حال و آینده در عربی: فعل مضارع (Al-Mudari')
### Overview در زبان عربی، فعلی که برای بیان زمان حال یا آینده به کار میرود، «فعل مضارع» یا همان `الفِعْل المُضَارِع` ن...
حالت 'منصوب': گفتن 'که'، 'تا' و 'نخواهد' (an, lan, li)
Overview میدانید چطور در فارسی میگوییم "میخواهم بخوابم" (I want to sleep) یا "نخواهم خورد" (I will not eat) و فعل اصل...
صحبت با خانمها در عربی: زمان حال (أنتِ)
### Overview در زبان عربی، دقت در خطاب قرار دادن افراد از اهمیت ویژهای برخوردار است. برخلاف زبان انگلیسی یا فارسی که در...
گذشته عربی: تو انجام دادی! (-ta)
### Overview در زبان عربی، برای بیان یک عمل انجامشده که توسط یک مخاطب «مذکر» صورت گرفته است، از ساختار زمان ماضی استفاد...
زمان گذشته عربی: الگوی کَتَبَ (-tu, -ta, -at)
Overview تا حالا فکر کردید چطور سه تا حرف میتونن کل یه زبان رو باز کنن؟ با `k-t-b` آشنا بشید. تو عربی، فعلها مثل لگوها...
