زمان گذشته در عربی: کارهای تمام شده (الماضی)
Grammar Rule in 30 Seconds
The past tense (Al-Maadi) uses specific suffixes added to the root verb to show who performed the action.
- The base form is the 3rd person masculine singular (he): 'kataba' (he wrote).
- Add suffixes to the end of the root to indicate the subject: 'katab-tu' (I wrote).
- Negate by placing 'ma' before the verb: 'ma katabtu' (I did not write).
مرور کلی
الماضی (al-Maadi) استفاده میکنیم. این مفهوم دستوری در عربی، پایه و اساس بیان کارهای انجامشده است و به دلیل تمرکز بر حالتِ «تمامشده» عمل، به آن «فعل کامل» نیز میگویند. تسلط بر الماضی برای روایت کردن اتفاقات، توصیف تجربیات گذشته و ساختن جملات منسجم در عربی حیاتی است.ك-ت-ب (k-t-b) در همه جای دنیای عربی معنای «نوشتن» را میرسانند.الماضی و مشخصاً در شکل سومشخص مفرد مذکر (شکل «او») میبینید؛ مثلاً كَتَبَ (kataba) به معنای «او نوشت». این شکل، خالصترین حالت فعل است که تمام صرفهای دیگر از آن مشتق میشوند.د-ر-س (d-r-s) به معنای «درس خواندن» دقت کنید. برای گفتن «من درس خواندم»، پسوند -تُ (-tu) را به ریشه میچسبانیم تا دَرَسْتُ (darastu) ساخته شود. برای «او (مؤنث) درس خواند»، پسوند -تْ (-at) اضافه میشود که نتیجهاش دَرَسَتْ (darasat) است.حركات) است. در اکثر افعال سهحرفی پایه (که به آن ثلاثي مجرد میگوییم)، دو حرف اول ریشه معمولاً در حالت الماضی دارای فَتْحَة (صدای «ا») هستند. حرکت حرف سوم ریشه ممکن است تغییر کند، اما برای بسیاری از افعال سطح A1، این حرکت معمولاً فتحه یا ضمه است.كَتَبَ (kataba - او نوشت)، هر سه حرف دارای فتحه هستند، اما در شَرِبَ (shariba - او نوشید)، حرف وسط دارای كَسْرَة (صدای «ای» کوتاه) است. این الگوها بخشی از ذاتِ فعل هستند و با یادگیری هر فعل جدید، باید الگوی حرکتی آن را نیز به خاطر بسپارید.كَتَبَ را مشاهده میکنید که یکی از پرکاربردترین الگوهاست.أنا | كَتَبْتُ | نوشتم |أنتَ | كَتَبْتَ | نوشتی |أنتِ | كَتَبْتِ | نوشتی |هُوَ | كَتَبَ | نوشت |هِيَ | كَتَبَتْ | نوشت |نَحْنُ | كَتَبْنَا | نوشتیم |أنتُما | كَتَبْتُما | نوشتید (دو نفر) |أنتُمْ | كَتَبْتُمْ | نوشتید |أنتُنَّ | كَتَبْتُنَّ | نوشتید |هُما | كَتَبا | نوشتند (دو نفر) |هُمْ | كَتَبُوا | نوشتند |هُنَّ | كَتَبْنَ | نوشتند |ب) ساکن میشود (مثل كَتَبْـتُ). این تغییر آوایی برای حفظ روانی کلام ضروری است.الماضی در عربی برای هر عملی که به پایان رسیده، استفاده میشود. اگر کاری نقطه شروع و پایان مشخصی داشته و الان تمام شده است، از این زمان استفاده میکنیم. این زمان بسیار کاربردی است و در موقعیتهای زیر به کار میرود:- 1بیان یک عمل واحد: مثلاً
ذَهَبْتُ إِلَى الْجَامِعَةِ(من به دانشگاه رفتم). این عمل تمام شده است. - 2روایت زنجیرهای از اتفاقات: مثلاً
صَحَوْتُ، أَفْطَرْتُ وَخَرَجْتُ(بیدار شدم، صبحانه خوردم و خارج شدم). هر فعل نشاندهنده یک مرحله تمامشده است. - 3منفی کردن در گذشته: کافی است قبل از فعل ماضی، حرف
مَا(maa) را اضافه کنید. مثلاًمَا كَتَبْتُ الرِّسَالَةَ(من نامه را ننوشتم). - 4همراه با قیدهای زمان: استفاده از کلماتی مثل
أَمْسِ(دیروز) یاقَبْلَ سَنَةٍ(یک سال پیش) به همراه فعل ماضی، زمان دقیق عمل را مشخص میکند.
هُمْ و هُنَّ تفاوت قائل شوید.- 1اشتباه گرفتنِ «تَ» و «تِ»: در فارسی ما برای «تو» فقط یک «ی» اضافه میکنیم (نوشتی). در عربی باید دقت کنید که برای مرد
كَتَبْتَ(با فتحه) و برای زنكَتَبْتِ(با کسره) بگویید. این تداخل به دلیل نبودِ جنسیت در ضمایر فارسی است. - 2استفاده بیش از حد از ضمیر: در فارسی ما اغلب میگوییم «من رفتم». در عربی چون شناسه (
-تُ) در خودِ فعل وجود دارد، گفتنأَنَاقبل از فعل اغلب غیرضروری است. این عادتِ فارسیزبانان باعث میشود جملات عربی کمی غیرطبیعی به نظر برسند. - 3فراموش کردن الفِ جمع: در
كَتَبُوا(آنها نوشتند)، یکالفدر آخر میآید که خوانده نمیشود (ألف التفريق). فارسیزبانان اغلب این را فراموش میکنند چون در خط فارسی چنین قاعدهای نداریم.
- 1آیا همیشه باید ضمیر را قبل از فعل بیاورم؟ خیر، در بیشتر مواقع ضمیر حذف میشود چون شناسه فعل به اندازه کافی گویاست.
- 2اگر فاعل مؤنث باشد، آیا فعل هم باید تغییر کند؟ بله، در عربی فعل باید با جنسیت فاعل مطابقت داشته باشد (مثلاً
ذَهَبَتْ فاطِمَةُ). - 3آیا این افعال در قرآن هم همینگونه هستند؟ بله، ساختار فعل ماضی در عربی فصیح و قرآن دقیقاً بر همین اساس است و این یکی از بهترین راهها برای تمرین شنیداری شماست.
Past Tense Conjugation (Verb: Kataba - To Write)
| Pronoun | Suffix | Conjugation | Meaning |
|---|---|---|---|
|
Ana
|
-tu
|
katabtu
|
I wrote
|
|
Anta
|
-ta
|
katabta
|
You (m) wrote
|
|
Anti
|
-ti
|
katabti
|
You (f) wrote
|
|
Huwa
|
none
|
kataba
|
He wrote
|
|
Hiya
|
-at
|
katabat
|
She wrote
|
|
Nahnu
|
-na
|
katabna
|
We wrote
|
|
Antum
|
-tum
|
katabtum
|
You (pl) wrote
|
|
Hum
|
-u
|
katabu
|
They wrote
|
Meanings
The past tense is used to describe completed actions or states that occurred before the present moment.
Completed Action
An action that finished in the past.
“شربتُ القهوة”
“قرأَ الكتاب”
State of Being
Describing a state that was true in the past.
“كانَ سعيداً”
“كنتُ مريضاً”
Reference Table
| ضمیر | پسوند | مثال (ریشه: د-ر-س) | معنی |
|---|---|---|---|
|
أنا (من)
|
-tu
|
درستُ
|
من درس خواندم
|
|
أنتَ (تو م.)
|
-ta
|
درستَ
|
تو درس خواندی
|
|
أنتِ (تو ف.)
|
-ti
|
درستِ
|
تو درس خواندی
|
|
هو (او)
|
-a (ندارد)
|
درسَ
|
او درس خواند
|
|
هی (او)
|
-at
|
درستْ
|
او درس خواند
|
|
نحن (ما)
|
-naa
|
درسنا
|
ما درس خواندیم
|
|
أنتم (شما ج.)
|
-tum
|
درستُم
|
شما درس خواندید
|
|
هم (آنها م.)
|
-uu
|
درسوا
|
آنها درس خواندند
|
طیف رسمیت
كتبتُ التقرير. (Work)
كتبتُ التقرير. (Work)
كتبت التقرير. (Work)
خلصت التقرير. (Work)
کالبدشکافی یک فعل ماضی
مفرد
- Katabtu من نوشتم
- Katabat او نوشت (مونث)
جمع
- Katabnaa ما نوشتیم
- Katabuu آنها نوشتند
مقایسه زمان ماضی و مضارع (فرم یک)
چگونه پسوند درست را انتخاب کنیم
آیا فاعل 'من' (أنا) هست؟
آیا 'او' (هی) هست؟
افعال پرکاربرد زمان ماضی
عملی
- • Dhahaba (رفت)
- • Kharaja (بیرون رفت)
- • Dakhala (وارد شد)
ذهنی
- • Fahima (فهمید)
- • Darasa (درس خواند)
- • Qara'a (خواند)
مثالها بر اساس سطح
أكلتُ التفاحة
I ate the apple
شربتُ الماء
I drank the water
ذهبتُ إلى المدرسة
I went to school
قرأتُ الكتاب
I read the book
هل كتبتَ الواجب؟
Did you write the homework?
ما لعبتُ كرة القدم
I did not play football
هي سافرت إلى مصر
She traveled to Egypt
نحن درسنا العربية
We studied Arabic
لقد أنهيتُ العمل مبكراً
I have finished the work early
هل كنتَ في البيت أمس؟
Were you at home yesterday?
ما فهمتُ ما قال
I did not understand what he said
هم اشتروا سيارة جديدة
They bought a new car
لو درستَ جيداً لنجحتَ
If you had studied well, you would have succeeded
لقد كان يوماً طويلاً جداً
It has been a very long day
ما استطعتُ الحضور بسبب الزحام
I could not attend because of the traffic
لقد قررنا السفر غداً
We have decided to travel tomorrow
ما كنتُ لأفعل ذلك لو علمتُ
I would not have done that if I had known
لقد أثبتت الدراسات صحة كلامه
Studies have proven the validity of his words
ما انفكّوا يطالبون بحقوقهم
They have not ceased demanding their rights
لقد استوعبنا الدرس تماماً
We have fully grasped the lesson
قد كان ما كان ولا حول ولا قوة
What happened has happened, and there is no power but in God
ما فتئوا يذكرون تلك الأيام الخوالي
They have continued to mention those bygone days
لقد استحال الأمر إلى واقع ملموس
The matter has transformed into a tangible reality
ما برحوا يدافعون عن مبادئهم
They have not ceased defending their principles
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners mix up prefixes and suffixes.
Using 'la' for past tense.
Using redundant pronouns.
اشتباهات رایج
ana kataba
katabtu
la katabtu
ma katabtu
katab-ing
kataba
kataba-tu
katabtu
hal kataba-ti?
hal katabti?
ma-katabtu
ma katabtu
katabtu-ana
katabtu
katabtu-hu
katabtu-hu (correct, but watch object pronouns)
kataba-na
katabna
qara'tu
qara'tu (correct)
katabtu-ni
katabani
ma-qad katabtu
ma katabtu
katab-tu
katabtu
الگوهای جملهسازی
___ (Subject) ___ (Verb) ___ (Object).
هل ___ (Verb) ___ (Object)?
ما ___ (Verb) ___ (Object).
لقد ___ (Verb) ___ (Object) أمس.
Real World Usage
كتبت لك رسالة.
عملتُ في هذا المجال.
سافرتُ اليوم.
حجزتُ تذكرة.
طلبتُ الطعام.
أثبتت الدراسة.
ضمیر رو نگو، باکلاس باش!
قانون الف-واو
زبان شبکههای اجتماعی
Smart Tips
Just add -tu to the root.
Put 'ma' in front.
Use 'hal'.
Use -na.
تلفظ
Suffix Stress
Stress usually falls on the syllable before the suffix.
Question
hal katabta? ↗
Rising intonation at the end.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Think of the past as a 'Tail' (suffix) that follows the verb to tell you who did it.
تداعی تصویری
Imagine a train where the engine is the verb root and the carriages are the suffixes (tu, ta, ti) that tell you who is on board.
Rhyme
For 'I' add 'tu', for 'you' add 'ta', the past is done, no matter how far.
Story
Yesterday, I (katabtu) a letter. You (katabta) a poem. She (katabat) a story. We (katabna) a book together.
شبکه واژگان
چالش
Write 5 sentences about what you did yesterday using different subjects.
نکات فرهنگی
Often uses 'ana' before the verb for emphasis.
Often drops the final vowel in speech.
Maintains formal structure closely.
The Arabic past tense evolved from the Proto-Semitic perfective aspect.
شروعکنندههای مکالمه
ماذا فعلتَ أمس؟
هل زرتَ بلداً جديداً؟
هل أنهيتَ عملك؟
هل قرأت كتاباً مؤخراً؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
أنا شرب___ القهوة. (I drank the coffee)
جمله صحیح گرامری را انتخاب کن:
Find and fix the mistake:
کدام یک گزینه صحیح برای 'تو (مذکر) پیتزا خوردی' است؟
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercises___ (kataba) الدرس.
Find and fix the mistake:
ana kataba
___ katabtu
الدرس / كتبتُ
She wrote.
___ (darasa)
katabtu - I wrote
I / drink / water
Score: /8
Practice Bank
10 exercisesهی کتب___ الدرس.
من فهمیدم.
آنها (مردان) به اداره رفتند.
الكتاب / كتبتُ
موارد زیر را مطابقت بده:
نسخه صحیح:
هل شرب___ الشاي؟ (Did you (female) drink tea?)
ما رسیدیم.
او فوتبال بازی کرد.
نسخه صحیح:
Score: /10
سوالات متداول (8)
No, the suffix makes it redundant.
Use 'ma' before the verb.
The core is the same, but pronunciation varies.
The suffixes remain the same.
No, use the present tense for future.
It is the 3rd person singular masculine.
Yes, for the past tense.
Add 'hal' to the start.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Pretérito
Spanish uses more irregular stems.
Passé Composé
Arabic is synthetic.
Perfekt
Arabic is synthetic.
Ta-form
Japanese doesn't conjugate for person.
Le particle
Arabic conjugates verbs.
Al-Maadi
None.
Learning Path
Prerequisites
Continue With
صرف فعل عربی: خوردن (Akala)
Overview آیا تا به حال خود را در حال خیره شدن به منو در یک خیابان شلوغ در قاهره یا در حال پیمایش در یک اپلیکیشن تحویل غ...
صرف فعل عربی: درس خواندن (Darasa)
### Overview زبان عربی بر پایه سیستمی عمیق و بسیار دقیق به نام «ریشه» (Root) بنا شده است. برخلاف زبان فارسی که در آن کل...
گفتن «رفتم»: فعل ذَهَبَ (زمان گذشته)
### Overview به دنیای شگفتانگیز زبان عربی خوش آمدید. برای شما که فارسیزبان هستید، یادگیری عربی یک مزیت بزرگ محسوب می...
فعل عربی: شَرِبَ (نوشیدن)
بررسی اجمالی آب، قهوه، چای، نوشیدنیهای انرژیزا - اگر مایع است و وارد دهان شما میشود، به این فعل نیاز دارید. این یکی ا...
زمان گذشته عربی: الگوی کَتَبَ (-tu, -ta, -at)
Overview تا حالا فکر کردید چطور سه تا حرف میتونن کل یه زبان رو باز کنن؟ با `k-t-b` آشنا بشید. تو عربی، فعلها مثل لگوها...
افعال اجوف عربی: حرف وسط که غیب میشود (Al-Ajwaf)
Overview تا حالا حس کردید که یه کلمه درست وسط جمله غیبش میزنه؟ به دنیای افعال اجوف عربی خوش اومدید که در عربی به نام `ا...
واو ناپدید شونده: فعل مثال (Al-Mithal)
### Overview زبان عربی بر پایه ریشههای سهحرفی بنا شده است که ما در دستور زبان عربی به آن `جَذْر` میگوییم. این ریشهه...
انجامدهنده (اسم فاعل)
بررسی اجمالی آیا تا به حال توجه کردهاید که در انگلیسی برای «I am writing» (عمل) و «I am a writer» (شخص) از کلمات متفاوت...
فعل بیقاعده: جاءَ (آمدن)
### Overview در زبان عربی، افعال به دلیل ساختارهای قاعدهمندِ خود مشهور هستند، اما برخی از آنها به دلیل ریشههای خاص خ...
افعال ناقص عربی: پایانهای ناپدید شونده (مشى، دعا)
Overview آیا تا به حال متوجه شدهاید که چگونه برخی از افعال عربی هنگام صرف، یک حرف را از دست میدهند؟ اشتباه نمیکنید! ا...
افعال مضاعف عربی: دوقلوهای جدانشدنی
### Overview در زبان عربی، افعال بر اساس ریشههای سهحرفی بنا میشوند. یکی از دستههای بسیار مهم و پرکاربرد، «افعال مضا...
فعل تنبل: قواعد مطابقت فعل و فاعل
### Overview در یادگیری زبان عربی در سطح پیشرفته (C1)، تسلط بر «توافق فعل و فاعل» (Subject-Verb Agreement) یکی از کلیدی...
منفی کردن گذشته: استفاده از ما (Ma)
Overview تا حالا سعی کردی دوستت رو قانع کنی که مطلقاً و قطعاً آخرین تیکه باقلوا رو **نخوردی**؟ یا شاید لازم باشه به معلم...
اسم مفعول عربی: توصیف حالتها (مکتوب، مشغول)
Overview آیا تا به حال دقت کردهاید که چقدر کلمات عربی با حرف میم (`م`) شروع میشوند؟ از `maktūb` (مکتوب/سرنوشت) گرفته ت...
ماضی مجهول: الگوی «انجام شد» (فُعِلَ)
بررسی اجمالی تا حالا دقت کردید که روی برچسب همه تیشرتها نوشته `صُنِعَ في` (*Suni'a fi* - ساخته شده در...) و نه «یک کار...
زمان گذشته: من و ما (katabtu, katabnā)
### Overview یادگیری افعال در زبان عربی، سنگ بنای تسلط بر این زبان است. درک نحوه بیان زمان گذشته، یکی از اولین و مهمتر...
زمان گذشته: خطاب به زن (-ti)
Overview تا حالا شده به بهترین دوستت پیام بدی و بپرسی: «اونو دیدی؟» یا از مادرت بپرسی: «شام پختی؟» در فارسی، «تو» هم برا...
گذشته عربی: تو انجام دادی! (-ta)
### Overview در زبان عربی، برای بیان یک عمل انجامشده که توسط یک مخاطب «مذکر» صورت گرفته است، از ساختار زمان ماضی استفاد...
زمان گذشته: او (مؤنث) (-at)
پس شما دارید اینستاگرام را بالا پایین میکنید و پستی از اینفلوئنسر خانم مورد علاقهتان درباره سفرش به دبی میبینید. او ف...
گذشته در عربی: او انجام داد (kataba)
### Overview یادگیری زمان گذشته در زبان عربی، بهویژه ساختار «او انجام داد» (مانند `كَتَبَ` - kataba)، اولین و مهمترین...
فعل ماضی عربی و پسوندها (-tu, -ta, -na)
### Overview در زبان عربی، برای بیان کارهایی که در گذشته انجام شده و به پایان رسیدهاند، از ساختاری به نام `الماضی` (فعل...
فعلهای عربی: آیا به مفعول نیاز دارید؟ (متعدی در مقابل لازم)
### Overview در زبان عربی، همانند زبان فارسی، افعال بر اساس نیازشان به «مفعول» به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: افعال لازم...
اسم مصدر: المصدر (خوردن، خوابیدن، کار کردن)
Overview تا حالا خواستید یک کار را به یک چیز تبدیل کنید؟ مثل اینکه «خوردن» (فعل) را به «خوردن» (اسم) تبدیل کنید تا بگویی...
افعال مهموز در عربی (کاربرد همزه)
### Overview برای شما که به عنوان یک فارسیزبان، با دنیای شیرین و پیچیده زبان عربی آشنا میشوید، درک مفهوم «افعال مهموز...
شرطهای فرضی: استفاده از 'لو' (Law)
### Overview در زبان عربی، حرف شرط «لَوْ» (Law) یکی از ابزارهای بسیار ظریف و پیشرفته برای بیان **شرطهای غیرواقعی، فرضی...
تأکید و احتمال در عربی: کلمه (قد)
### Overview در زبان عربی، انتقال دقیق میزان اطمینان یا احتمال در جملات، نقشی حیاتی در برقراری ارتباط موثر دارد. ابزاری...
بیان دلایل با (بِما أَنَّ): از آنجا که و چون
### Overview در یادگیری زبان عربی، بیان علت و معلول یکی از مهارتهای کلیدی برای رسیدن به سطح متوسط (B1) است. در زبان فار...
اتصال تضادها: با اینکه (Ma'a Anna)
Overview تا حالا شده همبرگری سفارش بدید که توی عکس بزرگ به نظر بیاد، **با اینکه** وقتی رسید خیلی کوچیک بود؟ یا دوستی دار...
ویدیوهای مرتبط
Related Grammar Rules
زمان حال و آینده در عربی: فعل مضارع (Al-Mudari')
### Overview در زبان عربی، فعلی که برای بیان زمان حال یا آینده به کار میرود، «فعل مضارع» یا همان `الفِعْل المُضَارِع` ن...
حالت 'منصوب': گفتن 'که'، 'تا' و 'نخواهد' (an, lan, li)
Overview میدانید چطور در فارسی میگوییم "میخواهم بخوابم" (I want to sleep) یا "نخواهم خورد" (I will not eat) و فعل اصل...
صحبت با خانمها در عربی: زمان حال (أنتِ)
### Overview در زبان عربی، دقت در خطاب قرار دادن افراد از اهمیت ویژهای برخوردار است. برخلاف زبان انگلیسی یا فارسی که در...
گذشته در عربی: او انجام داد (kataba)
### Overview یادگیری زمان گذشته در زبان عربی، بهویژه ساختار «او انجام داد» (مانند `كَتَبَ` - kataba)، اولین و مهمترین...
گذشته عربی: تو انجام دادی! (-ta)
### Overview در زبان عربی، برای بیان یک عمل انجامشده که توسط یک مخاطب «مذکر» صورت گرفته است، از ساختار زمان ماضی استفاد...
