A1 Basic Verbs 11 min read آسان

صرف فعل عربی: درس خواندن (Darasa)

اگه ریشه «دَرَسَ» رو یاد بگیری، نقشه راه هزاران فعل عربی دیگه رو بلدی!

Grammar Rule in 30 Seconds

To conjugate 'darasa' (to study) in the past, add specific suffixes to the root 'd-r-s' based on the subject.

  • Use the root 'd-r-s' as your base for all forms.
  • Add '-tu' for 'I' (darastu) and '-ta' for 'you masculine' (darasta).
  • The third-person masculine singular 'he' (darasa) is the dictionary form.
Root (d-r-s) + Suffix (e.g., tu, ta, ti, na) = Past Tense Verb

مرور کلی

### Overview
زبان عربی بر پایه سیستمی عمیق و بسیار دقیق به نام «ریشه» (Root) بنا شده است. برخلاف زبان فارسی که در آن کلمات معمولاً ساختار ثابتی دارند، در عربی اکثر کلمات از سه حرف اصلی (معمولاً صامت) مشتق می‌شوند. برای زبان‌آموزان سطح مقدماتی (A1)، درک این سیستم ریشه‌ای حیاتی است.
یکی از پرکاربردترین ریشه‌ها در زبان عربی، ریشه «د-ر-س» است. این ریشه مفهوم اصلی «خواندن»، «مطالعه کردن» و «آموزش» را در خود دارد.
فعل دَرَسَ (darasa) که به معنای «مطالعه کرد» است، در قالب «فعل ثلاثی مجرد» (Form I) قرار می‌گیرد. این ساده‌ترین و بنیادی‌ترین الگوی صرف فعل در عربی است. تسلط بر صرف این فعل، تنها یادگیری یک کلمه نیست، بلکه یادگیری یک «نقشه راه» است که به شما کمک می‌کند هزاران فعل دیگر عربی را به راحتی درک کنید.
در فرهنگ فارسی‌زبانان، به دلیل پیوند عمیق تاریخی با متون اسلامی و ادبیات، بسیاری از ما با کلماتی مثل «مدرسه»، «تدریس» یا «درس» آشنا هستیم. اما نکته مهم این است که در عربی، برخلاف فارسی که فعل‌ها با تغییرات ساده در پایان‌بندی (مانند: خواندم، خواندی، خواند) صرف می‌شوند، فعل‌های عربی هم با پیشوند و هم با پسوند تغییر می‌کنند و علاوه بر آن، جنسیت (مذکر و مؤنث) نیز در صرف فعل نقش بسیار پررنگی دارد که در فارسی (به جز در ضمایر) چنین تفکیکی نداریم.
### How This Grammar Works
فعل‌های عربی برخلاف فارسی، تغییرات درونی پیچیده‌تری دارند. در فارسی، وقتی می‌گوییم «من درس می‌خوانم»، فعل «خواندن» ثابت می‌ماند و فقط شناسه تغییر می‌کند. اما در عربی، فعل دَرَسَ بر اساس فاعل (کسی که کار را انجام می‌دهد) و زمان (گذشته یا حال) تغییر شکل می‌دهد.
یکی از ویژگی‌های جالب عربی که برای فارسی‌زبانان جدید است، «حذف ضمیر» (Pro-drop) است. در فارسی ما باید حتماً بگوییم «من درس خواندم»، اما در عربی، چون خودِ فعل نشان می‌دهد که فاعل «من» است، نیازی به گفتن ضمیر «أنا» نیست. مثلاً دَرَسْتُ به تنهایی یعنی «من مطالعه کردم».
در عربی ما دو زمان اصلی برای مبتدیان داریم: «ماضی» (گذشته) و «مضارع» (حال/آینده). در زمان ماضی، ما پسوندها را به انتهای ریشه اضافه می‌کنیم. در زمان مضارع، ما هم از پیشوند (برای نشان دادن فاعل) و هم از پسوندهای خاص (برای نشان دادن جنسیت و تعداد) استفاده می‌کنیم.
این سیستم بسیار دقیق است و دقیقاً مشخص می‌کند که چه کسی، در چه زمانی و با چه جنسیتی در حال انجام کار است. در فارسی، ما جنسیت دستوری نداریم (او برای مرد و زن یکسان است)، اما در عربی، شما در هر لحظه از مکالمه باید بدانید که مخاطب شما مذکر است یا مؤنث، زیرا فعل شما تغییر خواهد کرد.
### Formation Pattern
برای درک بهتر، بیایید به الگوهای صرف نگاه کنیم. در جدول زیر، صرف فعل دَرَسَ را در دو زمان ماضی و مضارع می‌بینید.
| زمان | ضمیر | صرف فعل | معنی فارسی |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| ماضی | هو (او) | دَرَسَ | مطالعه کرد |
| ماضی | أنا (من) | دَرَسْتُ | مطالعه کردم |
| ماضی | أنتَ (تو مذکر) | دَرَسْتَ | مطالعه کردی |
| ماضی | أنتِ (تو مؤنث) | دَرَسْتِ | مطالعه کردی |
| مضارع | هو (او) | يَدْرُسُ | مطالعه می‌کند |
| مضارع | أنا (من) | أَدْرُسُ | مطالعه می‌کنم |
| مضارع | أنتَ (تو مذکر) | تَدْرُسُ | مطالعه می‌کنی |
| مضارع | أنتِ (تو مؤنث) | تَدْرُسِينَ | مطالعه می‌کنی |
همان‌طور که مشاهده می‌کنید، در مضارع، حرف اول (ی، أ، ت، ن) تغییر می‌کند که به آن «حروف مضارعه» می‌گویند. این تغییرات در فارسی وجود ندارد و فعل در زمان حال فقط با «می» و شناسه صرف می‌شود.
### When To Use It
فعل دَرَسَ در موقعیت‌های آکادمیک و رسمی کاربرد دارد. وقتی شما در دانشگاه هستید یا در حال مطالعه یک کتاب درسی هستید، از این فعل استفاده می‌کنید. مثلاً اگر بخواهید بگویید «من تاریخ می‌خوانم»، می‌گویید أَدْرُسُ التَّارِيخَ.
تفاوت مهمی که باید بدانید، فرق بین دَرَسَ (مطالعه کردن) و تَعَلَّمَ (یاد گرفتن) است. در فارسی ما گاهی به جای هم استفاده می‌کنیم، اما در عربی دَرَسَ به معنای فرآیند درس خواندن و تلاش برای یادگیری است، در حالی که تَعَلَّمَ به معنای نتیجه یا کسب مهارت است. مثلاً برای یادگیری دوچرخه‌سواری، از تَعَلَّمَ استفاده می‌کنیم، نه دَرَسَ، چون این یک مهارت است نه یک درس آکادمیک.
این تفاوت ظریف، نشانه تسلط شما بر زبان است.
### Common Mistakes
  1. 1اشتباه در جنسیت: فارسی‌زبانان به دلیل اینکه در فارسی جنسیت نداریم، اغلب فراموش می‌کنند که در عربی برای مخاطب مؤنث باید از پسوند -ِينَ در مضارع استفاده کنند. مثلاً به جای تَدْرُسِينَ می‌گویند تَدْرُسُ که برای مذکر است.
  2. 2تداخل ریشه: بسیاری از فارسی‌زبانان فعل دَرَسَ (مطالعه کردن) را با دَرَّسَ (درس دادن) اشتباه می‌گیرند. در عربی، تشدید روی حرف دوم (ر) معنا را کاملاً عوض می‌کند. این ناشی از این است که در فارسی ما کلمه «درس» را داریم و فکر می‌کنیم هر چیزی که با «درس» شروع شود همان معنا را دارد.
  3. 3استفاده از ضمیر در همه جا: فارسی‌زبانان تمایل دارند همیشه ضمیر را قبل از فعل بیاورند (مثلاً أَنَا أَدْرُسُ). اگرچه این کار غلط نیست، اما در عربی بسیار طبیعی‌تر است که ضمیر را حذف کنید و فقط بگویید أَدْرُسُ.
### Contrast With Similar Patterns
| ویژگی | عربی (دَرَسَ) | فارسی (مطالعه کردن) |
| :--- | :--- | :--- |
| جنسیت | دارد (مذکر/مؤنث) | ندارد |
| ساختار | ریشه‌ای (ثلاثی) | بن فعل + شناسه |
| ضمیر | اختیاری (حذف می‌شود) | اجباری (معمولاً ذکر می‌شود) |
| زمان حال | پیشوند + پسوند | «می» + بن مضارع + شناسه |
### Quick FAQ
  1. 1آیا حتماً باید حروف ریشه را حفظ کنم؟ بله، ریشه‌ها کلید درک کل زبان عربی هستند.
  2. 2آیا دَرَسَ همیشه برای دانشگاه است؟ نه، هر نوع مطالعه جدی را شامل می‌شود.
  3. 3چرا در مضارع حرف وسط ضمه می‌گیرد؟ این یک قاعده در افعال ثلاثی مجرد است که حرف دوم در مضارع حرکت خاص خود را دارد و باید برای هر فعل به صورت جداگانه یاد گرفته شود.

Past Tense Conjugation of 'Darasa'

Pronoun Arabic Transliteration Meaning
I
درستُ
darastu
I studied
You (m)
درستَ
darasta
You studied
You (f)
درستِ
darasti
You studied
He
درس
darasa
He studied
She
درستْ
darasat
She studied
We
درسنا
darasna
We studied
You (pl)
درستم
darastum
You (pl) studied
They
درسوا
darasu
They studied

Meanings

The verb 'darasa' (درس) means 'to study' or 'to learn' in the past tense. It follows the standard sound verb conjugation pattern for Form I verbs.

1

Academic study

The act of studying a subject or discipline.

“درستُ الطب في الجامعة.”

“هل درستَ الدرس؟”

2

Reviewing/Examining

To examine or review a situation or document.

“درستُ الخطة جيداً.”

“نحن درسنا العرض.”

Reference Table

Reference table for صرف فعل عربی: درس خواندن (Darasa)
ضمیر زمان گذشته (ماضی) زمان حال (مضارع) معنی
من (أنا)
دَرَسْتُ (darastu)
أَدْرُسُ (adrusu)
من درس می‌خوانم / خواندم
تو (مذکر) (أنتَ)
دَرَسْتَ (darasta)
تَدْرُسُ (tadrusu)
تو درس می‌خوانی / خواندی
تو (مونث) (أنتِ)
دَرَسْتِ (darasti)
تَدْرُسِينَ (tadrusīna)
تو درس می‌خوانی / خواندی
او (مذکر) (هو)
دَرَسَ (darasa)
يَدْرُسُ (yadrusu)
او درس می‌خواند / خواند
او (مونث) (هي)
دَرَسَتْ (darasat)
تَدْرُسُ (tadrusu)
او درس می‌خواند / خواند
ما (نحن)
دَرَسْنَا (darasnā)
نَدْرُسُ (nadrusu)
ما درس می‌خوانیم / خواندیم

طیف رسمیت

رسمی
لقد درستُ الدرس.

لقد درستُ الدرس. (Academic)

خنثی
درستُ الدرس.

درستُ الدرس. (Academic)

غیر رسمی
درست الدرس.

درست الدرس. (Academic)

عامیانه
درست الدرس يا زلمة.

درست الدرس يا زلمة. (Academic)

Verb Conjugation Map

Root: د-ر-س

Singular

  • درستُ I studied
  • درستَ You studied

Plural

  • درسنا We studied
  • درسوا They studied

مثال‌ها بر اساس سطح

1

أنا درستُ.

I studied.

2

هل درستَ؟

Did you study?

3

هي درستْ.

She studied.

4

نحن درسنا.

We studied.

1

ما درستُ اليوم.

I did not study today.

2

هم درسوا اللغة.

They studied the language.

3

أنتِ درستِ الدرس.

You (f) studied the lesson.

4

هل درستم في البيت؟

Did you (pl) study at home?

1

لقد درستُ بجدٍ للامتحان.

I have studied hard for the exam.

2

درستُ العلوم قبل أن أعمل.

I studied science before I worked.

3

هل درستَ الموضوع من قبل؟

Have you studied the topic before?

4

درستْ هي وأختها معاً.

She and her sister studied together.

1

لو درستَ أكثر لنجحتَ.

If you had studied more, you would have succeeded.

2

درستُ الحالة بعناية فائقة.

I studied the case with extreme care.

3

لم يدرسوا النتائج بعد.

They have not studied the results yet.

4

درستُ في الخارج لسنوات.

I studied abroad for years.

1

درستُ كل الاحتمالات الممكنة.

I studied all possible probabilities.

2

هل درستَ بعمقٍ هذا المفهوم؟

Have you studied this concept in depth?

3

لقد درستُ المخطوطات القديمة.

I have studied the ancient manuscripts.

4

درسوا الظاهرة من زوايا مختلفة.

They studied the phenomenon from different angles.

1

درستُ أصول اللغة بعناية.

I studied the origins of the language carefully.

2

كان يجب أن تدرسوا أكثر.

You should have studied more.

3

درستُ الفلسفة في جامعة عريقة.

I studied philosophy at an ancient university.

4

هل درستَ تداعيات القرار؟

Have you studied the implications of the decision?

به‌راحتی اشتباه گرفته می‌شود

Arabic Verb Conjugation: To Study (Darasa) در مقابل Darasa vs Yadrusu

Learners mix past and present.

Arabic Verb Conjugation: To Study (Darasa) در مقابل Darasa vs Ta'allama

Both mean learn/study.

Arabic Verb Conjugation: To Study (Darasa) در مقابل Darasa vs Qara'a

Both involve books.

اشتباهات رایج

darasa-tu

darastu

Don't add a hyphen; the suffix attaches directly.

ana darasa

ana darastu

The verb must agree with the pronoun.

darasa-na

darasna

The root vowel changes slightly.

darast

darasta

Don't drop the final vowel.

ma darasa

ma darastu

Conjugate the verb even in the negative.

darastum-a

darastum

The suffix is already plural.

darasat-a

darasat

The 't' is the suffix.

darastu al-dars

darastu ad-dars

Sun letter assimilation.

darasa-hum

darasuhum

Object pronouns attach to the verb.

darast-i

darasti

Correct vowel length.

darasa-tu-hu

darastuhu

Complex suffix chains.

darasa-na-hu

darasnahu

Vowel shortening.

darasa-hum-a

darasuhuma

Dual vs plural.

الگوهای جمله‌سازی

أنا درستُ ___.

هل درستَ ___؟

نحن درسنا ___ في ___.

لقد درستُ ___ لـ ___ سنوات.

Real World Usage

Classroom constant

درستُ الدرس.

Job Interview very common

درستُ الهندسة.

Texting common

درست؟

Social Media occasional

درستُ اليوم أشياء جديدة.

Travel occasional

درستُ عن هذا المكان.

Food Delivery App rare

درستُ القائمة.

🎯

'اُ' وسط فعل حال

همیشه یادت باشه حرف وسط فعل مضارع (حال) صدای «اُ» میده. «يَدْرُسُ» درسته، نه «يَدْرَسُ»!
⚠️

به 'ر' تشدید نده

اگه روی حرف «ر» تشدید بذاری، معنیش میشه «درس دادن» («دَرَّسَ»). فعل رو سبک بگو تا بشه «درس خوندن»!
💬

دَرَسَ یا تَعَلَّمَ؟

عرب‌ها «دَرَسَ» رو برای درس‌های مدرسه و دانشگاه استفاده می‌کنن. برای مهارت‌هایی مثل شنا یا رانندگی، «تَعَلَّمَ» میگن.

Smart Tips

Look at the end of the verb.

darasa darastu

Use the full pronoun.

darastu ana darastu

Use the plural suffix.

darasta darastum

Remember 'ma'.

darastu ma darastu

تلفظ

/da.ra.sa/

Emphasis

The 'd' in darasa is a dental 'd'.

Question

darasta? ↗

Rising intonation at the end.

حفظ کنید

روش یادسپاری

Think of 'Darasa' as 'D-R-S' (Do Research Study).

تداعی تصویری

Imagine a student sitting at a desk with a book. Every time they turn a page, a suffix pops up on the cover.

Rhyme

For I it is tu, for you it is ta, to study is darasa, near and far.

Story

Ahmed wanted to learn. He sat down and 'darasa' (studied). He 'darastu' (I studied) hard, and soon he knew everything.

شبکه واژگان

darasadarsmudarrismadrasadirasatadris

چالش

Conjugate 'darasa' for all 8 pronouns in under 30 seconds.

نکات فرهنگی

Often used in daily life to mean 'to check' or 'to look into'.

From the Semitic root d-r-s.

شروع‌کننده‌های مکالمه

ماذا درستَ اليوم؟

هل درستَ اللغة العربية من قبل؟

ما هو أكثر شيء درسته وأحببته؟

لو درستَ شيئاً آخر، ماذا سيكون؟

موضوعات نگارش

Write about what you studied yesterday.
Describe your university experience.
Reflect on a subject you studied and how it changed you.
Analyze a complex topic you have studied recently.

اشتباهات رایج

Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح


Incorrect

صحیح

Test Yourself

جای خالی رو برای 'من درس می‌خوانم' پر کن.

أَنَا ____ اللُّغَةَ العَرَبِيَّةَ.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: أَدْرُسُ
'انا' (من) همیشه توی زمان حال پیشوند 'اَ' می‌گیره.
کدوم جمله یعنی 'او (مونث) درس خواند'؟ چند گزینه‌ای

Choose the correct past tense for 'She':

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: هِيَ دَرَسَتْ
فعل گذشته برای سوم شخص مونث یه 'ت' ساکن (تاء تأنیث) به ریشه اضافه می‌کنه.
اشتباه رو توی این جمله برای 'تو (مذکر) درس می‌خوانی' پیدا کن. Error Correction

Find and fix the mistake:

أَنْتَ يَدْرُسُ الكِيمِيَاءَ.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: أَنْتَ تَدْرُسُ الكِيمِيَاءَ.
'اَنتَ' (تو مذکر) توی زمان حال پیشوند 'تَـ' می‌گیره، نه 'یَـ'.

Score: /3

تمرین‌های عملی

8 exercises
Conjugate for 'I'

أنا ___ (darasa)

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: درستُ
Suffix for I is -tu.
Choose the correct form for 'She' چند گزینه‌ای

هي ___

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: درستْ
Suffix for she is -at.
Fix the error Error Correction

Find and fix the mistake:

أنا درستَ

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: أنا درستُ
Pronoun 'ana' needs -tu.
Reorder the sentence Sentence Reorder

الدرس / درستُ / أنا

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: أنا درستُ الدرس
Subject-Verb-Object.
Translate to Arabic ترجمه

We studied.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: درسنا
We is -na.
Conjugate for 'They' Conjugation Drill

هم ___

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: درسوا
They is -u.
Match pronoun to suffix جفت کردن

I -> ?

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: -tu
I is -tu.
Build a sentence Sentence Building

You(m) + study + lesson

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: درستَ الدرس
You(m) is -ta.

Score: /8

Practice Bank

10 exercises
کلمات رو مرتب کن تا معنی 'ما در خانه درس می‌خوانیم' رو بده. Sentence Reorder

في / نَدْرُسُ / البَيْتِ / نَحْنُ

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: نَحْنُ نَدْرُسُ في البَيْتِ
'من درس خواندم' رو به عربی ترجمه کن. ترجمه

I studied

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: دَرَسْتُ
ضمیر رو به شکل درست فعل حال وصل کن. جفت کردن

Match them up:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: أَنَا : أَدْرُسُ, هُوَ : يَدْرُسُ, نَحْنُ : نَدْرُسُ
جای خالی رو برای 'تو (مونث) درس می‌خوانی' پر کن. پر کردن جای خالی

أَنْتِ _________ كَثِيراً.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: تَدْرُسِينَ
فعل رو تصحیح کن: 'او درس می‌خواند'. Error Correction

هُوَ تَدْرُسُ الطِّبَّ.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: هُوَ يَدْرُسُ الطِّبَّ.
کدوم یکی یعنی 'تو (مونث) درس خواندی'؟ چند گزینه‌ای

Choose the past tense:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: دَرَسْتِ
ترجمه کن: 'او دیروز درس خواند'. ترجمه

He studied yesterday.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: دَرَسَ أَمْسِ
شکل 'ما' رو برای زمان گذشته کامل کن. پر کردن جای خالی

نَحْنُ _________ العَرَبِيَّةَ.

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: دَرَسْنَا
مرتب کن: 'آیا شما معماری می‌خوانید؟' Sentence Reorder

تَدْرُسُ / هَلْ / الهَنْدَسَةَ / ؟

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: هَلْ تَدْرُسُ الهَنْدَسَةَ؟
فعل حال رو برای 'ما' انتخاب کن. چند گزینه‌ای

We study:

✓ Correct! ✗ Not quite. Correct answer: نَدْرُسُ

Score: /10

سوالات متداول (8)

It is the standard model for all regular verbs.

No, the suffix tells you the subject.

Yes, it is standard across all Arabic regions.

Add 'ma' before the verb.

Past vs present.

Yes, for analytical tasks.

The listener might be confused.

Not for this verb; it is regular.

Scaffolded Practice

1

1

2

2

3

3

4

4

Mastery Progress

Needs Practice

Improving

Strong

Mastered

In Other Languages

Spanish moderate

estudiar

Arabic uses suffixes only.

French moderate

étudier

Arabic is synthetic.

German moderate

studieren

Arabic roots are triconsonantal.

Japanese low

benkyou suru

Arabic conjugates the main verb.

Arabic high

darasa

None.

Chinese low

xuexi

Arabic is highly inflected.

Learning Path

Prerequisites

Was this helpful?
هنوز نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که افکار خود را به اشتراک می‌گذارد!