B2 noun フォーマル 1分で読める

قیاسی

qiyasi /qiːjɑːsiː/

Qiyasi refers to deductive reasoning, moving from general principles to specific conclusions.

30秒でわかる単語

  • Deductive reasoning: general law to specific instance.
  • Logical inference from established principles.
  • Common in logic, science, law, and analysis.

Overview

واژه «قیاسی» (Qiyasi) در زبان فارسی به صفتی اطلاق می‌شود که به روش استدلال منطقی اشاره دارد. این روش، که ریشه در فلسفه و منطق دارد، بر پایه استنتاج نتایج جزئی از مقدمات کلی بنا شده است. به عبارت دیگر، در استدلال قیاسی، ما با داشتن یک اصل یا قانون کلی و سپس بررسی یک مورد خاص، به نتیجه‌ای در مورد آن مورد خاص می‌رسیم. این روش استدلال، بر خلاف استدلال استقرایی که از موارد جزئی به یک قاعده کلی می‌رسد، مسیری معکوس را طی می‌کند.

صفت «قیاسی» معمولاً در کنار واژگانی مانند «استدلال»، «منطق»، «روش»، «برهان»، «نتیجه‌گیری»، «تحلیل» و «تفکر» به کار می‌رود. این واژه اغلب در متون علمی، فلسفی، حقوقی و تحلیلی مشاهده می‌شود. کاربرد آن نشان‌دهنده نوعی رویکرد منظم و مبتنی بر اصول کلی برای رسیدن به یک فهم یا نتیجه خاص است.

در مباحث منطق و فلسفه، «استدلال قیاسی» یکی از دو روش اصلی استدلال (در کنار استدلال استقرایی) محسوب می‌شود. در علوم، به‌ویژه در فیزیک و ریاضیات، از روش قیاسی برای اثبات قضایا و پیش‌بینی نتایج بر اساس قوانین بنیادین استفاده می‌شود. در حقوق، استدلال قیاسی برای اعمال قوانین کلی بر پرونده‌های جزئی به کار می‌رود. همچنین در تحلیل‌های کسب‌وکار و حل مسائل پیچیده، این روش برای تجزیه و تحلیل موقعیت‌ها بر اساس مدل‌ها و اصول از پیش تعیین‌شده مفید است.

«قیاسی» با «استقرایی» (Istiqra'i) در تضاد است. استدلال قیاسی از کل به جزء می‌رود (مثال: همه انسان‌ها فانی هستند؛ سقراط انسان است؛ پس سقراط فانی است)، در حالی که استدلال استقرایی از جزء به کل می‌رود (مثال: این کلاغ سیاه است، آن کلاغ سیاه است؛ پس همه کلاغ‌ها سیاه هستند). «قیاسی» همچنین با «تحلیلی» (Tahlili) نزدیکی معنایی دارد، اما «تحلیلی» بیشتر به معنای شکافتن یک کل به اجزای تشکیل‌دهنده آن است، در حالی که «قیاسی» بر استنتاج از اصول کلی تمرکز دارد.

例文

1

در این پژوهش از رویکرد قیاسی برای آزمودن فرضیه‌ها استفاده شده است.

academic

In this research, a deductive approach was used to test the hypotheses.

2

استدلال قیاسی او بسیار قوی و منطقی بود.

formal

His deductive reasoning was very strong and logical.

3

قانون مالیات بر درآمد یک قاعده قیاسی است که بر درآمد افراد اعمال می‌شود.

formal

The income tax law is a deductive rule applied to individuals' income.

4

این تحلیل بیشتر جنبه قیاسی دارد تا استقرایی.

academic

This analysis is more deductive than inductive.

よく使う組み合わせ

استدلال قیاسی Deductive reasoning
روش قیاسی Deductive method
منطق قیاسی Deductive logic
تحلیل قیاسی Deductive analysis

よく使うフレーズ

استدلال قیاسی

Deductive reasoning

روش قیاسی

Deductive method

よく混同される語

قیاسی vs استقرایی (Inductive)

Inductive reasoning moves from specific observations to broader generalizations or theories. Deductive reasoning (Qiyasi) starts with a general statement or hypothesis and examines the possibilities to reach a specific, logical conclusion.

文法パターン

روش ___________ استدلال ___________ تحلیل ___________ رویکرد ___________

How to Use It

使い方のコツ

The term 'Qiyasi' is primarily used in academic, philosophical, and logical contexts. It denotes a formal method of reasoning. While the concept applies to everyday thinking, the word itself is less common in casual conversation.


よくある間違い

It's crucial not to confuse 'Qiyasi' (deductive) with 'Istiqra'i' (inductive). Using 'Qiyasi' when referring to reasoning from specific examples to a general rule is incorrect.

Tips

💡

Understand General to Specific

Remember 'Qiyasi' means applying a known general rule to a specific case to reach a conclusion.

⚠️

Avoid Confusing with Induction

Do not mix up 'Qiyasi' (deductive) with inductive reasoning, which moves from specific observations to general theories.

🌍

Rooted in Logic

The concept of 'Qiyasi' reasoning is fundamental in classical logic and philosophy, influencing many academic disciplines.

語源

The word 'Qiyasi' derives from the Arabic root 'qiyas', meaning 'measure', 'comparison', or 'analogy'. In logic, it specifically refers to analogical reasoning that became formalized as deductive reasoning.

文化的な背景

The emphasis on deductive reasoning is deeply embedded in the history of Islamic philosophy and logic, where formal systems of argumentation were highly developed.

覚え方のコツ

Think of 'Qiyasi' as 'Quality Inference' moving from a general quality (rule) to a specific instance. It's a top-down logical process.

よくある質問

4 問

استدلال قیاسی از یک اصل کلی شروع کرده و به یک نتیجه جزئی می‌رسد. استدلال استقرایی برعکس، با مشاهده موارد جزئی، به یک نتیجه‌گیری کلی می‌رسد.

این روش در منطق، فلسفه، ریاضیات، علوم طبیعی (برای اثبات قضایا)، حقوق (برای اعمال قوانین) و تحلیل‌های سیستماتیک کاربرد فراوان دارد.

بله، در کاربرد اصلی و تخصصی، «قیاسی» به روش استدلال از کل به جزء اشاره دارد. اما گاهی به طور کلی‌تر برای توصیف چیزی که بر اساس اصول کلی بنا شده، استفاده می‌شود.

اگر بدانیم «همه پرندگان توانایی پرواز دارند» (قانون کلی) و «گنجشک یک پرنده است» (مورد جزئی)، می‌توانیم به طور قیاسی نتیجه بگیریم که «گنجشک توانایی پرواز دارد».

自分をテスト

fill blank

روش ___________ از اصول کلی شروع می‌شود و به نتایج جزئی می‌رسد.

正解! おしい! 正解: قیاسی

کلمه «قیاسی» به درستی روشی را توصیف می‌کند که از اصول کلی به نتایج جزئی می‌رود.

multiple choice

استدلال قیاسی یعنی:

正解! おしい! 正解: استنتاج یک نتیجه جزئی از یک یا چند مقدمه کلی.

این گزینه به درستی تعریف اصلی استدلال قیاسی را بیان می‌کند.

sentence building

کلمات کلیدی: منطق، روش، قیاسی، تحلیل

正解! おしい! 正解: روش قیاسی برای تحلیل منطق مفید است.

این جمله به درستی از صفت «قیاسی» برای توصیف روش تحلیل منطقی استفاده می‌کند.

スコア: /3

役に立った?
まだコメントがありません。最初に考えをシェアしましょう!