قیاسی
Deductive, characterized by or based on the inference of particular instances from a general law.
Qiyasi refers to deductive reasoning, moving from general principles to specific conclusions.
Word in 30 Seconds
- Deductive reasoning: general law to specific instance.
- Logical inference from established principles.
- Common in logic, science, law, and analysis.
Summary
Qiyasi refers to deductive reasoning, moving from general principles to specific conclusions.
- Deductive reasoning: general law to specific instance.
- Logical inference from established principles.
- Common in logic, science, law, and analysis.
Understand General to Specific
Remember 'Qiyasi' means applying a known general rule to a specific case to reach a conclusion.
Avoid Confusing with Induction
Do not mix up 'Qiyasi' (deductive) with inductive reasoning, which moves from specific observations to general theories.
Rooted in Logic
The concept of 'Qiyasi' reasoning is fundamental in classical logic and philosophy, influencing many academic disciplines.
Examples
4 of 4در این پژوهش از رویکرد قیاسی برای آزمودن فرضیهها استفاده شده است.
In this research, a deductive approach was used to test the hypotheses.
استدلال قیاسی او بسیار قوی و منطقی بود.
His deductive reasoning was very strong and logical.
قانون مالیات بر درآمد یک قاعده قیاسی است که بر درآمد افراد اعمال میشود.
The income tax law is a deductive rule applied to individuals' income.
این تحلیل بیشتر جنبه قیاسی دارد تا استقرایی.
This analysis is more deductive than inductive.
Word Family
Memory Tip
Think of 'Qiyasi' as 'Quality Inference' moving from a general quality (rule) to a specific instance. It's a top-down logical process.
Overview
واژه «قیاسی» (Qiyasi) در زبان فارسی به صفتی اطلاق میشود که به روش استدلال منطقی اشاره دارد. این روش، که ریشه در فلسفه و منطق دارد، بر پایه استنتاج نتایج جزئی از مقدمات کلی بنا شده است. به عبارت دیگر، در استدلال قیاسی، ما با داشتن یک اصل یا قانون کلی و سپس بررسی یک مورد خاص، به نتیجهای در مورد آن مورد خاص میرسیم. این روش استدلال، بر خلاف استدلال استقرایی که از موارد جزئی به یک قاعده کلی میرسد، مسیری معکوس را طی میکند.
صفت «قیاسی» معمولاً در کنار واژگانی مانند «استدلال»، «منطق»، «روش»، «برهان»، «نتیجهگیری»، «تحلیل» و «تفکر» به کار میرود. این واژه اغلب در متون علمی، فلسفی، حقوقی و تحلیلی مشاهده میشود. کاربرد آن نشاندهنده نوعی رویکرد منظم و مبتنی بر اصول کلی برای رسیدن به یک فهم یا نتیجه خاص است.
در مباحث منطق و فلسفه، «استدلال قیاسی» یکی از دو روش اصلی استدلال (در کنار استدلال استقرایی) محسوب میشود. در علوم، بهویژه در فیزیک و ریاضیات، از روش قیاسی برای اثبات قضایا و پیشبینی نتایج بر اساس قوانین بنیادین استفاده میشود. در حقوق، استدلال قیاسی برای اعمال قوانین کلی بر پروندههای جزئی به کار میرود. همچنین در تحلیلهای کسبوکار و حل مسائل پیچیده، این روش برای تجزیه و تحلیل موقعیتها بر اساس مدلها و اصول از پیش تعیینشده مفید است.
«قیاسی» با «استقرایی» (Istiqra'i) در تضاد است. استدلال قیاسی از کل به جزء میرود (مثال: همه انسانها فانی هستند؛ سقراط انسان است؛ پس سقراط فانی است)، در حالی که استدلال استقرایی از جزء به کل میرود (مثال: این کلاغ سیاه است، آن کلاغ سیاه است؛ پس همه کلاغها سیاه هستند). «قیاسی» همچنین با «تحلیلی» (Tahlili) نزدیکی معنایی دارد، اما «تحلیلی» بیشتر به معنای شکافتن یک کل به اجزای تشکیلدهنده آن است، در حالی که «قیاسی» بر استنتاج از اصول کلی تمرکز دارد.
Usage Notes
The term 'Qiyasi' is primarily used in academic, philosophical, and logical contexts. It denotes a formal method of reasoning. While the concept applies to everyday thinking, the word itself is less common in casual conversation.
Common Mistakes
It's crucial not to confuse 'Qiyasi' (deductive) with 'Istiqra'i' (inductive). Using 'Qiyasi' when referring to reasoning from specific examples to a general rule is incorrect.
Memory Tip
Think of 'Qiyasi' as 'Quality Inference' moving from a general quality (rule) to a specific instance. It's a top-down logical process.
Word Origin
The word 'Qiyasi' derives from the Arabic root 'qiyas', meaning 'measure', 'comparison', or 'analogy'. In logic, it specifically refers to analogical reasoning that became formalized as deductive reasoning.
Cultural Context
The emphasis on deductive reasoning is deeply embedded in the history of Islamic philosophy and logic, where formal systems of argumentation were highly developed.
Examples
در این پژوهش از رویکرد قیاسی برای آزمودن فرضیهها استفاده شده است.
academicIn this research, a deductive approach was used to test the hypotheses.
استدلال قیاسی او بسیار قوی و منطقی بود.
formalHis deductive reasoning was very strong and logical.
قانون مالیات بر درآمد یک قاعده قیاسی است که بر درآمد افراد اعمال میشود.
formalThe income tax law is a deductive rule applied to individuals' income.
این تحلیل بیشتر جنبه قیاسی دارد تا استقرایی.
academicThis analysis is more deductive than inductive.
Word Family
Common Collocations
Common Phrases
استدلال قیاسی
Deductive reasoning
روش قیاسی
Deductive method
Often Confused With
Inductive reasoning moves from specific observations to broader generalizations or theories. Deductive reasoning (Qiyasi) starts with a general statement or hypothesis and examines the possibilities to reach a specific, logical conclusion.
Grammar Patterns
Understand General to Specific
Remember 'Qiyasi' means applying a known general rule to a specific case to reach a conclusion.
Avoid Confusing with Induction
Do not mix up 'Qiyasi' (deductive) with inductive reasoning, which moves from specific observations to general theories.
Rooted in Logic
The concept of 'Qiyasi' reasoning is fundamental in classical logic and philosophy, influencing many academic disciplines.
Test Yourself
جمله زیر را با کلمه مناسب کامل کنید:
روش ___________ از اصول کلی شروع میشود و به نتایج جزئی میرسد.
کلمه «قیاسی» به درستی روشی را توصیف میکند که از اصول کلی به نتایج جزئی میرود.
بهترین تعریف برای استدلال قیاسی کدام است؟
استدلال قیاسی یعنی:
این گزینه به درستی تعریف اصلی استدلال قیاسی را بیان میکند.
جملهای بسازید که در آن از صفت «قیاسی» برای توصیف یک روش یا استدلال استفاده شده باشد.
کلمات کلیدی: منطق، روش، قیاسی، تحلیل
این جمله به درستی از صفت «قیاسی» برای توصیف روش تحلیل منطقی استفاده میکند.
Score: /3
Frequently Asked Questions
4 questionsاستدلال قیاسی از یک اصل کلی شروع کرده و به یک نتیجه جزئی میرسد. استدلال استقرایی برعکس، با مشاهده موارد جزئی، به یک نتیجهگیری کلی میرسد.
این روش در منطق، فلسفه، ریاضیات، علوم طبیعی (برای اثبات قضایا)، حقوق (برای اعمال قوانین) و تحلیلهای سیستماتیک کاربرد فراوان دارد.
بله، در کاربرد اصلی و تخصصی، «قیاسی» به روش استدلال از کل به جزء اشاره دارد. اما گاهی به طور کلیتر برای توصیف چیزی که بر اساس اصول کلی بنا شده، استفاده میشود.
اگر بدانیم «همه پرندگان توانایی پرواز دارند» (قانون کلی) و «گنجشک یک پرنده است» (مورد جزئی)، میتوانیم به طور قیاسی نتیجه بگیریم که «گنجشک توانایی پرواز دارد».
This Word in Other Languages
Related Vocabulary
More academic words
اعمال کردن
B2To apply, to implement; to put into operation or effect.
عامل شدن
B2To cause; to make something happen.
اعتبار علمی
B2Academic credibility, academic reputation.
اعتباربخشی
B2Accreditation; the official recognition that a person or institution is qualified.
اعتبار بخشیدن
B2To validate, to confirm or give official approval to something.
اعتبار سنجی کردن
B2To check or prove the validity or accuracy of something.
اعتمادپذیر
B2Capable of being relied on; trustworthy and dependable.
اعتراف کردن
B2To confess or acknowledge; to admit that one has committed a crime or done something wrong.
عضو هیئت علمی
B2A faculty member; a professional academic engaged in teaching and research at a university.
عقلانی
B2Rational; based on or in accordance with reason or logic.
