جمعهای مکسر عربی: الگوی فُعُول (قلبها و خانهها)
Grammar Rule in 30 Seconds
The Fu'ūl pattern turns singular nouns into plurals by inserting a long 'ū' sound, like 'qalb' (heart) becoming 'qulūb' (hearts).
- Use for 3-letter roots: qalb (heart) → qulūb (hearts).
- Add a 'u' vowel to the first letter and a long 'ū' after the second: bayt (house) → buyūt (houses).
- Treat these plurals as feminine singular for adjective agreement: al-buyūt al-kabīra (the big houses).
مرور کلی
قلب) فقط «قلبها» نیست؟ اگه سعی داشتید -ūn یا -āt رو به هر کلمهای اضافه کنید، احتمالاً به در بسته خوردید. به دنیای جمعهای مکسر (جمع التكسير) خوش اومدید، مخصوصاً الگوی ستارهای فُعُول (Fu'ūl).قلوب (قلبها) رو تو اینستاگرام یا بيوت (خونهها) رو توی یه ولاگ میبینید، دارید این الگو رو در عمل میبینید. این یکی از رایجترین روشهاییه که عربی برای اسمهای سه حرفی جمع میسازه.این گرامر چطور کار میکنه
فعل هستن).- جمعهای سالم (اون آسونا) فقط یه پسوند میچسبونن:
مدرسمیشهمدرسون. - جمعهای مکسر (اون باحالا) واقعاً حروف صدادار داخلی کلمه رو تغییر میدن.
فُعُول یه قهرمان سنگینوزن برای اسمهای مذکر تشکیل شده از سه حرفه. یه کلمه کوتاه و ساده مثل درس رو میگیره و اون رو به دروس میکشه. این به کلمه وزن و ابهت میده.
الگوی ساخت
فُعُول. بیاید از کلمه ملك (پادشاه) به عنوان موش آزمایشگاهی استفاده کنیم.
ملك، اونا م-ل-ک هستن.
ُ) تغییر بدید. حالا مُـ داریم.
و (صدای اوو بلند) بین حرف دوم و سوم اضافه کنید. پس -لك میشه -لوك.
مُـ + لوك = مُلُوك (Mulūk).
قلب (ق-ل-ب).
قُـ.
-لوب.
قُلُوب (Qulūb).
قُلُوب. بُيُوت. فُنُون. این یه ضربان قلب داره.
کی استفاده کنیم
- اسمهای سه حرفی: کلماتی که شبیه
فَعْل،فِعْل، یافُعْلهستن. - اشیاء بیجان: چیزایی که میتونید لمس کنید یا ببینید.
بيت(خونه) ←بيوت. - مفاهیم انتزاعی:
علم(علم) ←علوم،فن(هنر) ←فنون. - بعضی حیوانات:
نسر(عقاب) ←نسور. - انواع خاصی از آدمها: معمولاً عناوین یا دستههای متمایز.
شيخ(شیخ/پیر) ←شيوخ،جندي(سرباز) ←جنود.
بنوك (بانکها). برای امتحان نهایی میخونید؟ دروس (درسها). بازی تاج و تخت میبینید؟ ملوك (پادشاهان). تو زندگی روزمره اجتنابناپذیره.
اشتباهات رایج
- تله «جمع سالم»: مبتدیها عاشق اضافه کردن
-ūnبه همه چی هستن.قلب،قلبوننیست. اون صداش شبیه رباتیه که سعی داره عربی حرف بزنه. - تلفظ غلط حروف صدادار: این
Fu'ūlهست، نهFa'ūl. مطمئن بشید که اون حرف اول صدای 'u' داره.Qu-lūb، نهQa-lūb. - فرض اینکه همه کلمات ۳ حرفی کار میکنن: عربی عاشق استثناهاست.
كلب(سگ) به نظر میاد که جور درمیاد، ولی جمعشكلابهست، نهكلوب. شما باید حفظ کنید کدوم الگو برای کدوم کلمه است، ولیفُعُولبرای خیلی از اسمهای انتزاعی یه شرطبندی امنه. - سردردهای همزه: کلماتی مثل
رأس(سر) میشنرؤوس. همزه دوست داره اینجا رویوبشینه. ترسناک به نظر میاد، ولی طبق قوانینه.
مقایسه با الگوهای مشابه
- در مقابل
أَفْعَال(Af'āl): این یه الگوی بزرگ دیگه برای کلمات ۳ حرفیه (مثلقلم←أقلام). معمولاً،فُعُولیه کم «سنگینتر» یا انتزاعیتر حس میشه، در حالی کهأَفْعَالخیلی کوبندهست. ولی صادقانه؟ اغلب شانسیه که کدوم کلمه کدوم رو میگیره. - در مقابل سالم مؤنث (
-āt): ما معمولاً از-ātبرای کلماتی که به تاء مربوطه (ـة) ختم میشن استفاده میکنیم.فُعُولاکیداً برای کلماتیه که اون پایان مؤنث رو *ندارن* (بیشتر اوقات). - در مقابل سالم مذکر (
-ūn): اون برای آدماست (انجامدهندهها).فُعُولمعمولاً برای اشیاء یا عناوینه.
سؤالات رایج
فُعُول باشه.بيوت (خونهها) صفت كبيرة (بزرگ - مفرد مؤنث) رو میگیره، نه كبار (بزرگ - جمع). «خونهها بزرگ است» (تحتاللفظی).فُعُول عربی استاندارد (فصیح) هست، ولی تقریباً تو هر لهجهای بدون تغییر استفاده میشه. مصریها، شامیها و خلیجیها همگی میگن قلوب و بيوت. این یه ارز جهانیه.Fu'ūl Pattern Formation
| Singular Root | Singular Form | Plural Pattern | Plural Form |
|---|---|---|---|
|
Q-L-B
|
Qalb
|
Fu'ūl
|
Qulūb
|
|
B-Y-T
|
Bayt
|
Fu'ūl
|
Buyūt
|
|
D-R-S
|
Dars
|
Fu'ūl
|
Durūs
|
|
S-Y-F
|
Sayf
|
Fu'ūl
|
Suyūf
|
|
'A-Q-L
|
'Aql
|
Fu'ūl
|
'Uqūl
|
|
W-J-H
|
Wajh
|
Fu'ūl
|
Wujūh
|
Meanings
The Fu'ūl pattern is a common 'broken plural' structure used for masculine, mostly inanimate nouns.
Inanimate Plural
Used to pluralize non-human objects.
“قُلُوبٌ (Hearts)”
“بُيُوتٌ (Houses)”
Reference Table
| مفرد | جمع | همالگوی فُعُول | معنی |
|---|---|---|---|
|
قَلْب
|
قُلُوب
|
Qu-lūb
|
قلبها
|
|
بَيْت
|
بُيُوت
|
Bu-yūt
|
خانهها
|
|
مَلِك
|
مُلُوك
|
Mu-lūk
|
پادشاهان
|
|
دَرْس
|
دُرُوس
|
Du-rūs
|
درسها
|
|
فَنّ
|
فُنُون
|
Fu-nūn
|
هنرها
|
|
شَيْخ
|
شُيُوخ
|
Shu-yūkh
|
پیرمردها/شیخها
|
|
جُنْدِيّ
|
جُنُود
|
Ju-nūd
|
سربازان
|
طیف رسمیت
الْبُيُوتُ كَبِيرَةٌ (Describing property)
الْبُيُوتُ كَبِيرَة (Describing property)
الْبُيُوت كَبِيرَة (Describing property)
الْبُيُوت كَبِيرَة (Describing property)
آناتومی فُعُول
ورودیهای ریشه
- ف ع ل ریشه سهحرفی
تغییر
- ُ (ضمه) حرف اول
- و (واو) قبل از آخر
خروجی
- فُعُول نتیجه
جمع مکسر در برابر جمع سالم
آیا فُعُول است؟
آیا یک اسم سهحرفی است؟
آیا یک انسان است؟
دستهبندیهای رایج فُعُول
اعضای بدن
- • رؤوس (سرها)
- • قلوب (قلبها)
- • ظهور (کمرها)
مفاهیم انتزاعی
- • فنون (هنرها)
- • علوم (علوم)
- • ظنون (گمانها)
حیوانات
- • نمور (ببرها)
- • صقور (شاهینها)
- • نسور (عقابها)
مثالها بر اساس سطح
هَذِهِ بُيُوتٌ.
These are houses.
لَدَيَّ دُرُوسٌ كَثِيرَةٌ.
I have many lessons.
هَذِهِ الْبُيُوتُ جَمِيلَةٌ.
These houses are beautiful.
قُلُوبُ النَّاسِ طَيِّبَةٌ.
People's hearts are kind.
تِلْكَ السُّيُوفُ قَدِيمَةٌ.
Those swords are old.
تِلْكَ الْعُقُولُ نَيِّرَةٌ.
Those minds are enlightened.
بهراحتی اشتباه گرفته میشود
Learners try to add -ūn to everything.
Learners use -āt for all plurals.
Mixing up plural and dual.
اشتباهات رایج
baytāt
buyūt
buyūt kabīrūn
buyūt kabīra
baytūn
buyūt
qalbāt
qulūb
darsāt
durūs
buyūt hum
buyūt hiya
qulūb kabīrūn
qulūb kabīra
suyūf kabīrūn
suyūf kabīra
wujūhāt
wujūh
buyūt al-kabīrūn
al-buyūt al-kabīra
الگوهای جملهسازی
هَذِهِ ___ كَبِيرَةٌ
لَدَيَّ ___ كَثِيرَةٌ
الْ___ جَمِيلَةٌ
تِلْكَ ال___ قَدِيمَةٌ
Real World Usage
عندي دروس كثيرة
البيوت جميلة
لدي عقول مبدعة
هذه البيوت قديمة
البيوت في الحي
القلوب تتحد
نشونهی حرف «و»
دوستای فریبنده
عشق کلمات قرضی
Smart Tips
Check if the noun is inanimate.
Focus on the 'u-ū' rhythm.
Look for the long 'ū' sound.
Learn the plural with the singular.
تلفظ
Long Vowel
The 'ū' must be held for two beats.
Statement
Buyūt kabīra ↘
Falling intonation for facts.
حفظ کنید
روش یادسپاری
Fu'ūl is the 'u-ū' rule; think of a 'u' shape (heart) and a long 'ū' sound.
تداعی تصویری
Imagine a house (bayt) growing into many houses (buyūt) with a big 'u' and 'ū' floating above them.
Rhyme
For the plural of the root, add u and ū, that's the truth!
Story
I walked past many houses (buyūt). I opened my heart (qalb) to the lessons (durūs). My face (wajh) showed joy.
شبکه واژگان
چالش
Write 5 sentences using Fu'ūl nouns and feminine singular adjectives in 5 minutes.
نکات فرهنگی
Often used in daily speech with slight vowel variations.
Very common in everyday life.
Maintained strictly in formal settings.
Rooted in Proto-Semitic vowel patterns.
شروعکنندههای مکالمه
كم درساً عندك؟
هل هذه البيوت جميلة؟
ما هي القلوب الطيبة؟
كيف تصف عقول الناس؟
موضوعات نگارش
اشتباهات رایج
Test Yourself
أحب مشاهدة ___ (فَنّ) الرسم.
جملهی صحیح را انتخاب کنید:
Find and fix the mistake:
عندي قلبون كثيرة في الانستقرام.
Score: /3
تمرینهای عملی
8 exercisesQalb → ____
Buyūt ____
Find and fix the mistake:
Baytūn kabīrūn
Buyūt / kabīra / hādhihi
Dars to...
Broken plurals use sound suffixes.
A: How are the houses? B: ...
Wajh
Score: /8
Practice Bank
12 exercisesعندي ___ (درس) كثيرة اليوم.
جفتهای صحیح را پیدا کنید:
الأرض / ملوك / هؤلاء
ذهبت إلى ___.
هذه سيوف حادة.
ترجمه کنید: The sciences are important.
وصل ___ (ضيف) إلى الحفلة.
الگو را شناسایی کنید:
البيوت تسقطوا.
في الغابة ___ (نمر) كثيرة.
کلمات را به هم وصل کنید:
مفرد را انتخاب کنید:
Score: /12
سوالات متداول (8)
Because the internal structure is broken and rearranged.
No, only specific patterns.
Rarely, usually for inanimate objects.
The plural itself is treated as feminine singular.
Check a dictionary for the plural form.
Yes, many.
It's the name of the vowel pattern.
Slightly in pronunciation.
Scaffolded Practice
1
2
3
4
Mastery Progress
Needs Practice
Improving
Strong
Mastered
In Other Languages
Plural -s
Arabic is non-concatenative.
Umlaut + suffix
Arabic lacks the suffix.
Plural -s
Arabic is internal.
Reduplication/Context
Arabic requires mandatory marking.
Context
Arabic is inflectional.
Fu'ūl
None.
Learning Path
Prerequisites
Related Grammar Rules
جمع مکسر با "جراحی داخلی": فِعَال (رِجال، جِبال)
Overview تا حالا آرزو کردید که کاش میشد فقط با اضافه کردن یک «s» به آخر کلمه آن را جمع بست؟ خب، عربی همیشه اینطوری نیست...
جمع مکسر: الگوی مفاعل (مکانها و اشیاء)
### Overview یادگیری جمع بستن کلمات در زبان عربی برای فارسیزبانان، یکی از جذابترین و در عین حال چالشبرانگیزترین بخش...
اسمهای مذکر عربی: جنسیت پیشفرض (المذکر)
### Overview در زبان عربی، برخلاف زبان فارسی، هر اسم دارای یک «جنسیت دستوری» است. این یعنی هر اسمی که در عربی میشنوید ی...
اسمهای عربی: مذکر در برابر مؤنث (جادوی ة)
Overview آیا تا به حال در قاهره یک «قهوه کوچک» سفارش دادهاید و با نگاههای عجیب مواجه شدهاید؟ شاید ناخواسته جنسیت نوشی...
تنوین در عربی: صدای نون اضافه
### Overview تنوین (Tanween) یکی از اولین و در عین حال کلیدیترین مباحث در دستور زبان عربی است که برای زبانآموزان فارس...
